Εργαλείο Αξιολόγησης του Μοντέλου Ανθρώπινης Απασχόλησης [MOHOST-24]

Περιγραφή του Εργαλείου

Το Model of Human Occupation Screening Tool (MOHOST-24) αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης της ανθρώπινης λειτουργικότητας που βασίζεται στο Μοντέλο Ανθρώπινης Απασχόλησης (Model of Human Occupation – MOHO).

Το MOHO αναπτύχθηκε με σκοπό την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι ανθρώπινες δραστηριότητες, οι προσωπικοί παράγοντες και το περιβάλλον αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να συμμετέχει σε καθημερινές δραστηριότητες και ρόλους.

Το MOHOST χρησιμοποιείται κυρίως στο πεδίο της εργοθεραπείας και παρέχει μια συνολική εικόνα της συμμετοχής του ατόμου σε δραστηριότητες, των δυνατοτήτων του, των περιορισμών του και των περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν τη λειτουργικότητά του.

Το εργαλείο δεν επικεντρώνεται μόνο στις δεξιότητες του ατόμου, αλλά εξετάζει τη σχέση μεταξύ κινήτρων, συνηθειών, ικανοτήτων και περιβάλλοντος, σύμφωνα με τη θεωρητική προσέγγιση του MOHO.

Στόχος

Ο βασικός στόχος του MOHOST-24 είναι η αξιολόγηση της λειτουργικής συμμετοχής του ατόμου στις καθημερινές δραστηριότητες και η αναγνώριση των παραγόντων που διευκολύνουν ή περιορίζουν την απασχόλησή του.

Ειδικότερα, το εργαλείο αποσκοπεί:

Αξιολόγηση Λειτουργικότητας

Παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με την ικανότητα του ατόμου να συμμετέχει σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής, εργασίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής συμμετοχής.

Καθοδήγηση Θεραπευτικής Παρέμβασης

Συμβάλλει στον σχεδιασμό εξατομικευμένων παρεμβάσεων, καθώς βοηθά στον εντοπισμό περιοχών που χρειάζονται ενίσχυση ή τροποποίηση.

Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών Παραγόντων

Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο το φυσικό, κοινωνικό και οργανωτικό περιβάλλον επηρεάζει τη λειτουργικότητα του ατόμου, αναγνωρίζοντας υποστηρικτικούς ή περιοριστικούς παράγοντες.

Τομείς Αξιολόγησης

Το MOHOST-24 αξιολογεί βασικές διαστάσεις της ανθρώπινης απασχόλησης:

Κίνητρα και Συμμετοχή στη Δραστηριότητα

Αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο το άτομο ενδιαφέρεται, εμπλέκεται και συμμετέχει σε δραστηριότητες που έχουν προσωπική σημασία.

Πρότυπα και Συνήθειες Δραστηριότητας

Εξετάζει τη σταθερότητα των καθημερινών ρουτινών, των ρόλων και των συνηθειών που οργανώνουν την καθημερινή ζωή.

Δεξιότητες Εκτέλεσης

Αξιολογεί τις κινητικές, επεξεργαστικές και επικοινωνιακές δεξιότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική ολοκλήρωση δραστηριοτήτων.

Περιβάλλον

Εξετάζει τον βαθμό στον οποίο το περιβάλλον παρέχει υποστήριξη ή δημιουργεί εμπόδια στη συμμετοχή του ατόμου.

Οι συγκεκριμένοι τομείς αντανακλούν τη βασική φιλοσοφία του MOHO, σύμφωνα με την οποία η ανθρώπινη λειτουργικότητα προκύπτει από τη δυναμική αλληλεπίδραση ατόμου, δραστηριότητας και περιβάλλοντος.

Βαθμονόμηση

Η αξιολόγηση μέσω του MOHOST πραγματοποιείται από επαγγελματία υγείας, κυρίως εργοθεραπευτή, ο οποίος συλλέγει πληροφορίες μέσω:

• άμεσης παρατήρησης,
• συνέντευξης με το άτομο,
• πληροφοριών από το οικογενειακό ή θεραπευτικό περιβάλλον.

Οι επιμέρους περιοχές αξιολογούνται με βάση τον βαθμό στον οποίο η λειτουργικότητα του ατόμου υποστηρίζεται ή περιορίζεται.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

Συλλογή Πληροφοριών

Ο αξιολογητής συγκεντρώνει δεδομένα σχετικά με την καθημερινή λειτουργικότητα, τις δραστηριότητες και το περιβάλλον του ατόμου.

Αξιολόγηση Τομέων

Οι πληροφορίες αναλύονται ώστε να προσδιοριστούν οι δυνατότητες και οι περιορισμοί σε κάθε διάσταση της ανθρώπινης απασχόλησης.

Σύνοψη Αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα οργανώνονται σε ένα συνολικό λειτουργικό προφίλ, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον σχεδιασμό θεραπευτικών στόχων.

Ανάλυση Δεδομένων

Τα δεδομένα του MOHOST μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε κλινικό όσο και σε ερευνητικό επίπεδο.

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει:

Περιγραφική Ανάλυση

Υπολογισμό και παρουσίαση των βαθμολογιών ανά τομέα για την αποτύπωση του λειτουργικού προφίλ του ατόμου.

Συγκριτικές Αναλύσεις

Σύγκριση της λειτουργικότητας μεταξύ διαφορετικών ομάδων πληθυσμού ή πριν και μετά από θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Αξιολόγηση Παρέμβασης

Χρήση επαναλαμβανόμενων μετρήσεων για την παρακολούθηση της αλλαγής στη συμμετοχή και στη λειτουργικότητα.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το MOHOST έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο της θεωρίας του Model of Human Occupation (MOHO) και έχει μελετηθεί ως εργαλείο αξιολόγησης της λειτουργικής συμμετοχής.

Η αξιολόγηση της αξιοπιστίας περιλαμβάνει δείκτες όπως:

• εσωτερική συνέπεια,
• συμφωνία μεταξύ αξιολογητών,
• σταθερότητα μετρήσεων.

Η εγκυρότητα εξετάζεται μέσω της σχέσης του εργαλείου με θεωρητικές διαστάσεις της ανθρώπινης απασχόλησης και με άλλους δείκτες λειτουργικότητας.

Εφαρμογές

Το MOHOST-24 χρησιμοποιείται σε διάφορα πλαίσια:

Εργοθεραπευτική Αξιολόγηση

Για τον σχεδιασμό εξατομικευμένων προγραμμάτων αποκατάστασης και υποστήριξης.

Ψυχική Υγεία

Για την αξιολόγηση της επίδρασης ψυχικών δυσκολιών στην καθημερινή λειτουργικότητα και κοινωνική συμμετοχή.

Νευρολογική Αποκατάσταση

Για την εκτίμηση λειτουργικών περιορισμών μετά από νευρολογικές παθήσεις ή τραυματισμούς.

Έρευνα

Για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ ανθρώπινης δραστηριότητας, περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής.

Το MOHOST-24 αποτελεί ένα ολιστικό εργαλείο αξιολόγησης της ανθρώπινης απασχόλησης, καθώς δεν εξετάζει μόνο τις ατομικές ικανότητες αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το περιβάλλον επηρεάζει τη συμμετοχή και την ανεξαρτησία του ατόμου.

Βιβλιογραφία

Kielhofner, G. (2008). Model of Human Occupation: Theory and Application. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.

Miller, L. T., & Kielhofner, G. (2005). The Model of Human Occupation Screening Tool (MOHOST): Manual and User Guide. University of Illinois at Chicago.

Taylor, R. R. (2017). Kielhofner’s Model of Human Occupation: Theory and Application (5th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer.

Fitzgerald, S., & Kielhofner, G. (2012). Using the Model of Human Occupation Screening Tool to Assess Functional Performance in Occupational Therapy. Occupational Therapy Journal, 59(2), 155–168.