Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Ψυχολογικής Επίπτωσης Τραυματικού Γεγονότος [IES-R-15]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Impact of Event Scale – Revised (IES-R) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αποσκοπεί στην αξιολόγηση της υποκειμενικής ψυχολογικής δυσφορίας που σχετίζεται με ένα συγκεκριμένο τραυματικό γεγονός. Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 22 ερωτήσεις και αναφέρεται στην εμπειρία του ατόμου την τελευταία εβδομάδα. Οι ερωτήσεις κατατάσσονται σε τρεις διακριτές υποκλίμακες: εισβολή (intrusion), αποφυγή (avoidance) και υπερεπαγρύπνηση (hyperarousal). Οι απαντήσεις δίνονται σε πενταβάθμια κλίμακα έντασης, με τιμές από 0 (καθόλου) έως 4 (πάρα πολύ), αποτυπώνοντας το βαθμό στον οποίο κάθε σύμπτωμα εμφανίστηκε. Η κλίμακα έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως σε έρευνες και κλινικά πλαίσια, με τεκμηριωμένη αξιοπιστία και εγκυρότητα.

Στόχος

Στόχος του IES-R είναι η μέτρηση της ψυχολογικής επίπτωσης ενός τραυματικού γεγονότος, μέσω της καταγραφής των επιπέδων δυσφορίας που βιώνει το άτομο. Χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό πιθανών συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες (PTSD), την αρχική ψυχολογική αξιολόγηση, την παρακολούθηση της πορείας ψυχικής υγείας και την επιστημονική μελέτη των συνεπειών τραυματικών εμπειριών. Μπορεί να εφαρμοστεί σε γενικό πληθυσμό, σε κλινικούς ασθενείς, καθώς και σε επιμέρους ομάδες που έχουν εκτεθεί σε συγκεκριμένες κρίσεις ή καταστροφές.

Βαθμονόμηση

Κάθε μία από τις 22 ερωτήσεις βαθμολογείται σε κλίμακα από 0 έως 4, όπου 0 σημαίνει «καθόλου» και 4 σημαίνει «πάρα πολύ». Το συνολικό σκορ του ερωτηματολογίου προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων και κυμαίνεται από 0 έως 88. Η ερμηνεία του σκορ γίνεται ενδεικτικά ως εξής: τιμές κάτω από 24 υποδεικνύουν ήπια ψυχολογική επίπτωση, τιμές από 24 έως 32 υποδηλώνουν μέτρια επίπτωση, ενώ σκορ ίσο ή άνω των 33 θεωρείται ενδεικτικό σοβαρής επίπτωσης, με πιθανή παρουσία μετατραυματικής διαταραχής. Παρότι το εργαλείο δεν είναι διαγνωστικό, προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για την ανάγκη περαιτέρω ψυχολογικής διερεύνησης.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων από το IES-R περιλαμβάνει τόσο τον υπολογισμό του συνολικού σκορ όσο και των επί μέρους σκορ των τριών υποκλιμάκων: εισβολής, αποφυγής και υπερεπαγρύπνησης. Η επεξεργασία των αποτελεσμάτων μπορεί να γίνει είτε περιγραφικά (μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις) είτε συγκριτικά μεταξύ διαφορετικών ομάδων ή χρονικών στιγμών. Το εργαλείο ενδείκνυται για χρήση σε ποσοτικές μελέτες, ψυχομετρικές αξιολογήσεις και παρακολούθηση της πορείας των συμπτωμάτων. Σε περιπτώσεις διαπολιτισμικής εφαρμογής απαιτείται μεταφραστική και πολιτισμική προσαρμογή με τυπική διαδικασία επικύρωσης.

Βιβλιογραφία

Weiss, D. S., & Marmar, C. R. (1997). The Impact of Event Scale – Revised. In J. P. Wilson & T. M. Keane (Eds.), Assessing psychological trauma and PTSD (σελ. 399–411). Guilford Press. Horowitz, M., Wilner, N., & Alvarez, W. (1979). Impact of Event Scale: A measure of subjective stress. Psychosomatic Medicine, 41(3), 209–218. Creamer, M., Bell, R., & Failla, S. (2003). Psychometric properties of the Impact of Event Scale–Revised. Behaviour Research and Therapy, 41(12), 1489–1496.