Ερωτηματολόγιο Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας σε Νεογνά και Βρέφη [IRPH-28]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας σε Νεογνά και Βρέφη (Infants Respiratory Physiotherapy – IRPH-28) αποτελεί ένα εξειδικευμένο εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη συστηματική εκτίμηση της εφαρμογής και της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων αναπνευστικής φυσικοθεραπείας σε νεογνά και βρέφη. Αναπτύχθηκε από τους J. Hammer και C. J. L. Newth με στόχο τη δημιουργία ενός τυποποιημένου πρωτοκόλλου αξιολόγησης που θα επιτρέπει την αντικειμενική παρακολούθηση της θεραπευτικής πορείας και τη βελτιστοποίηση των τεχνικών αναπνευστικής φυσικοθεραπείας.

Το εργαλείο περιλαμβάνει 28 ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου, οι οποίες αξιολογούν την ανταπόκριση του νεογνού στις θεραπευτικές παρεμβάσεις, την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων τεχνικών και την πορεία της αναπνευστικής λειτουργίας. Πολλές από τις κλειστές ερωτήσεις απαντώνται μέσω τετραβάθμιας κλίμακας Likert, επιτρέποντας την ποσοτική αποτύπωση της κλινικής εικόνας.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται σε μονάδες εντατικής νοσηλείας νεογνών, νεογνολογικές και παιδιατρικές κλινικές, καθώς και σε ερευνητικά πρωτόκολλα που αφορούν την αξιολόγηση και τη βελτίωση των πρακτικών αναπνευστικής φυσικοθεραπείας.

Στόχος

Βασικός στόχος του IRPH-28 είναι η συστηματική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων αναπνευστικής φυσικοθεραπείας σε νεογνά και βρέφη, καθώς και ο εντοπισμός των θεραπευτικών τεχνικών που συμβάλλουν περισσότερο στη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας. Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση των σημείων στα οποία οι παρεμβάσεις είναι επιτυχείς ή λιγότερο αποτελεσματικές, διευκολύνοντας την αναπροσαρμογή του θεραπευτικού πρωτοκόλλου και τη συνεχή βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας.

Παράλληλα, αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών αναπνευστικής φυσικοθεραπείας και για τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του IRPH-28 πραγματοποιείται με συνδυασμό ποσοτικών και ποιοτικών μεθόδων. Οι απαντήσεις των κλειστών ερωτήσεων αναλύονται μέσω περιγραφικών στατιστικών, όπως συχνότητες και ποσοστά, ενώ οι απαντήσεις των ανοικτών ερωτήσεων μεταγράφονται και υποβάλλονται σε ανάλυση περιεχομένου για τον εντοπισμό επαναλαμβανόμενων θεμάτων και κλινικών παρατηρήσεων.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την αξιολόγηση της θεραπευτικής αποτελεσματικότητας, τη σύγκριση διαφορετικών τεχνικών αναπνευστικής φυσικοθεραπείας, την παρακολούθηση της πορείας των ασθενών, καθώς και για ερευνητικούς σκοπούς που αφορούν τη βελτίωση της ποιότητας των θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Εγκυρότητα

Η ελληνική έκδοση του IRPH-28 προσαρμόστηκε με τη μέθοδο της αντίστροφης ανεξάρτητης μετάφρασης (back-translation), σύμφωνα με τις διεθνείς διαδικασίες διαπολιτισμικής προσαρμογής ψυχομετρικών εργαλείων. Κατά τη διαδικασία επικύρωσης, όλες οι στατιστικές δοκιμές αξιολογήθηκαν σε επίπεδο σημαντικότητας p = 0,05, επιβεβαιώνοντας την καταλληλότητα της ελληνικής έκδοσης για κλινική και ερευνητική χρήση.

Η διαδικασία αυτή υποστηρίζει την εννοιολογική ισοδυναμία του εργαλείου με την πρωτότυπη έκδοση και διασφαλίζει την εγκυρότητα της εφαρμογής του στον ελληνικό πληθυσμό.

Αξιοπιστία

Το IRPH-28 παρουσιάζει καλή εσωτερική συνέπεια, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιμέρους ερωτήσεις αξιολογούν με συνέπεια τις διαστάσεις της αναπνευστικής φυσικοθεραπείας που εξετάζει το εργαλείο.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α, ο συντελεστής McDonald’s ω ή δείκτες αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων ψυχομετρικών τιμών αποκλειστικά βάσει των διαθέσιμων στοιχείων.

Βαθμονόμηση

Το IRPH-28 συμπληρώνεται από τον ιατρό ή τον επαγγελματία υγείας που παρακολουθεί το νεογνό και βασίζεται στην κλινική πορεία του ασθενούς. Περιλαμβάνει 28 ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου, ενώ πολλές από τις κλειστές ερωτήσεις αξιολογούνται μέσω τετραβάθμιας κλίμακας Likert, με τιμές από 1 («Λίγο») έως 4 («Εξαιρετικά»).

Οι επιμέρους βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων τεχνικών αναπνευστικής φυσικοθεραπείας, την παρακολούθηση της θεραπευτικής προόδου και τη σύγκριση αποτελεσμάτων μεταξύ διαφορετικών ασθενών ή θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται πάντοτε σε συνδυασμό με τα κλινικά ευρήματα και δεν αποτελεί αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο.

Βιβλιογραφία

Hammer, J., & Newth, C. J. L. (1994). Infants Respiratory Physiotherapy. Πρωτότυπη ανάπτυξη του εργαλείου.

Hammer, J., & Newth, C. J. L. (1994). Measurement of High Lung Volumes by Nitrogen Washout Method. Journal of Applied Physiology, 77(3), 1562–1564.

Πογκοσιάν, Φ., Χριστάρα, Α., Χατζηαγόρου, Ε., Τσανάκας, Ι., & Σύρπη, Μ. Κ. Ελληνική διαπολιτισμική προσαρμογή του Infants Respiratory Physiotherapy Questionnaire (IRPH-28).