Περιγραφή

Η Nature and Extent of Bullying in Schools (NEBS-49) είναι ένα ολοκληρωμένο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της φύσης, της συχνότητας και της έκτασης του σχολικού εκφοβισμού. Η κλίμακα διερευνά πολλαπλές μορφές επιθετικής συμπεριφοράς που εκδηλώνονται στο σχολικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του σωματικού, λεκτικού, κοινωνικού και διαδικτυακού εκφοβισμού (cyberbullying), παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των εμπειριών θυματοποίησης και επιθετικής συμπεριφοράς μεταξύ μαθητών.

Το NEBS-49 επιτρέπει την καταγραφή τόσο της συχνότητας όσο και της σοβαρότητας των περιστατικών εκφοβισμού, ενώ συμβάλλει στον εντοπισμό των χαρακτηριστικών του σχολικού περιβάλλοντος που ευνοούν ή περιορίζουν την εμφάνιση τέτοιων φαινομένων. Αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς, σχολικούς ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και ερευνητές που επιδιώκουν την κατανόηση και την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού.

Ανάλυση Δεδομένων

Οι απαντήσεις του NEBS-49 συλλέγονται μέσω κλίμακας Likert πέντε βαθμίδων, στην οποία οι συμμετέχοντες αξιολογούν τη συχνότητα ή τη σοβαρότητα των περιστατικών εκφοβισμού που έχουν βιώσει ή παρατηρήσει. Οι υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη έκθεση ή συμμετοχή σε περιστατικά εκφοβισμού.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει:

  • υπολογισμό συνολικής βαθμολογίας εκφοβισμού,
  • υπολογισμό επιμέρους βαθμολογιών για κάθε μορφή εκφοβισμού (σωματικό, λεκτικό, κοινωνικό και διαδικτυακό),
  • περιγραφικά στατιστικά (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών),
  • αξιολόγηση της εσωτερικής συνοχής με τον δείκτη Cronbach’s α,
  • διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA),
  • ανάλυση συσχετίσεων (Pearson ή Spearman) με μεταβλητές όπως η σχολική προσαρμογή, η ψυχική υγεία, η αυτοεκτίμηση, το άγχος, η κατάθλιψη και οι κοινωνικές δεξιότητες,
  • συγκρίσεις ομάδων με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες,
  • γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση για τον εντοπισμό παραγόντων κινδύνου,
  • μοντέλα δομικών εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) για τη διερεύνηση των σύνθετων σχέσεων μεταξύ σχολικού κλίματος, οικογενειακού περιβάλλοντος και εκφοβισμού.

Η ανάλυση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε IBM SPSS Statistics, R, Jamovi, JASP, Stata, καθώς και σε λογισμικά δομικών εξισώσεων όπως AMOS, Mplus και LISREL.

Χρήση των Αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα του NEBS-49 παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την έκταση και τα χαρακτηριστικά του σχολικού εκφοβισμού, επιτρέποντας τον εντοπισμό ομάδων υψηλού κινδύνου και την αξιολόγηση του σχολικού κλίματος.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • αξιολόγηση της συχνότητας διαφορετικών μορφών εκφοβισμού,
  • αναγνώριση μαθητών που βιώνουν ή ασκούν εκφοβισμό,
  • αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης,
  • μελέτη της σχέσης μεταξύ εκφοβισμού και ψυχικής υγείας,
  • διερεύνηση της επίδρασης του σχολικού κλίματος στις διαπροσωπικές σχέσεις,
  • ερευνητικά πρωτόκολλα στην εκπαιδευτική, αναπτυξιακή και κοινωνική ψυχολογία.

Στόχος

Βασικός στόχος της Nature and Extent of Bullying in Schools (NEBS-49) είναι η παροχή αξιόπιστων και έγκυρων δεδομένων σχετικά με τη φύση, τη συχνότητα και την ένταση του σχολικού εκφοβισμού, ώστε να υποστηρίζεται ο σχεδιασμός αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και παρέμβασης.

Ειδικότερα, η κλίμακα επιδιώκει:

  • να αξιολογήσει τις διαφορετικές μορφές σχολικού εκφοβισμού,
  • να εντοπίσει τους παράγοντες που σχετίζονται με τη θυματοποίηση και την επιθετική συμπεριφορά,
  • να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ εκφοβισμού και ψυχοκοινωνικής προσαρμογής,
  • να συμβάλει στην ανάπτυξη ασφαλέστερου και υποστηρικτικού σχολικού περιβάλλοντος,
  • να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα εκπαιδευτικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων.

Βαθμονόμηση και Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Η βαθμονόμηση του NEBS-49 πραγματοποιείται μέσω κλίμακας Likert πέντε βαθμίδων, με στόχο την αποτύπωση της συχνότητας και της σοβαρότητας των περιστατικών εκφοβισμού. Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών σχολικών μονάδων, ηλικιακών ομάδων ή ερευνητικών πληθυσμών.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση περιλαμβάνει:

  • εσωτερική συνοχή (Cronbach’s α),
  • αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
  • διορθωμένες συσχετίσεις στοιχείου–συνολικής βαθμολογίας,
  • εγκυρότητα περιεχομένου,
  • δομική εγκυρότητα μέσω παραγοντικής ανάλυσης,
  • συγκλίνουσα εγκυρότητα με κλίμακες επιθετικότητας, σχολικού κλίματος και ψυχικής υγείας,
  • διακριτή εγκυρότητα έναντι άλλων ψυχοκοινωνικών κατασκευών.

Κατά την πολιτισμική προσαρμογή της κλίμακας εφαρμόζονται διαδικασίες μετάφρασης–οπισθομετάφρασης (forward–backward translation), πιλοτικής εφαρμογής και επανελέγχου των ψυχομετρικών ιδιοτήτων, ώστε να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

Εφαρμογές στην Έρευνα και στην Εκπαίδευση

Το NEBS-49 χρησιμοποιείται σε επιδημιολογικές και εκπαιδευτικές έρευνες που εξετάζουν τον σχολικό εκφοβισμό, τη σχολική βία, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών και την αποτελεσματικότητα προγραμμάτων πρόληψης. Παράλληλα, αξιοποιείται από σχολικούς ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς και φορείς εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαμόρφωση παρεμβάσεων που ενισχύουν το θετικό σχολικό κλίμα, προάγουν την ασφάλεια των μαθητών και μειώνουν τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  • Olweus, D. (1993). Bullying at School: What We Know and What We Can Do. Blackwell Publishing.
  • Smith, P. K., & Brain, P. (2000). Bullying in Schools: Lessons from Two Decades of Research. Aggressive Behavior, 26(1), 1–9.
  • Espelage, D. L., & Swearer, S. M. (2003). Research on School Bullying and Victimization: What Have We Learned and Where Do We Go from Here? School Psychology Review, 32(3), 365–383.
  • Swearer, S. M., Espelage, D. L., Vaillancourt, T., & Hymel, S. (2010). What Can Be Done About School Bullying? Linking Research to Educational Practice. Educational Researcher, 39(1), 38–47.
  • Hymel, S., & Swearer, S. M. (2015). Four Decades of Research on School Bullying: An Introduction. American Psychologist, 70(4), 293–299.

Ανάπτυξη και Στατιστική Ανάλυση Ερευνών

Η ομάδα της DatAnalysis παρέχει ολοκληρωμένη υποστήριξη για έρευνες που αξιοποιούν την κλίμακα NEBS-49, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού ερευνητικών πρωτοκόλλων, της ψυχομετρικής αξιολόγησης, της στατιστικής ανάλυσης δεδομένων, της ερμηνείας των αποτελεσμάτων και της συγγραφής επιστημονικών εργασιών σύμφωνα με τα διεθνή ερευνητικά πρότυπα.