Απογραφή Επαγγελματικής Εξουθένωσης Freudenberger (Freudenberger Burnout Inventory – FBI-22)

Περιγραφή

Η Freudenberger Burnout Inventory (FBI-22) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του επιπέδου της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) που βιώνει ένα άτομο. Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τον ψυχολόγο Herbert Freudenberger, ο οποίος ήταν από τους πρώτους ερευνητές που περιέγραψαν επιστημονικά το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης κατά τη δεκαετία του 1970.

Η επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί μια σύνθετη ψυχολογική κατάσταση, η οποία αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα της παρατεταμένης έκθεσης σε υψηλά επίπεδα εργασιακού στρες και απαιτητικών επαγγελματικών συνθηκών. Χαρακτηρίζεται από συναισθηματική, ψυχική και σωματική εξάντληση, μειωμένη αποτελεσματικότητα και αρνητική στάση απέναντι στην εργασία και στους ανθρώπους με τους οποίους αλληλεπιδρά ο εργαζόμενος.

Η FBI-22 αξιολογεί τρεις βασικές διαστάσεις του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης:

  • Συναισθηματική εξάντληση (Emotional Exhaustion), η οποία αναφέρεται στην αίσθηση ψυχικής κόπωσης και εξάντλησης των συναισθηματικών αποθεμάτων.
  • Αποπροσωποποίηση (Depersonalization), που εκδηλώνεται με αρνητικές, κυνικές ή αποστασιοποιημένες στάσεις απέναντι στην εργασία και στους ανθρώπους με τους οποίους έρχεται σε επαφή το άτομο.
  • Μειωμένη προσωπική επίτευξη (Reduced Personal Accomplishment), η οποία αντανακλά τη μειωμένη αίσθηση αποτελεσματικότητας, επάρκειας και επαγγελματικής επιτυχίας.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην οργανωσιακή ψυχολογία, στην ψυχολογία της υγείας και στην έρευνα επαγγελματικού στρες, ιδιαίτερα σε επαγγελματικές ομάδες υψηλών απαιτήσεων, όπως οι επαγγελματίες υγείας, οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες φροντίδας.

Στόχος

Βασικός στόχος της Freudenberger Burnout Inventory (FBI-22) είναι η συστηματική αξιολόγηση του βαθμού επαγγελματικής εξουθένωσης που βιώνει ένας εργαζόμενος.

Ειδικότερα, η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • την εκτίμηση της συναισθηματικής εξάντλησης,
  • την αξιολόγηση της αποπροσωποποίησης και της επαγγελματικής αποστασιοποίησης,
  • τη διερεύνηση της αίσθησης προσωπικής αποτελεσματικότητας και επαγγελματικής επίτευξης,
  • τον έγκαιρο εντοπισμό εργαζομένων που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης,
  • την αξιολόγηση παρεμβάσεων πρόληψης και αντιμετώπισης του εργασιακού στρες,
  • την υποστήριξη ερευνητικών μελετών σχετικά με την ψυχική υγεία και την ευημερία στον εργασιακό χώρο.

Η αξιολόγηση του burnout συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχικής υγείας των εργαζομένων, στην ενίσχυση της εργασιακής ικανοποίησης και στη διαμόρφωση αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης του επαγγελματικού στρες.

Βαθμολόγηση

Η Freudenberger Burnout Inventory (FBI-22) αποτελείται από 22 ερωτήματα, τα οποία αξιολογούν τις τρεις βασικές διαστάσεις της επαγγελματικής εξουθένωσης:

  • Συναισθηματική εξάντληση,
  • Αποπροσωποποίηση,
  • Μειωμένη προσωπική επίτευξη.

Οι επιμέρους βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση κάθε διάστασης ξεχωριστά, ενώ μπορούν να συνδυαστούν ώστε να παρέχουν μια συνολική εικόνα του επιπέδου επαγγελματικής εξουθένωσης του ατόμου.

Υψηλότερες βαθμολογίες στις διαστάσεις της συναισθηματικής εξάντλησης και της αποπροσωποποίησης υποδηλώνουν αυξημένα επίπεδα burnout, ενώ χαμηλότερη αίσθηση προσωπικής επίτευξης σχετίζεται επίσης με υψηλότερο βαθμό επαγγελματικής εξουθένωσης.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η Freudenberger Burnout Inventory (FBI-22) χρησιμοποιείται ως εργαλείο αξιολόγησης της επαγγελματικής εξουθένωσης σε ερευνητικά και οργανωσιακά περιβάλλοντα.

Το αρχείο που συνοδεύει την κλίμακα περιγράφει τις διαστάσεις που αξιολογούνται και τις εφαρμογές της, δεν περιλαμβάνει όμως στοιχεία σχετικά με την αξιοπιστία, την εγκυρότητα ή άλλους ψυχομετρικούς δείκτες. Για τον λόγο αυτό δεν παρατίθενται συγκεκριμένες τιμές, όπως Cronbach’s α, αποτελέσματα παραγοντικής ανάλυσης ή δείκτες εγκυρότητας.

Εφαρμογές

Η Freudenberger Burnout Inventory (FBI-22) χρησιμοποιείται ευρέως σε:

  • οργανωσιακή ψυχολογία,
  • ψυχολογία της εργασίας,
  • ψυχολογία της υγείας,
  • νοσοκομεία και υπηρεσίες υγείας,
  • κοινωνικές υπηρεσίες,
  • εκπαιδευτικούς οργανισμούς,
  • αξιολόγηση εργασιακού στρες,
  • προγράμματα πρόληψης της επαγγελματικής εξουθένωσης,
  • επιστημονικές έρευνες σχετικά με την εργασιακή ευημερία και την ψυχική υγεία.

Η κλίμακα συμβάλλει στον έγκαιρο εντοπισμό επαγγελματικής εξουθένωσης και στην ανάπτυξη παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της ψυχικής ανθεκτικότητας, της εργασιακής ικανοποίησης και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Βιβλιογραφία

Freudenberger, H. J. (1974). Staff Burn-Out. Journal of Social Issues, 30(1), 159–165.

Freudenberger, H. J. (1980). Burn-Out: The High Cost of High Achievement. Anchor Press.

Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The Measurement of Experienced Burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2(2), 99–113.