Περιγραφή

Η Attitudes Toward Women’s Genitals Scale (ATWGS-10) αποτελεί ένα εξειδικευμένο ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση των στάσεων, των αντιλήψεων και των πεποιθήσεων σχετικά με τα γυναικεία γεννητικά όργανα. Η κλίμακα δημιουργήθηκε από τη Debra Herbenick με στόχο να μετρήσει τις γενικές αντιλήψεις των ατόμων για τη γυναικεία ανατομία και όχι την εικόνα που έχει μια γυναίκα για τα δικά της γεννητικά όργανα (genital self-image), η οποία αξιολογείται με διαφορετικά εργαλεία.

Οι στάσεις απέναντι στα γυναικεία γεννητικά όργανα επηρεάζονται από πολιτισμικούς, κοινωνικούς, εκπαιδευτικούς και θρησκευτικούς παράγοντες και σχετίζονται με τη σεξουαλική υγεία, την εικόνα σώματος, την αυτοπεποίθηση, τη σεξουαλική λειτουργικότητα και την αναζήτηση γυναικολογικής φροντίδας. Αρνητικές αντιλήψεις, όπως η πεποίθηση ότι ο κόλπος είναι «βρώμικος», «αντιαισθητικός» ή «δυσάρεστος», έχουν συσχετιστεί με μειωμένη σεξουαλική ικανοποίηση, αποφυγή γυναικολογικών εξετάσεων και περιορισμό της σεξουαλικής επικοινωνίας.

Η ATWGS-10 χρησιμοποιείται στην ψυχολογία της σεξουαλικότητας, στη δημόσια υγεία, στη γυναικολογία, στη σεξολογία και στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη βελτίωση της γνώσης και των στάσεων σχετικά με τη γυναικεία σεξουαλική υγεία.

Στόχος της κλίμακας

Βασικός στόχος της ATWGS-10 είναι η ποσοτική αξιολόγηση των θετικών ή αρνητικών στάσεων απέναντι στα γυναικεία γεννητικά όργανα και η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αυτές οι στάσεις σχετίζονται με τη σεξουαλική συμπεριφορά, την εικόνα σώματος, τη σεξουαλική εκπαίδευση και τη συνολική σεξουαλική υγεία.

Η κλίμακα επιτρέπει τη μελέτη της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών και θεραπευτικών παρεμβάσεων, καθώς και τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ φύλων, ηλικιακών ομάδων και πολιτισμικών πληθυσμών. Επιπλέον, μπορεί να αξιοποιηθεί σε κλινικές ομάδες γυναικών που έχουν υποστεί αλλαγές στη μορφολογία ή στη λειτουργία των γεννητικών οργάνων, όπως μετά από γυναικολογικές επεμβάσεις ή χρόνιες παθήσεις του αιδοίου.

Δομή και βαθμολόγηση

Η ATWGS-10 αποτελείται από 10 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας των συμμετεχόντων με πεποιθήσεις σχετικά με την εμφάνιση, την υγιεινή, την αισθητική, τη λειτουργικότητα και την κοινωνική αποδοχή των γυναικείων γεννητικών οργάνων.

Οι απαντήσεις δίνονται σε τετραβάθμια κλίμακα Likert:

• 1 = Διαφωνώ απόλυτα
• 2 = Διαφωνώ
• 3 = Συμφωνώ
• 4 = Συμφωνώ απόλυτα

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους απαντήσεων, αφού προηγηθεί αντιστροφή της βαθμολόγησης των αρνητικά διατυπωμένων ερωτήσεων (3, 5, 6 και 8). Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν περισσότερο θετικές στάσεις απέναντι στα γυναικεία γεννητικά όργανα.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η ATWGS-10 παρουσιάζει ιδιαίτερα ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες.

Στην αρχική στάθμιση:

• η εσωτερική συνοχή ήταν υψηλή, με Cronbach’s α = 0,85 στις γυναίκες, 0,82 στους άνδρες και 0,86 στο συνολικό δείγμα,
• όλες οι διορθωμένες συσχετίσεις ερώτησης-συνολικής βαθμολογίας ήταν μεγαλύτερες από 0,38,
• η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest) σε διάστημα δύο εβδομάδων ήταν ιδιαίτερα υψηλή (r = 0,93, p < 0,001).

Η εγκυρότητα της κλίμακας υποστηρίζεται από:

• συγκλίνουσα εγκυρότητα μέσω συσχέτισης με το Sexual Opinion Survey,
• προβλεπτική εγκυρότητα, καθώς υψηλότερες βαθμολογίες συνδέθηκαν με μεγαλύτερη εξοικείωση με τη γυναικεία ανατομία, θετικότερες σεξουαλικές εμπειρίες και αυξημένη πιθανότητα γυναικολογικής φροντίδας,
• σημαντικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στις αρχικές μελέτες στάθμισης.

Εφαρμογές στην έρευνα

Η ATWGS-10 χρησιμοποιείται σε μελέτες που αφορούν:

• τη σεξουαλική υγεία,
• την ψυχολογία της σεξουαλικότητας,
• την εικόνα σώματος,
• τη γυναικολογική υγεία,
• τη σεξουαλική εκπαίδευση,
• τις στάσεις απέναντι στο σώμα,
• τη δημόσια υγεία,
• την αξιολόγηση εκπαιδευτικών και ψυχοσεξουαλικών παρεμβάσεων.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας αναλύονται με περιγραφικές στατιστικές, αναλύσεις συσχέτισης, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), παραγοντική ανάλυση, μοντέλα διαμεσολάβησης (mediation), τροποποίησης (moderation) και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), διερευνώντας τη σχέση των στάσεων με ψυχολογικές, κοινωνικές και συμπεριφορικές μεταβλητές.

Πλεονεκτήματα της κλίμακας

Η ATWGS-10 αποτελεί ένα σύντομο εργαλείο που ολοκληρώνεται σε λιγότερο από πέντε λεπτά, γεγονός που διευκολύνει τη χρήση του τόσο σε ερευνητικά όσο και σε κλινικά περιβάλλοντα. Η ανάπτυξή του βασίστηκε σε πολυσταδιακή διαδικασία δημιουργίας και επιλογής ερωτήσεων, ενώ παρουσιάζει υψηλή αξιοπιστία και τεκμηριωμένη εγκυρότητα.

Η δυνατότητα αξιολόγησης των στάσεων απέναντι στα γυναικεία γεννητικά όργανα το καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, παρεμβάσεων προαγωγής της σεξουαλικής υγείας και ερευνών σχετικά με την εικόνα σώματος και τη σεξουαλική ευεξία.

Περιορισμοί

Οι στάσεις απέναντι στη γυναικεία ανατομία επηρεάζονται σημαντικά από πολιτισμικούς, θρησκευτικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Επιπλέον, η αυτοαναφερόμενη φύση του εργαλείου μπορεί να επηρεαστεί από την κοινωνικά επιθυμητή απάντηση, ιδιαίτερα σε πληθυσμούς όπου η συζήτηση γύρω από τη σεξουαλικότητα αποτελεί κοινωνικό ταμπού. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται η πολιτισμική προσαρμογή και η επαναξιολόγηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων πριν από τη χρήση της κλίμακας σε διαφορετικές χώρες ή πληθυσμούς.

Βιβλιογραφία

Fisher, W. A. (1998). The Sexual Opinion Survey. In C. M. Davis et al. (Eds.), Handbook of Sexuality-Related Measures. Sage Publications.

Herbenick, D. (2006). The Development and Validation of a Scale to Measure College Students’ Attitudes Toward Women’s Genitals. Unpublished Doctoral Dissertation, Indiana University.

Herbenick, D. (2009). The Development and Validation of a Scale to Measure Attitudes Toward Women’s Genitals. International Journal of Sexual Health, 21, 153–166.