Τεστ Εκφράσεων Προσώπου [FT-36]

Ανάλυση

Η Δοκιμή Προσώπων (Faces Test – FT-36) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της ικανότητας αναγνώρισης συναισθημάτων μέσω των εκφράσεων του ανθρώπινου προσώπου. Η αναγνώριση των συναισθηματικών εκφράσεων αποτελεί θεμελιώδη δεξιότητα της κοινωνικής νόησης (social cognition) και είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική διαπροσωπική επικοινωνία, την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης και την επιτυχή κοινωνική προσαρμογή.

Το FT-36 περιλαμβάνει 36 εικόνες προσώπων, οι οποίες απεικονίζουν βασικά ανθρώπινα συναισθήματα, όπως χαρά, λύπη, θυμό, φόβο, έκπληξη, αηδία και ουδέτερες συναισθηματικές εκφράσεις. Οι συμμετέχοντες καλούνται να αναγνωρίσουν σωστά το συναίσθημα που εκφράζεται σε κάθε πρόσωπο, επιτρέποντας την αντικειμενική αξιολόγηση της συναισθηματικής αντίληψης.

Η δοκιμή χρησιμοποιείται ευρέως στη γνωστική νευροψυχολογία, την κλινική ψυχολογία, την ψυχιατρική και την αναπτυξιακή έρευνα, καθώς η δυσκολία αναγνώρισης συναισθημάτων έχει συσχετιστεί με πληθώρα νευροαναπτυξιακών, νευρολογικών και ψυχιατρικών καταστάσεων, όπως οι διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, η σχιζοφρένεια, οι αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές, καθώς και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι.

Στόχος

Βασικός στόχος του Faces Test (FT-36) είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση της ικανότητας αναγνώρισης και διαφοροποίησης των συναισθηματικών εκφράσεων του προσώπου, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη λειτουργία της κοινωνικής αντίληψης και της συναισθηματικής επεξεργασίας.

Ειδικότερα, το εργαλείο επιδιώκει να:

• αξιολογήσει την ακρίβεια αναγνώρισης βασικών συναισθημάτων,
• διερευνήσει πιθανές δυσκολίες στην κοινωνική και συναισθηματική αντίληψη,
• υποστηρίξει την αξιολόγηση της κοινωνικής γνωστικής λειτουργίας σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες,
• συμβάλει στη διάγνωση και παρακολούθηση κλινικών πληθυσμών,
• υποστηρίξει ερευνητικές μελέτες που αφορούν τη συναισθηματική νοημοσύνη, την ενσυναίσθηση και τη νευρογνωστική λειτουργία.

Το FT-36 αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης γνωστικών και κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων και χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με άλλες ψυχομετρικές δοκιμασίες.

Βαθμονόμηση

Η δοκιμή περιλαμβάνει 36 φωτογραφίες προσώπων, καθεμία από τις οποίες απεικονίζει μια συγκεκριμένη συναισθηματική έκφραση.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να επιλέξουν το συναίσθημα που αποδίδεται σε κάθε εικόνα.

Η συνολική βαθμολογία βασίζεται κυρίως:

• στον αριθμό των σωστών αναγνωρίσεων,
• στο ποσοστό επιτυχίας ανά συναίσθημα,
• στα πρότυπα λανθασμένων αποκρίσεων,
• και, όπου προβλέπεται από το πρωτόκολλο εφαρμογής, στον χρόνο που απαιτείται για την αναγνώριση κάθε συναισθηματικής έκφρασης.

Οι υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη ακρίβεια στην αναγνώριση των συναισθημάτων και αποτελεσματικότερη κοινωνικογνωστική επεξεργασία, ενώ οι χαμηλότερες βαθμολογίες ενδέχεται να υποδηλώνουν δυσκολίες στην αντίληψη των συναισθηματικών σημάτων και στην κοινωνική επικοινωνία.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του FT-36 περιλαμβάνει ελέγχους αξιοπιστίας, ανάλυση εγκυρότητας κριτηρίου και συγκλίνουσας εγκυρότητας, καθώς και συγκρίσεις με άλλα εργαλεία αξιολόγησης της κοινωνικής νόησης και της συναισθηματικής αντίληψης.

Εφαρμογές

Το Faces Test (FT-36) χρησιμοποιείται σε πληθώρα επιστημονικών και κλινικών πεδίων, όπως:

• γνωστική και κλινική νευροψυχολογία,
• ψυχιατρική και κλινική ψυχολογία,
• παιδοψυχολογία και αναπτυξιακή ψυχολογία,
• αξιολόγηση κοινωνικής νόησης και συναισθηματικής νοημοσύνης,
• έρευνες για τις διαταραχές αυτιστικού φάσματος,
• μελέτες σχετικά με τη σχιζοφρένεια, την άνοια και άλλες νευροεκφυλιστικές διαταραχές,
• αξιολόγηση κοινωνικών δεξιοτήτων και ενσυναίσθησης.

Η δοκιμή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με εργαλεία αξιολόγησης της θεωρίας του νου (Theory of Mind), της αναγνώρισης συναισθημάτων, της κοινωνικής αντίληψης, της συναισθηματικής νοημοσύνης και των εκτελεστικών λειτουργιών, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της κοινωνικογνωστικής λειτουργίας του εξεταζομένου.

Βιβλιογραφία

Barrett, L. F., & Barrett, D. J. (2001). The Structure of Emotion: A Developmental Perspective. In L. F. Barrett, P. Niedenthal, & R. M. C. K. L. (Eds.), The Handbook of Emotions. Guilford Press.

Ekman, P., & Friesen, W. V. (1976). Pictures of Facial Affect. Consulting Psychologists Press.

Ekman, P. (1999). Basic Emotions. In T. Dalgleish & M. Power (Eds.), Handbook of Cognition and Emotion. Wiley.

Tottenham, N., & Sheridan, M. (2009). A Review of Emotion Perception and Its Development in Children. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 1(1), 74–95.

Young, A. W., & Calder, A. J. (2000). Specificity of Emotion Recognition in the Human Visual System. In The Human Amygdala. Elsevier.