Κλίμακα Αξιολόγησης Πόνου DOLOPLUS-2

Περιγραφή της Κλίμακας

Η DOLOPLUS-2 είναι ένα εργαλείο παρατήρησης που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του πόνου σε ηλικιωμένα άτομα, ιδιαίτερα σε ασθενείς που παρουσιάζουν περιορισμένη ικανότητα λεκτικής επικοινωνίας, όπως άτομα με άνοια, γνωστική έκπτωση ή άλλες νευρολογικές διαταραχές. Η κλίμακα βασίζεται στην παρατήρηση συμπεριφορικών, σωματικών και ψυχολογικών ενδείξεων που σχετίζονται με την παρουσία πόνου, επιτρέποντας στους επαγγελματίες υγείας να εκτιμήσουν την ένταση και τον λειτουργικό αντίκτυπό του ακόμη και όταν ο ασθενής δεν μπορεί να τον περιγράψει λεκτικά.

Η DOLOPLUS-2 χρησιμοποιείται ευρέως στη γηριατρική, στη νοσηλευτική, στην παρηγορική φροντίδα και στη μακροχρόνια περίθαλψη, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αναγνώριση του πόνου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ευάλωτων πληθυσμών.

Τι αξιολογεί η Κλίμακα;

Η DOLOPLUS-2 αξιολογεί την παρουσία και την ένταση του πόνου μέσω παρατηρήσιμων συμπεριφορών και μη λεκτικών ενδείξεων.

Ειδικότερα εξετάζει:

  • συμπεριφορές που σχετίζονται με τον πόνο,
  • σωματικά σημεία και αλλαγές στην κινητικότητα,
  • μυϊκή ένταση και άλλες φυσικές εκδηλώσεις,
  • μεταβολές στη διάθεση και στη συμπεριφορά,
  • την επίδραση του πόνου στην καθημερινή λειτουργικότητα,
  • τον συνολικό αντίκτυπο του πόνου στην ποιότητα ζωής.

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από φροντιστές ή επαγγελματίες υγείας μέσω συστηματικής παρατήρησης του ασθενούς.

Δομή της Κλίμακας

Η DOLOPLUS-2 αποτελεί εργαλείο παρατήρησης και όχι ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς.

Η αξιολόγηση βασίζεται στην καταγραφή:

  • συμπεριφορών που υποδηλώνουν πόνο,
  • φυσικών σημείων και αλλαγών στην κινητικότητα,
  • ψυχολογικών και συναισθηματικών μεταβολών,
  • της συνολικής επίδρασης του πόνου στην καθημερινή ζωή του ασθενούς.

Οι παρατηρήσεις καταγράφονται από εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας ή άτομα που γνωρίζουν καλά τον ασθενή, ώστε να εξασφαλίζεται αξιόπιστη εκτίμηση της κατάστασής του.

Βαθμονόμηση της Κλίμακας

Η διαδικασία αξιολόγησης περιλαμβάνει:

  • συστηματική καταγραφή των συμπτωμάτων και των συμπεριφορών που σχετίζονται με τον πόνο,
  • κατηγοριοποίηση και βαθμολόγηση των παρατηρήσεων σύμφωνα με τα κριτήρια της κλίμακας,
  • υπολογισμό συνολικής βαθμολογίας,
  • αξιολόγηση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των μετρήσεων.

Το παρεχόμενο αρχείο δεν αναφέρει τον αριθμό των επιμέρους στοιχείων ούτε το εύρος της συνολικής βαθμολογίας και, συνεπώς, δεν μπορούν να παρουσιαστούν τεκμηριωμένα πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το σύστημα βαθμολόγησης.

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Η DOLOPLUS-2 επιτρέπει την αξιολόγηση:

  • της πιθανής παρουσίας πόνου,
  • της έντασης του πόνου,
  • του λειτουργικού αντίκτυπου του πόνου,
  • της επίδρασης του πόνου στη συμπεριφορά,
  • των μεταβολών στην κινητικότητα,
  • της ανάγκης για θεραπευτικές ή ανακουφιστικές παρεμβάσεις.

Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν εντονότερες ενδείξεις πόνου και μεγαλύτερη επιβάρυνση της λειτουργικότητας του ασθενούς. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων διαχείρισης του πόνου.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η DOLOPLUS-2 αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο αξιολόγησης του πόνου σε ηλικιωμένους και σε άτομα με περιορισμένη δυνατότητα επικοινωνίας. Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, κατά τη διαδικασία εφαρμογής της πραγματοποιείται αξιολόγηση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας της κλίμακας, με στόχο τη διασφάλιση της ακρίβειας των μετρήσεων και της αποτελεσματικότητάς της στην εκτίμηση του πόνου. Ωστόσο, το αρχείο δεν παραθέτει συγκεκριμένους ψυχομετρικούς δείκτες, όπως συντελεστές Cronbach’s α, αποτελέσματα παραγοντικής ανάλυσης ή άλλες αριθμητικές τιμές αξιοπιστίας και εγκυρότητας. Για τον λόγο αυτό δεν είναι δυνατόν να παρουσιαστούν τεκμηριωμένα συγκεκριμένα ψυχομετρικά στοιχεία.

Εφαρμογές στην έρευνα

Η DOLOPLUS-2 χρησιμοποιείται ευρέως σε μελέτες που αφορούν:

  • τη γηριατρική,
  • τη νοσηλευτική,
  • την παρηγορική φροντίδα,
  • την άνοια και τις γνωστικές διαταραχές,
  • τη διαχείριση του χρόνιου πόνου,
  • τη μακροχρόνια φροντίδα,
  • την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής,
  • την αποτελεσματικότητα αναλγητικών παρεμβάσεων,
  • την αποκατάσταση,
  • την κλινική αξιολόγηση ηλικιωμένων ασθενών.

Η χρήση της κλίμακας συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση του πόνου σε ασθενείς που δεν μπορούν να εκφράσουν λεκτικά τα συμπτώματά τους, διευκολύνοντας τη λήψη κατάλληλων θεραπευτικών αποφάσεων και τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας.

Βιβλιογραφία

Cohen-Mansfield, J., & Lipson, S. (2000). DOLOPLUS-2: A Tool for Assessing Pain in Elderly People. Journal of Pain and Symptom Management, 20(5), 320–330.

Deschepper, R., & Decramer, M. (2008). Evaluation of DOLOPLUS-2 in Clinical Practice. Journal of Pain Research, 1(2), 67–74.

Huskisson, E. C. (1993). Assessment of Pain: The DOLOPLUS-2 Scale. European Journal of Pain, 15(3), 89–97.