Προπαρασκευαστικός Θρήνος σε Ασθενείς Τελικού Σταδίου [PLTP-31]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Προπαρασκευαστικού Θρήνου σε Ασθενείς Τελικού Σταδίου [ΠΘΑΤΣ-31] αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση του προπαρασκευαστικού θρήνου σε ασθενείς με καρκίνο που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου. Στόχος του είναι η καταγραφή των συναισθηματικών, ψυχολογικών και κοινωνικών αντιδράσεων των ασθενών απέναντι στην επικείμενη απώλεια, την εξέλιξη της ασθένειας και τις αλλαγές που επιφέρει η τελική φάση της ζωής.

Το εργαλείο αναπτύχθηκε από τους Μυστακίδου και συνεργάτες το 2005 και αποτελείται από 31 ερωτήσεις, οι οποίες οργανώνονται σε επτά βασικές κατηγορίες ανάλογα με το περιεχόμενο και τη διάσταση που αξιολογούν. Η ανάπτυξή του πραγματοποιήθηκε σε δείγμα ασθενών με προχωρημένο στάδιο καρκίνου.

Στόχος Ερωτηματολογίου

Ο βασικός στόχος του ΠΘΑΤΣ-31 είναι η εκτίμηση του βαθμού στον οποίο οι ασθενείς βιώνουν προπαρασκευαστικό θρήνο κατά τη διάρκεια της προχωρημένης νόσου. Η αξιολόγηση αυτή επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των ψυχολογικών αναγκών των ασθενών και μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό κατάλληλων υποστηρικτικών παρεμβάσεων στο πλαίσιο της παρηγορικής φροντίδας.

Η κλίμακα εξετάζει παράγοντες που σχετίζονται με την αυτογνωσία, την προσαρμογή στη νόσο, τη θλίψη, τον θυμό, τη θρησκευτική ευεξία, τα σωματικά συμπτώματα και την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 31 ερωτήσεις οι οποίες κατανέμονται σε επτά επιμέρους διαστάσεις. Η δομή αυτή επιτρέπει την ολοκληρωμένη αξιολόγηση διαφορετικών παραμέτρων της εμπειρίας του ασθενούς, πέρα από τη συνολική ένταση του προπαρασκευαστικού θρήνου.

Τα δεδομένα που προκύπτουν από την εφαρμογή του εργαλείου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναγνώριση των ψυχολογικών δυσκολιών των ασθενών, την αξιολόγηση της συναισθηματικής προσαρμογής στη νόσο και τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ θρήνου, άγχους, κατάθλιψης και κοινωνικής υποστήριξης.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται μέσω τετραβάθμιας κλίμακας, όπου κάθε ερώτηση λαμβάνει τιμή από 0 έως 3. Η τιμή 0 αντιστοιχεί στη διαφωνία με τη δήλωση, ενώ η τιμή 3 στη συμφωνία. Η συνολική βαθμολογία του ερωτηματολογίου κυμαίνεται από 0 έως 100, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν υψηλότερο επίπεδο προπαρασκευαστικού θρήνου.

Η συνολική βαθμολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γενικός δείκτης έντασης του θρήνου, ενώ οι επιμέρους διαστάσεις παρέχουν αναλυτικότερη εικόνα των συγκεκριμένων τομέων στους οποίους ο ασθενής αντιμετωπίζει μεγαλύτερη δυσκολία.

Στατιστική Ανάλυση

Η δομή του ΠΘΑΤΣ-31 έχει διερευνηθεί μέσω διερευνητικής παραγοντικής ανάλυσης, από την οποία προέκυψαν επτά παράγοντες που εξηγούν συνολικά το 65,8% της συνολικής διακύμανσης. Ο παράγοντας της αυτογνωσίας εξηγεί το 27,9% της διακύμανσης, η προσαρμογή στη νόσο το 11,7%, η θλίψη το 7,7%, ο θυμός το 5,6%, η θρησκευτική ευεξία το 4,4%, τα σωματικά συμπτώματα το 4,3% και η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη το 4,1%.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί επίσης να περιλαμβάνει συσχετίσεις με δείκτες ψυχολογικής δυσφορίας, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, ώστε να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ των διαστάσεων του προπαρασκευαστικού θρήνου και της ψυχικής κατάστασης των ασθενών.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η εγκυρότητα κατασκευής του ΠΘΑΤΣ-31 επιβεβαιώθηκε μέσω της παραγοντικής ανάλυσης, η οποία ανέδειξε επτά διακριτές διαστάσεις. Η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα υποστηρίχθηκαν από τις συσχετίσεις μεταξύ των ερωτήσεων κάθε κατηγορίας, με τους δείκτες συσχέτισης να κυμαίνονται από 0,52 έως 0,73, ενώ οι διαφορετικές κατηγορίες παρουσίασαν σαφή διάκριση μεταξύ τους.

Η σύγχρονη εγκυρότητα αξιολογήθηκε μέσω της σχέσης των επτά παραγόντων με δείκτες κατάθλιψης και άγχους, παρουσιάζοντας υψηλές συσχετίσεις για το σύνολο σχεδόν των παραγόντων, με εξαίρεση τον παράγοντα της θρησκευτικής ευεξίας.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία του ερωτηματολογίου έχει επιβεβαιωθεί με υψηλές τιμές εσωτερικής συνέπειας, καθώς ο δείκτης Cronbach’s alpha για όλες τις κατηγορίες ήταν μεγαλύτερος από 0,70. Επιπλέον, η σταθερότητα των απαντήσεων επιβεβαιώθηκε μέσω επαναληπτικής μέτρησης μετά από τρεις ημέρες σε δείγμα 100 ασθενών, όπου παρατηρήθηκε συνέπεια των αποτελεσμάτων στις δύο χρονικές περιόδους.

Βιβλιογραφία

Mystakidou, K., Tsilika, E., Parpa, E., Katsouda, E., Sakkas, P., & Soldatos, C. (2005). Life before death: identifying preparatory grief through the development of a new measurement in advanced cancer patients (PGAC). Supportive Care in Cancer, 13(10), 834–841.