Κλίμακα Αυτο-Αποτελεσματικότητας Σχετικά με τις Κοινωνικές Δεξιότητες [SSES]

Περιγραφή

Η Social Self-Efficacy Scale (SSES) ή Κλίμακα Αυτο-Αποτελεσματικότητας Σχετικά με τις Κοινωνικές Δεξιότητες είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί την πίστη του ατόμου στις ικανότητές του να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε κοινωνικές καταστάσεις και διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις.

Η κοινωνική αυτοαποτελεσματικότητα δεν αφορά μόνο το αν ένα άτομο διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, αλλά κυρίως το κατά πόσο θεωρεί ότι μπορεί να τις χρησιμοποιήσει με επιτυχία όταν καλείται να επικοινωνήσει, να συνεργαστεί, να αντιμετωπίσει κοινωνικές δυσκολίες ή να επιλύσει προβλήματα που προκύπτουν στις σχέσεις του με τους άλλους.

Στόχος

Κύριος στόχος της SSES είναι η αξιολόγηση της αντιλαμβανόμενης ικανότητας του ατόμου να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις απαιτήσεις των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.

Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση του βαθμού στον οποίο το άτομο αισθάνεται σίγουρο για τις κοινωνικές του δεξιότητες, για την ικανότητά του να αντιμετωπίζει κοινωνικές προκλήσεις και για τη δυνατότητά του να χρησιμοποιεί κατάλληλες στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων σε διαπροσωπικά πλαίσια.

Διαστάσεις

Με βάση το παρεχόμενο υλικό, η κλίμακα επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς τομείς:

Αυτοπεποίθηση στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, η οποία αφορά την πίστη του ατόμου ότι μπορεί να συμμετέχει αποτελεσματικά σε κοινωνικές επαφές και να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις τους.

Αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων, που σχετίζεται με την αντιλαμβανόμενη ικανότητα διαχείρισης δύσκολων ή απαιτητικών κοινωνικών περιστάσεων.

Στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων, οι οποίες αφορούν την πίστη του ατόμου ότι μπορεί να βρίσκει και να εφαρμόζει αποτελεσματικές λύσεις όταν προκύπτουν δυσκολίες στις κοινωνικές του σχέσεις.

Βαθμολόγηση

Οι συμμετέχοντες απαντούν σε ερωτήσεις ή δηλώσεις χρησιμοποιώντας συνήθως κλίμακα Likert 5 ή 7 βαθμίδων, από 1 = «Διαφωνώ απόλυτα» έως 5 ή 7 = «Συμφωνώ απόλυτα».

Οι υψηλότερες βαθμολογίες μπορούν να ερμηνεύονται ως ένδειξη μεγαλύτερης αντιλαμβανόμενης κοινωνικής αυτοαποτελεσματικότητας, εφόσον ακολουθούνται οι οδηγίες βαθμολόγησης της συγκεκριμένης έκδοσης της κλίμακας. Το παρεχόμενο υλικό δεν προσδιορίζει συγκεκριμένες αντιστροφές ερωτήσεων ή καθιερωμένα όρια κατηγοριοποίησης των βαθμολογιών.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα της SSES μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση του βαθμού εμπιστοσύνης που έχει το άτομο στις κοινωνικές του ικανότητες και για τη διερεύνηση των διαφορών μεταξύ ατόμων ή ομάδων.

Σε ερευνητικές εφαρμογές μπορούν να εξεταστούν σχέσεις της κοινωνικής αυτοαποτελεσματικότητας με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, η γενικευμένη αυτοαποτελεσματικότητα, η κοινωνική προσαρμογή και άλλες πλευρές της ψυχολογικής και κοινωνικής λειτουργίας.

Μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, αναλύσεις συσχέτισης ή παλινδρόμησης και, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, παραγοντικές αναλύσεις για τη διερεύνηση της εσωτερικής δομής της κλίμακας.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Το παρεχόμενο υλικό δεν αναφέρει συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές για αξιοπιστία, εσωτερική συνέπεια ή εγκυρότητα της συγκεκριμένης έκδοσης της SSES.

Για τη χρήση της σε νέο πληθυσμό ή σε διαφορετική γλωσσική προσαρμογή είναι σκόπιμο να εξετάζονται η εσωτερική συνέπεια, η παραγοντική δομή, η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα, καθώς και η χρονική σταθερότητα όπου αυτό είναι εφικτό.

Εφαρμογές

Η SSES μπορεί να αξιοποιηθεί στην κοινωνική και εκπαιδευτική ψυχολογία, στη συμβουλευτική και στην έρευνα κοινωνικών δεξιοτήτων.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η πίστη στις κοινωνικές ικανότητες επηρεάζει την κοινωνική συμμετοχή, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων. Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό τομέων στους οποίους ένα άτομο εμφανίζει χαμηλότερη αντιλαμβανόμενη αυτοαποτελεσματικότητα και ενδέχεται να ωφεληθεί από κατάλληλες εκπαιδευτικές ή συμβουλευτικές παρεμβάσεις.

Βιβλιογραφία

Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Prentice-Hall.

Schwarzer, R., & Fuchs, R. (1996). Self-efficacy and health: Research and theory. In Self-Efficacy: Thought Control of Action (pp. 213–237). Routledge.

Riggs, M. L., & Knight, D. K. (1994). Self-efficacy and social influence: The role of self-efficacy in social learning. Journal of Social and Clinical Psychology, 13(3), 257–275.

Gist, M. E., & Mitchell, T. R. (1992). Self-efficacy: A theoretical analysis of its determinants and malleability. Academy of Management Review, 17(2), 183–211.

Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). Relationship of core self-evaluations traits—self-esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability—with job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 86(1), 80–92.