Μέτρο Αποφυγής Κινδύνου [RAM-8]

Ανάλυση

Το Risk Aversion Measure (RAM) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης των στάσεων απέναντι στον κίνδυνο και ειδικότερα της τάσης ενός ατόμου να προτιμά ασφαλέστερες και περισσότερο προβλέψιμες επιλογές έναντι επιλογών που χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη αβεβαιότητα.

Η αποφυγή κινδύνου (risk aversion) αναφέρεται στην προτίμηση για ασφάλεια και βεβαιότητα ακόμη και όταν μια περισσότερο ριψοκίνδυνη επιλογή μπορεί να συνοδεύεται από υψηλότερες πιθανές αποδόσεις ή ανταμοιβές. Πρόκειται για σημαντική έννοια στη μελέτη της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων και των ατομικών διαφορών ως προς την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας.

Σύμφωνα με την περιγραφή του εργαλείου, η αξιολόγηση μπορεί να πραγματοποιείται μέσω δηλώσεων ή σεναρίων που αφορούν διαφορετικά πλαίσια, όπως χρηματοοικονομικές, επαγγελματικές και προσωπικές αποφάσεις. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να διερευνηθεί κατά πόσο οι στάσεις απέναντι στον κίνδυνο διαφοροποιούνται ανάλογα με το πλαίσιο λήψης αποφάσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος του RAM είναι η συστηματική αξιολόγηση της αποφυγής κινδύνου και της προθυμίας του ατόμου να αποδέχεται ή να αποφεύγει αβέβαιες επιλογές.

Η χρήση του μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση ατομικών διαφορών ως προς:

• την προτίμηση ασφάλειας έναντι αβεβαιότητας,
• την προθυμία ανάληψης κινδύνων,
• τη λήψη αποφάσεων σε διαφορετικά πλαίσια,
• την επιλογή μεταξύ ασφαλέστερων και δυνητικά περισσότερο αποδοτικών εναλλακτικών.

Σε ερευνητικό επίπεδο, οι βαθμολογίες μπορούν να εξεταστούν σε συνάρτηση με δημογραφικά, οικονομικά, επαγγελματικά ή άλλα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων.

Βαθμολόγηση

Σύμφωνα με την παρεχόμενη περιγραφή, το RAM μπορεί να περιλαμβάνει δηλώσεις ή σενάρια που αφορούν την αποφυγή κινδύνου σε χρηματοοικονομικά, επαγγελματικά και προσωπικά πλαίσια.

Οι συμμετέχοντες μπορούν να απαντούν μέσω 5βάθμιας κλίμακας Likert:

1 = Διαφωνώ απόλυτα
2 = Διαφωνώ
3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
4 = Συμφωνώ
5 = Συμφωνώ απόλυτα

Εναλλακτικά, ανάλογα με τη μορφή του εργαλείου, μπορεί να παρουσιάζονται επιλογές που κυμαίνονται από την πλήρη αποφυγή κινδύνου έως την αποδοχή υψηλού κινδύνου.

Η κατεύθυνση και η ερμηνεία της βαθμολογίας πρέπει να βασίζονται στο σύστημα βαθμολόγησης της συγκεκριμένης έκδοσης που χρησιμοποιείται. Δεν θα πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ότι υψηλότερη αριθμητική βαθμολογία υποδηλώνει μεγαλύτερη αποφυγή κινδύνου χωρίς προηγούμενο έλεγχο της κωδικοποίησης των στοιχείων.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων του RAM μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις, όπως μέσες τιμές, τυπικές αποκλίσεις και κατανομές βαθμολογιών.

Ανάλογα με τη δομή της χρησιμοποιούμενης έκδοσης, μπορούν επίσης να εξεταστούν οι ψυχομετρικές ιδιότητες του εργαλείου, καθώς και πιθανές σχέσεις μεταξύ των στάσεων απέναντι στον κίνδυνο και άλλων κοινωνικών, δημογραφικών, οικονομικών ή συμπεριφορικών μεταβλητών.

Συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση πιθανών διαφορών ως προς την αποφυγή κινδύνου, ενώ μοντέλα συσχέτισης ή παλινδρόμησης μπορούν να αξιοποιηθούν για τη μελέτη παραγόντων που σχετίζονται με τις ατομικές στάσεις απέναντι στον κίνδυνο.

Εφαρμογές

Το RAM μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες σχετικές με την οικονομική συμπεριφορά, τη λήψη αποφάσεων, την οργανωσιακή συμπεριφορά και τις ατομικές διαφορές απέναντι στην αβεβαιότητα.

Η αξιολόγηση της αποφυγής κινδύνου μπορεί να παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα προσεγγίζουν χρηματοοικονομικές, επαγγελματικές και προσωπικές αποφάσεις.

Παράλληλα, η μελέτη των στάσεων απέναντι στον κίνδυνο μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς σε καταστάσεις όπου απαιτείται επιλογή μεταξύ ασφάλειας, αβεβαιότητας και πιθανής ανταμοιβής.

Βιβλιογραφία

Dohmen, T., Falk, A., Huffman, D., Sunde, U., Schupp, J., & Wagner, G. G. (2011). Individual risk attitudes: Measurement, determinants, and behavioral consequences. Journal of the European Economic Association, 9(3), 522–550.

Barsky, R. B., Juster, F. T., Kimball, M. S., & Shapiro, M. D. (1997). Preference parameters and behavioral heterogeneity: An experimental approach in the Health and Retirement Study. The Quarterly Journal of Economics, 112(2), 537–579.

Weber, E. U., Blais, A.-R., & Betz, N. E. (2002). A domain-specific risk-attitude scale: Measuring risk perceptions and risk behaviors. Journal of Behavioral Decision Making, 15(4), 263–290.

Slovic, P. (1987). Perception of risk. Science, 236(4799), 280–285.

Blais, A.-R., & Weber, E. U. (2006). A domain-specific risk-taking (DOSPERT) scale for adult populations. Judgment and Decision Making, 1(1), 33–47.