Ερωτηματολόγιο Σεξουαλικής Συμπεριφοράς [SBQ-20]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Σεξουαλικής Συμπεριφοράς [Sexual Behavior Questionnaire – SBQ-20] αποτελεί ένα εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της σεξουαλικής συμπεριφοράς, των πρακτικών πρόληψης και των παραγόντων που σχετίζονται με την εμπλοκή σε σεξουαλικές συμπεριφορές αυξημένου κινδύνου.

Το εργαλείο εξετάζει βασικές διαστάσεις της σεξουαλικής συμπεριφοράς, όπως η συχνότητα και το είδος των σεξουαλικών επαφών, ο αριθμός και τα χαρακτηριστικά των σεξουαλικών συντρόφων, η χρήση προφυλακτικών και άλλων μέτρων προστασίας, καθώς και παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη λήψη αποφάσεων, όπως η κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ουσιών πριν ή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το ερωτηματολόγιο αξιολογεί το επίπεδο ενημέρωσης και σεξουαλικής αγωγής των συμμετεχόντων, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τις γνώσεις και τις στάσεις που συνδέονται με την πρόληψη σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.

Το SBQ-20 είναι αυτοσυμπληρούμενο, ανώνυμο και κατάλληλο για χρήση σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά και προγράμματα δημόσιας υγείας.

Στόχος Ερωτηματολογίου

Ο κύριος στόχος του SBQ-20 είναι η αξιόπιστη καταγραφή των προτύπων σεξουαλικής συμπεριφοράς και των παραγόντων που σχετίζονται με αυξημένο σεξουαλικό κίνδυνο.

Το εργαλείο αποσκοπεί στην κατανόηση συμπεριφορών που μπορεί να αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων, καθώς και στη διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν την εφαρμογή πρακτικών ασφαλέστερης σεξουαλικής συμπεριφοράς.

Τα δεδομένα που προκύπτουν μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων πρόληψης, προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής και δράσεων προαγωγής της δημόσιας υγείας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του SBQ-20 επιτρέπει την αποτύπωση των σεξουαλικών συνηθειών και την αναγνώριση παραγόντων που σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα επικίνδυνων σεξουαλικών συμπεριφορών.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις, όπως συχνότητες και ποσοστά, για την καταγραφή της κατανομής των συμπεριφορών στον πληθυσμό.

Παράλληλα, μπορούν να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης, όπως ο έλεγχος χ², καθώς και μοντέλα λογιστικής παλινδρόμησης για τον εντοπισμό δημογραφικών, κοινωνικών ή συμπεριφορικών παραγόντων που προβλέπουν αυξημένο σεξουαλικό κίνδυνο.

Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ερευνητικό επίπεδο για τη μελέτη προτύπων σεξουαλικής συμπεριφοράς, σε κλινικό επίπεδο για την εκτίμηση παραγόντων κινδύνου και σε εκπαιδευτικό επίπεδο για την ανάπτυξη παρεμβάσεων ενημέρωσης και πρόληψης.

Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σε συγκεντρωτική μορφή, χωρίς στοιχεία που μπορούν να ταυτοποιήσουν τους συμμετέχοντες, σύμφωνα με τις αρχές δεοντολογίας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Βαθμονόμηση

Το SBQ-20 περιλαμβάνει ερωτήσεις κλειστού τύπου πολλαπλής επιλογής, καθώς και ερωτήσεις ανοικτού τύπου όπου απαιτείται καταγραφή συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της σεξουαλικής συμπεριφοράς.

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται με βάση τις απαντήσεις των συμμετεχόντων και μπορεί να περιλαμβάνει επιμέρους δείκτες, όπως:

τη συχνότητα σεξουαλικών συμπεριφορών,

τη χρήση ή μη μέτρων προστασίας,

την παρουσία παραγόντων κινδύνου,

τη γνώση και εφαρμογή πρακτικών πρόληψης.

Υψηλότερες τιμές στους δείκτες κινδύνου υποδηλώνουν αυξημένη πιθανότητα εμπλοκής σε συμπεριφορές που σχετίζονται με σεξουαλικό κίνδυνο, ενώ χαμηλότερες τιμές υποδηλώνουν ασφαλέστερα πρότυπα συμπεριφοράς.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η αξιολόγηση της ψυχομετρικής ποιότητας του SBQ-20 περιλαμβάνει τον έλεγχο της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου.

Σε διεθνείς εφαρμογές εργαλείων αξιολόγησης σεξουαλικής συμπεριφοράς έχουν αναφερθεί ικανοποιητικοί δείκτες εσωτερικής συνοχής, με τιμές Cronbach’s alpha μεγαλύτερες του 0,80 για βασικές διαστάσεις μέτρησης.

Για την προσαρμογή του εργαλείου στην ελληνική γλώσσα απαιτείται διαδικασία μετάφρασης και οπισθομετάφρασης από ανεξάρτητους μεταφραστές, πιλοτική εφαρμογή σε μικρό δείγμα για τον έλεγχο κατανόησης των ερωτήσεων και αξιολόγηση της αξιοπιστίας μέσω δεικτών όπως ο Cronbach’s alpha και η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης (test–retest).

Βιβλιογραφία

Centers for Disease Control and Prevention. (2018). Sexual Risk Behavior Survey (SRBS) – Technical Report. Atlanta: CDC.

DiClemente, R. J., Salazar, L. F., & Crosby, R. A. (2019). Health Behavior Theory for Public Health: Principles, Foundations, and Applications. Jones & Bartlett Learning.

World Health Organization. (2016). Global Health Sector Strategy on Sexually Transmitted Infections 2016–2021. Geneva: World Health Organization.

Allen, L., et al. (2017). Measuring sexual behavior in adolescents: A review of current instruments. Journal of Adolescent Health, 60(6), 664–671.