Κλίμακα Συχνότητας Επικοινωνίας (Frequency of Communication Scale – FC-18)

Περιγραφή

Η Κλίμακα Συχνότητας Επικοινωνίας (Frequency of Communication Scale – FC-18) αποτελεί ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της συχνότητας με την οποία ένα άτομο επικοινωνεί και διατηρεί επαφή με τα μέλη της εκτεταμένης οικογένειάς του. Η επικοινωνία εξετάζεται τόσο ως προς τις δια ζώσης συναντήσεις όσο και ως προς την τηλεφωνική επαφή, παρέχοντας μια συνολική εικόνα της διατήρησης των οικογενειακών δεσμών.

Η συχνότητα επικοινωνίας αποτελεί σημαντικό δείκτη της συνοχής του οικογενειακού δικτύου, της κοινωνικής υποστήριξης και της διατήρησης των διαπροσωπικών σχέσεων. Η τακτική επαφή μεταξύ των μελών της οικογένειας συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής υποστήριξης, μεγαλύτερη συνοχή και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των καθημερινών δυσκολιών, ενώ η περιορισμένη επικοινωνία μπορεί να αποτελεί ένδειξη αποδυνάμωσης των οικογενειακών δεσμών ή μειωμένης κοινωνικής δικτύωσης.

Η FC-18 χρησιμοποιείται κυρίως στην κοινωνική ψυχολογία, στη διαπολιτισμική έρευνα, στην οικογενειακή ψυχολογία και στις κοινωνικές επιστήμες για τη μελέτη των οικογενειακών σχέσεων, της κοινωνικής συνοχής και των προτύπων επικοινωνίας μεταξύ συγγενών διαφορετικών γενεών και πολιτισμικών ομάδων.

Στόχος

Βασικός στόχος της Κλίμακας Συχνότητας Επικοινωνίας (FC-18) είναι η ποσοτική αξιολόγηση της συχνότητας με την οποία ένα άτομο επικοινωνεί και συναντά τα μέλη της εκτεταμένης οικογένειάς του.

Ειδικότερα, η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • την αξιολόγηση της συχνότητας των οικογενειακών επαφών,
  • τη διερεύνηση της διατήρησης των οικογενειακών δεσμών,
  • την εκτίμηση της κοινωνικής και οικογενειακής υποστήριξης,
  • τη μελέτη διαφορών στην οικογενειακή επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών ή κοινωνικών ομάδων,
  • την υποστήριξη ερευνών σχετικά με τη λειτουργικότητα της οικογένειας και τα κοινωνικά δίκτυα,
  • τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της συχνότητας επικοινωνίας και δεικτών ψυχικής ευημερίας, κοινωνικής συνοχής και ποιότητας ζωής.

Η συστηματική καταγραφή της επικοινωνίας επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι οικογενειακές σχέσεις διαμορφώνουν την κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξη του ατόμου.

Βαθμολόγηση

Η FC-18 είναι ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς και οι συμμετέχοντες δηλώνουν πόσο συχνά συναντούν ή επικοινωνούν τηλεφωνικά με τα ίδια μέλη της εκτεταμένης οικογένειάς τους.

Οι απαντήσεις δίνονται σε εξαβάθμια κλίμακα, ως εξής:

  1. Σπάνια
  2. Μία ή δύο φορές τον χρόνο
  3. Μία φορά τον μήνα
  4. Κάθε δύο εβδομάδες
  5. Μία φορά την εβδομάδα
  6. Καθημερινά

Οι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν συχνότερη επικοινωνία και στενότερη διατήρηση των οικογενειακών επαφών, ενώ οι χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη επικοινωνία με τα μέλη της εκτεταμένης οικογένειας.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η Κλίμακα Συχνότητας Επικοινωνίας (FC-18) χρησιμοποιείται ως εργαλείο αξιολόγησης της συχνότητας των οικογενειακών επαφών σε ερευνητικά και διαπολιτισμικά πλαίσια.

Το αρχείο περιγράφει τον σκοπό, τη δομή και τη διαδικασία βαθμολόγησης της κλίμακας, δεν παραθέτει όμως συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με την αξιοπιστία, την εγκυρότητα ή άλλους ψυχομετρικούς δείκτες, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α ή αποτελέσματα παραγοντικής ανάλυσης. Επομένως, δεν παρουσιάζονται συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές ψυχομετρικών ιδιοτήτων.

Εφαρμογές

Η Κλίμακα Συχνότητας Επικοινωνίας (FC-18) χρησιμοποιείται ευρέως σε:

  • οικογενειακή ψυχολογία,
  • κοινωνική ψυχολογία,
  • διαπολιτισμική ψυχολογία,
  • κοινωνιολογικές μελέτες,
  • έρευνες κοινωνικών δικτύων,
  • μελέτες κοινωνικής υποστήριξης,
  • αξιολόγηση οικογενειακής συνοχής,
  • έρευνες για την ποιότητα των οικογενειακών σχέσεων,
  • μελέτες σχετικά με τη γήρανση, τις διαγενεακές σχέσεις και την κοινωνική ευημερία.

Η καταγραφή της συχνότητας επικοινωνίας αποτελεί σημαντικό δείκτη της λειτουργικότητας των οικογενειακών δικτύων και συμβάλλει στην κατανόηση του ρόλου που διαδραματίζουν οι οικογενειακοί δεσμοί στην ψυχική υγεία, την κοινωνική προσαρμογή και την ποιότητα ζωής.

Βιβλιογραφία

Γεώργας, Δ., Χριστακοπούλου, Σ., Poortinga, Y., Angleitner, A., Goodwin, R., & Χαραλάμπους, Ν. (1997). The Relationship of Family Bonds to Family Structure and Function Across Culture. Journal of Cross-Cultural Psychology, 28(3), 303–320.