Κλίμακα Μέτρησης της Προσδοκίας Αυτοαποτελεσματικότητας [MPSE-60]
Σκοπός
Η κλίμακα εξετάζει τις εκτιμήσεις του ατόμου για την αξία των ικανοτήτων του, δηλαδή το βαθμό εμπιστοσύνης στις ικανότητές του να οργανώνει και να εκτελεί τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων.
Σύντομη περιγραφή
Πρόκειται για μια κλίμακα αυτοαναφοράς η οποία περιλαμβάνει επιμέρους κλίμακες μέτρησης για τους ακόλουθους τομείς. Η πρώτη αφορά τη γενικευμένη προσδοκία αυτοαποτελεσματικότητας και αποτελείται από 10 ερωτήσεις που εξετάζουν κατά πόσο το άτομο πιστεύει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει ικανοποιητικά απρόοπτες καταστάσεις και προβλήματα. Ο εξεταζόμενος καλείται να τοποθετήσει τον εαυτό του σε μια κλίμακα τεσσάρων διαβαθμίσεων (1=δεν ισχύει, 2=μάλλον δεν ισχύει, 3=μάλλον ισχύει, 4=ισχύει απόλυτα), με την υψηλότερη τιμή να δηλώνει μεγαλύτερη προσδοκία αυτοαποτελεσματικότητας.
Η δεύτερη κλίμακα αφορά τις υγιεινές συνήθειες διατροφής και αποτελείται από 10 ερωτήσεις που αφορούν την αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να ακολουθήσει υγιεινή διατροφή. Ο εξεταζόμενος τοποθετεί τον εαυτό του σε μια κλίμακα επτά διαβαθμίσεων (1=καθόλου σίγουρος, 7=εντελώς σίγουρος).
Η τρίτη κλίμακα αφορά τη σωματική άσκηση και περιλαμβάνει 12 ερωτήσεις που αφορούν την αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να εκτελεί μια προγραμματισμένη σωματική άσκηση όταν αντιμετωπίζει διάφορες καταστάσεις που μπορεί να λειτουργήσουν ως εμπόδια. Ο εξεταζόμενος τοποθετεί τον εαυτό του σε μια κλίμακα επτά διαβαθμίσεων (1=καθόλου σίγουρος, 7=εντελώς σίγουρος).
Η τέταρτη κλίμακα αφορά τη χρήση προφυλακτικού και περιλαμβάνει 12 ερωτήσεις που εξετάζουν την αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να κάνει χρήση προφυλακτικού υπό την πίεση ποικίλων παραγόντων. Ο εξεταζόμενος τοποθετεί τον εαυτό του σε μια κλίμακα τεσσάρων διαβαθμίσεων (1=δεν ισχύει, 4=ισχύει απόλυτα).
Η πέμπτη κλίμακα αφορά την εξέταση για καρκίνο και αποτελείται από 10 ερωτήσεις που εξετάζουν κατά πόσο το άτομο πιστεύει ότι μπορεί να ξεπεράσει ορισμένα εμπόδια που καθιστούν δύσκολη την εξέταση για καρκίνο. Ο εξεταζόμενος καλείται να τοποθετήσει τον εαυτό του σε μια κλίμακα επτά διαβαθμίσεων (1=καθόλου σίγουρος, 7=εντελώς σίγουρος).
Η έκτη κλίμακα αφορά την παροχή συμπαράστασης και αποτελείται από 10 ερωτήσεις για την αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να προσφέρει συμπαράσταση σε άλλους όταν βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση. Ο εξεταζόμενος καλείται να τοποθετήσει τον εαυτό του σε μια κλίμακα τεσσάρων διαβαθμίσεων (1=δεν ισχύει, 4=ισχύει απόλυτα).
Δείγμα
Η ελληνική μετάφραση του ερωτηματολογίου χορηγήθηκε σε 205 φοιτητές ηλικίας από 18 έως 22 ετών από σχολές ΑΕΙ και ΤΕΙ.
Τρόπος βαθμολόγησης
Η βαθμολόγηση γίνεται με την άθροιση των βαθμών των ερωτήσεων που περιλαμβάνει κάθε κλίμακα. Η υψηλότερη συνολική βαθμολογία δηλώνει μεγαλύτερη προσδοκία αυτοαποτελεσματικότητας. Στις ερωτήσεις στην κλίμακα για τις υγιεινές διατροφικές συνήθειες, οι ερωτήσεις 3, 4, 5 και 6 έχουν αρνητική φορά, δηλαδή οι μεγαλύτεροι βαθμοί δηλώνουν χαμηλότερη προσδοκία αυτοαποτελεσματικότητας και πρέπει να αναστρέφονται (δηλαδή το 1 να γίνεται 7, το 2 να γίνεται 6, το 3 να γίνεται 5, το 4 να παραμένει ίδιο, το 5 να γίνεται 3, το 6 να γίνεται 2 και το 7 να γίνεται 1). Το ίδιο ισχύει και για τις ακόλουθες ερωτήσεις στις υπόλοιπες κλίμακες: 1, 4, 6 και 10 για τη χρήση προφυλακτικού, καθώς και τις ερωτήσεις 4, 6, 7, 8, 9 και 11 για την παροχή συμπαράστασης.
Κύριες βιβλιογραφικές πηγές
Παυλάτου, Ε. (1999). Ο βαθμός επίδρασης της προσδοκίας αυτοαποτελεσματικότητας στο επίπεδο γενικής υγείας. Πτυχιακή εργασία, Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Schwarzer, R. (1993). Measurement of Perceived Self-Efficacy. Psychometric Scales for Cross-Cultural Research. Forschung an der Freien Universität Berlin.