Κλίμακα οικογενειακών παραδόσεων [FTS-20]

Ανάλυση

Η Κλίμακα Οικογενειακών Παραδόσεων (Family Traditions Scale – FTS-20) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τον ρόλο των οικογενειακών παραδόσεων, των τελετουργικών και των επαναλαμβανόμενων οικογενειακών δραστηριοτήτων στη συνοχή και τη λειτουργικότητα της οικογένειας. Οι οικογενειακές παραδόσεις αποτελούν βασικό στοιχείο της οικογενειακής ταυτότητας, καθώς ενισχύουν το αίσθημα του ανήκειν, μεταδίδουν αξίες και πολιτισμικά πρότυπα και συμβάλλουν στη διατήρηση της διαγενεακής συνέχειας.

Η κλίμακα διερευνά τον βαθμό στον οποίο οι οικογένειες διατηρούν σταθερές πρακτικές, όπως εορτασμούς, επετείους, θρησκευτικά ή πολιτισμικά έθιμα, κοινές δραστηριότητες και καθημερινές οικογενειακές συνήθειες. Παράλληλα, εξετάζει κατά πόσο οι παραδόσεις αυτές ενισχύουν την επικοινωνία, τη συνεργασία και τη συναισθηματική σύνδεση μεταξύ των μελών της οικογένειας.

Η ύπαρξη ισχυρών οικογενειακών παραδόσεων έχει συσχετιστεί με αυξημένη οικογενειακή συνοχή, μεγαλύτερη ψυχολογική ανθεκτικότητα, καλύτερη προσαρμογή στις μεταβατικές περιόδους της ζωής και αποτελεσματικότερη διαχείριση στρεσογόνων γεγονότων. Για τον λόγο αυτό, η FTS-20 χρησιμοποιείται ευρέως στην οικογενειακή ψυχολογία, την αναπτυξιακή έρευνα και τη συστημική θεραπεία.

Στόχος

Βασικός στόχος της FTS-20 είναι η συστηματική αξιολόγηση της παρουσίας, της συχνότητας και της σημασίας των οικογενειακών παραδόσεων στην καθημερινή ζωή, καθώς και της συμβολής τους στη διατήρηση ισχυρών οικογενειακών δεσμών.

Ειδικότερα, η κλίμακα επιδιώκει να:

• αξιολογήσει τη συχνότητα εφαρμογής οικογενειακών παραδόσεων και τελετουργικών,
• διερευνήσει τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της οικογενειακής ταυτότητας,
• εκτιμήσει τη συμβολή τους στην οικογενειακή συνοχή, την επικοινωνία και τη συναισθηματική εγγύτητα,
• αναγνωρίσει στοιχεία που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικογένειας κατά τη διαχείριση κρίσεων και σημαντικών μεταβάσεων,
• υποστηρίξει ερευνητικές και κλινικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της οικογενειακής λειτουργικότητας.

Η FTS-20 μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε ερευνητικά πρωτόκολλα όσο και σε προγράμματα οικογενειακής συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας.

Βαθμονόμηση

Η κλίμακα αποτελείται από 20 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, με επιλογές που κυμαίνονται από «Ποτέ» έως «Πάντα».

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους απαντήσεων.

Οι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν:

• μεγαλύτερη παρουσία και συνέπεια οικογενειακών παραδόσεων,
• ισχυρότερη οικογενειακή συνοχή,
• αυξημένη αίσθηση του ανήκειν και κοινής οικογενειακής ταυτότητας,
• συχνότερη συμμετοχή των μελών σε κοινές οικογενειακές δραστηριότητες και τελετουργικά.

Αντίθετα, οι χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη παρουσία οικογενειακών παραδόσεων, γεγονός που ενδέχεται να σχετίζεται με μειωμένη οικογενειακή αλληλεπίδραση ή χαμηλότερο επίπεδο συλλογικής οικογενειακής ταυτότητας.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της FTS-20 περιλαμβάνει συνήθως ελέγχους εσωτερικής συνέπειας μέσω του δείκτη Cronbach’s α, καθώς και διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση για την τεκμηρίωση της αξιοπιστίας και της δομικής εγκυρότητας της κλίμακας.

Εφαρμογές

Η FTS-20 χρησιμοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών και επαγγελματικών πεδίων, όπως:

• οικογενειακή και αναπτυξιακή ψυχολογία,
• συστημική και οικογενειακή θεραπεία,
• συμβουλευτική γονέων,
• κοινωνική εργασία,
• πολιτισμική και διαπολιτισμική έρευνα,
• μελέτες οικογενειακής ανθεκτικότητας και ποιότητας ζωής.

Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με εργαλεία αξιολόγησης οικογενειακής λειτουργικότητας, οικογενειακής συνοχής, γονικής συμπεριφοράς, ποιότητας οικογενειακών σχέσεων και ψυχικής ευεξίας, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του τρόπου με τον οποίο οι οικογενειακές παραδόσεις συμβάλλουν στη συνολική λειτουργία και ευημερία της οικογένειας.

Βιβλιογραφία

McCubbin, H. I., & Thompson, A. I. (1986). Family Traditions Scale. Στο Family Assessment: Resiliency, Coping and Adaptation—Inventories for Research and Practice. University of Wisconsin–Madison.

McCubbin, H. I., McCubbin, M. A., & Thompson, A. I. (1996). Family assessment: Resiliency, coping and adaptation. University of Wisconsin System.

Walsh, F. (2016). Strengthening Family Resilience (3rd ed.). Guilford Press.