Εργασία Κατανόησης Υπαινιγμών [HT-16]

Σκοπός Ερωτηματολογίου (κλίμακας)

Η Εργασία Κατανόησης Υπαινιγμών (Hinting Task) αναπτύχθηκε από τους Corcoran, Mercer και Frith το 1995 με πρωταρχικό στόχο την αξιολόγηση της ικανότητας κατανόησης έμμεσων προθέσεων και κοινωνικών υπαινιγμών. Το εργαλείο αυτό αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την εκτίμηση της κοινωνικής γνωστικής λειτουργίας, με ιδιαίτερη εφαρμογή σε πληθυσμούς με ψυχοπαθολογικές διαταραχές, κυρίως σχιζοφρένεια. Βασική του εφαρμογή είναι η κλινική και ερευνητική πρακτική, όπου χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της Θεωρίας του Νου (Theory of Mind).

Ανάλυση Ερωτηματολογίου (κλίμακας)

Η δομή της εργασίας περιλαμβάνει 10 σύντομους διαλόγους, σε καθένα από τους οποίους ένας χαρακτήρας κάνει έναν υπαινιγμό. Ο συμμετέχων καλείται να αναγνωρίσει και να ερμηνεύσει το υπονοούμενο νόημα αυτών των υπαινιγμών. Η διαδικασία χορήγησης είναι σχετικά απλή και δεν απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, με μέση διάρκεια ολοκλήρωσης των 15-20 λεπτών. Η σαφής δομή και η ευκολία χρήσης καθιστούν το εργαλείο ιδανικό για ευρεία κλινική και ερευνητική εφαρμογή.

Βαθμολόγηση Ερωτήσεων

Το σύστημα βαθμολόγησης της εργασίας είναι τριών επιπέδων. Συγκεκριμένα, απονέμονται 2 πόντοι όταν ο συμμετέχων παρέχει σωστή απάντηση χωρίς την ανάγκη για υπόδειξη, 1 πόντος όταν η σωστή απάντηση δίνεται μετά από υπόδειξη, και 0 πόντοι σε περίπτωση αποτυχίας κατανόησης του υπαινιγμού. Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 20 πόντους, όπου υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν καλύτερη απόδοση στην κατανόηση κοινωνικών υπαινιγμών.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων της εργασίας επιτρέπει την ποσοτική εκτίμηση της ικανότητας κατανόησης υπαινιγμών. Η μέγιστη δυνατή βαθμολογία είναι 20 πόντοι, ενώ βαθμοί κάτω των 10 συνήθως υποδηλώνουν δυσκολίες στην κατανόηση υπαινιγμών. Σε πληθυσμό υγιών ενηλίκων, οι μέσες βαθμολογίες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 16-18 πόντων, ενώ σε άτομα με σχιζοφρένεια παρατηρούνται σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις, συνήθως στην περιοχή των 8-12 πόντων.

Εγκυρότητα Ερωτηματολογίου (κλίμακας)

Η εγκυρότητα της εργασίας έχει επαληθευτεί σε πολυάριθμες μελέτες. Το εργαλείο παρουσιάζει υψηλή διακριτική ικανότητα μεταξύ κλινικών και μη κλινικών πληθυσμών, καθώς και καλή συγκλίνουσα εγκυρότητα με άλλα εργαλεία Θεωρίας του Νου. Επιπλέον, η εργασία έχει επικυρωθεί σε διάφορες πολιτισμικές και γλωσσικές ομάδες. Στον ελληνικό πληθυσμό, η εγκυρότητα της εργασίας έχει επιβεβαιωθεί, αν και συνιστάται η χρήση τοπικά επικυρωμένων εκδόσεων για μεγαλύτερη ακρίβεια.

Αξιοπιστία Ερωτηματολογίου (κλίμακας)

Όσον αφορά την αξιοπιστία, η εργασία παρουσιάζει υψηλή εσωτερική συνέπεια με συντελεστές Cronbach’s α στην περιοχή 0.75-0.85. Η επαναληπτική της αξιοπιστία είναι εξίσου ικανοποιητική, με δείκτες test-retest reliability πάνω από 0.70. Το εργαλείο διακρίνεται για τη σταθερότητα των μετρήσεων και την ικανότητά του να διακρίνει αποτελεσματικά μεταξύ διαφορετικών διαγνωστικών ομάδων.

Βιβλιογραφία

Corcoran, R., Mercer, G., & Frith, C. D. (1995). Schizophrenia, symptomatology and social inference: Investigating “theory of mind” in people with schizophrenia. Schizophrenia Research, 17(1), 5-13.

Pickup, G. J., & Frith, C. D. (2001). Theory of mind impairments in schizophrenia: symptomatology, severity and specificity. Psychological Medicine, 31(2), 207-220.

Λέξεις κλειδιά

Θεωρία του Νου, Κοινωνική Γνωστική Λειτουργία, Ψυχοπαθολογία, Κατανόηση Υπαινιγμών, Σχιζοφρένεια, Κοινωνική Αντίληψη.