Κλίμακα Αξιολόγησης της Σχολικής Προσαρμογής από τον Εκπαιδευτικό [TRSA-52]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Αξιολόγησης της Σχολικής Προσαρμογής από τον Εκπαιδευτικό (Teacher Rating Scale of School Adjustment – TRSA-52) βασίζεται στο έργο των Birch και Ladd (1997). Αποτελεί εργαλείο ετεροαναφοράς 52 ερωτήσεων, μέσω του οποίου ο εκπαιδευτικός αξιολογεί την προσαρμογή του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον.

Η σχολική προσαρμογή προσεγγίζεται ως πολυδιάστατη διαδικασία που περιλαμβάνει τη συμπεριφορά στην τάξη, τη σχέση με τον εκπαιδευτικό, τη συμμετοχή στις δραστηριότητες, τα συναισθήματα απέναντι στο σχολείο και την ικανότητα αυτορρύθμισης. Η αξιολόγηση βασίζεται στη συστηματική παρατήρηση της συμπεριφοράς του μαθητή σε πραγματικές σχολικές συνθήκες.

Διαστάσεις

Η ελληνική εκδοχή των 52 ερωτήσεων αξιολογεί πέντε βασικές διαστάσεις:

Συνεργατικότητα: Αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο το παιδί ακολουθεί τις οδηγίες, αποδέχεται τους κανόνες της τάξης και ανταποκρίνεται στις σχολικές υποχρεώσεις.

Σχέση με τον εκπαιδευτικό: Εξετάζει την ποιότητα της διαπροσωπικής σχέσης, την εγγύτητα, την εμπιστοσύνη και τις πιθανές δυσκολίες στη μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Αυθόρμητη συμμετοχή: Αξιολογεί την πρωτοβουλία και την ενεργό συμμετοχή του παιδιού στις μαθησιακές και κοινωνικές δραστηριότητες.

Θετικά συναισθήματα για το σχολείο: Αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο το παιδί φαίνεται να αισθάνεται ευχαρίστηση, ενδιαφέρον και ασφάλεια στο σχολικό περιβάλλον.

Αυτορρύθμιση της συμπεριφοράς: Εξετάζει την ικανότητα διαχείρισης της προσοχής, των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς σύμφωνα με τις απαιτήσεις της τάξης.

Στόχος

Στόχος της TRSA-52 είναι η συστηματική αποτύπωση της σχολικής προσαρμογής παιδιών που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της φοίτησης στο Δημοτικό Σχολείο. Το εργαλείο συμβάλλει στην αναγνώριση δυνατών σημείων και πιθανών δυσκολιών ως προς την ένταξη, τη συμμετοχή, τη συνεργασία και τη συναισθηματική σύνδεση με το σχολείο.

Τα αποτελέσματα μπορούν να υποστηρίξουν τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και τη συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών, οικογένειας και ειδικών. Η κλίμακα δεν αποτελεί από μόνη της διαγνωστικό εργαλείο και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως αποκλειστική βάση για εκπαιδευτικές ή κλινικές αποφάσεις.

Ανάλυση και χρήση δεδομένων

Για κάθε διάσταση υπολογίζεται χωριστή βαθμολογία, συνήθως ως μέσος όρος των αντίστοιχων ερωτήσεων. Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά στοιχεία, συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, συσχετίσεις με δείκτες σχολικής επίδοσης ή κοινωνικοσυναισθηματικής ανάπτυξης και μοντέλα πρόβλεψης της σχολικής προσαρμογής.

Η εσωτερική συνοχή των υποκλιμάκων μπορεί να αξιολογηθεί με τον συντελεστή α του Cronbach ή ω του McDonald. Στην ελληνική εφαρμογή έχουν αναφερθεί συντελεστές α από 0,69 έως 0,94, οι οποίοι υποδηλώνουν από ικανοποιητική έως πολύ υψηλή εσωτερική συνοχή. Η παραγοντική δομή πρέπει να επανεξετάζεται όταν το εργαλείο χρησιμοποιείται σε διαφορετικές ηλικιακές, γλωσσικές ή πολιτισμικές ομάδες.

Βαθμολόγηση

Ο εκπαιδευτικός αξιολογεί πόσο συχνά παρατηρεί κάθε συμπεριφορά σε τετραβάθμια κλίμακα:

1 = Ποτέ
2 = Σπάνια
3 = Μερικές φορές
4 = Συχνά

Πριν από τον υπολογισμό των βαθμολογιών πρέπει να ανακωδικοποιούνται οι αρνητικά διατυπωμένες ερωτήσεις, σύμφωνα με το επίσημο κλειδί της συγκεκριμένης έκδοσης. Οι βαθμολογίες των πέντε διαστάσεων είναι προτιμότερο να ερμηνεύονται χωριστά, επειδή αντιπροσωπεύουν διαφορετικές πτυχές της σχολικής λειτουργίας.

Μετά την κατάλληλη ανακωδικοποίηση, υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν γενικά καλύτερη προσαρμογή στην αντίστοιχη διάσταση. Δεν υπάρχουν καθολικά διαγνωστικά όρια και η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, τη διάρκεια φοίτησης, το πλαίσιο της τάξης και τις ευκαιρίες που είχε ο εκπαιδευτικός να παρατηρήσει το παιδί.

Βιβλιογραφία

Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1997). The teacher–child relationship and children’s early school adjustment. Journal of School Psychology, 35(1), 61–79. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(96)00029-5

Betts, L. R., & Rotenberg, K. J. (2007). A short form of the Teacher Rating Scale of School Adjustment. Journal of Psychoeducational Assessment, 25(2), 150–164. https://doi.org/10.1177/0734282906296406

Σωτηρίου, Α., & Ζαφειροπούλου, Μ. (2003). Αλλαγές στην έννοια του εαυτού των παιδιών κατά τη μετάβασή τους από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό σχολείο. Ψυχολογία, 10(1), 96–118.