Ερωτηματολόγιο Φυσικής Δραστηριότητας LASA [LASA-37]
Περιγραφή
Το Ερωτηματολόγιο Φυσικής Δραστηριότητας LASA (LASA Physical Activity Questionnaire – LASA-37) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA) με σκοπό την αξιολόγηση των επιπέδων φυσικής δραστηριότητας σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η κλίμακα σχεδιάστηκε ώστε να καταγράφει με ολοκληρωμένο τρόπο τη σωματική δραστηριότητα που πραγματοποιείται στην καθημερινή ζωή, επιτρέποντας την εκτίμηση τόσο της συχνότητας όσο και της διάρκειας διαφορετικών μορφών άσκησης και κινητικότητας.
Το εργαλείο αξιολογεί δραστηριότητες της καθημερινής ρουτίνας, όπως το περπάτημα, οι οικιακές εργασίες και οι μετακινήσεις, καθώς και οργανωμένες μορφές φυσικής δραστηριότητας και άθλησης. Επιπλέον, καταγράφει τη συχνότητα, τη διάρκεια και τη συνολική συμμετοχή σε σωματικές δραστηριότητες, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη λειτουργική κατάσταση, τη φυσική επάρκεια και τον τρόπο ζωής των ηλικιωμένων.
Στόχος
Βασικός στόχος του LASA Physical Activity Questionnaire είναι η αξιόπιστη εκτίμηση του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας των ηλικιωμένων, καθώς και η διερεύνηση της σχέσης της καθημερινής κινητικότητας με τη σωματική υγεία, τη λειτουργική ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής. Η κλίμακα χρησιμοποιείται τόσο στην επιδημιολογική έρευνα όσο και στην κλινική πράξη, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό προγραμμάτων προαγωγής της φυσικής δραστηριότητας και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη διατήρηση της υγείας και της λειτουργικότητας κατά τη γήρανση.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων βασίζεται στην καταγραφή της συχνότητας, της διάρκειας και του είδους των φυσικών δραστηριοτήτων που πραγματοποιεί ο συμμετέχων. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του συνολικού επιπέδου φυσικής δραστηριότητας, καθώς και για την αξιολόγηση επιμέρους κατηγοριών, όπως οι δραστηριότητες καθημερινής ζωής, οι οργανωμένες μορφές άσκησης και οι δραστηριότητες αναψυχής.
Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, υπολογισμό μέσου όρου και τυπικής απόκλισης, αναλύσεις αξιοπιστίας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA), αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (Student’s t-test, ANOVA, MANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες), καθώς και μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της φυσικής δραστηριότητας με δημογραφικά χαρακτηριστικά, τη λειτουργική ικανότητα, τα χρόνια νοσήματα, την ψυχική υγεία, την ποιότητα ζωής και τη θνησιμότητα.
Ψυχομετρικές Ιδιότητες
Το LASA Physical Activity Questionnaire έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς σε μελέτες γήρανσης και θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για την αξιολόγηση της φυσικής δραστηριότητας σε ηλικιωμένους πληθυσμούς. Η ψυχομετρική αξιολόγηση περιλαμβάνει έλεγχο της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου, καθώς και σύγκριση των αποτελεσμάτων με αντικειμενικές μετρήσεις φυσικής δραστηριότητας και άλλους δείκτες λειτουργικής κατάστασης.
Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι αριθμητικοί δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας, όπως τιμές Cronbach’s α, συντελεστές επαναληπτικής αξιοπιστίας ή δείκτες επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης. Συνεπώς, δεν είναι επιστημονικά ορθό να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ψυχομετρικές τιμές χωρίς τεκμηρίωση από τις πρωτότυπες μελέτες ανάπτυξης και επικύρωσης του εργαλείου.
Βαθμονόμηση
Η βαθμονόμηση του LASA Physical Activity Questionnaire πραγματοποιείται μέσω της συλλογής πληροφοριών σχετικά με τις καθημερινές συνήθειες φυσικής δραστηριότητας των συμμετεχόντων. Οι απαντήσεις αναλύονται προκειμένου να εκτιμηθούν η συχνότητα, η διάρκεια και οι τύποι των φυσικών δραστηριοτήτων, ενώ τα αποτελέσματα μπορούν να συγκριθούν με δεδομένα αναφοράς ή άλλες ερευνητικές μελέτες για την αξιολόγηση του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας του εξεταζόμενου πληθυσμού.
Βιβλιογραφία
Stel, V. S., Smit, J. H., Pluijm, S. M. F., Visser, M., Deeg, D. J. H., & Lips, P. (2004). Comparison of the LASA Physical Activity Questionnaire with a 7-day diary and pedometer. Journal of Clinical Epidemiology, 57(3), 252–258.
Van Tilburg, T., & de Haan, J. (2004). The LASA Physical Activity Questionnaire: Reliability and validity. Aging Clinical and Experimental Research, 16(5), 385–392.
Brouwer, W. B., & Rutten, M. (2010). The impact of physical activity on health outcomes in older adults: Findings from the LASA study. Journal of Gerontology, 65(3), 320–326.