Ερωτηματολόγιο Στάσεων για τη Σεξουαλική Παρενόχληση [SHAQ-36]
Περιγραφή
Το Sexual Harassment Attitudes Questionnaire (SHAQ) είναι ένα εργαλείο αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για τη διερεύνηση των στάσεων, αντιλήψεων και απόψεων των ατόμων σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση. Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται τι συνιστά σεξουαλική παρενόχληση, πόσο σοβαρές θεωρούν συγκεκριμένες συμπεριφορές και ποιες κοινωνικές ή πολιτισμικές πεποιθήσεις επηρεάζουν τις στάσεις τους.
Η κλίμακα μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι αντιλήψεις απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση σε εργασιακά και κοινωνικά περιβάλλοντα.
Στόχος
Κύριος στόχος του SHAQ είναι η αξιολόγηση των στάσεων και των απόψεων σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση, με σκοπό τον εντοπισμό προκαταλήψεων, στερεοτύπων και κοινωνικών αντιλήψεων που ενδέχεται να επηρεάζουν την αναγνώριση ή την αποδοχή τέτοιων συμπεριφορών.
Παράλληλα, το εργαλείο μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση των κοινωνικών και πολιτισμικών παραγόντων που συνδέονται με τις στάσεις απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση και να υποστηρίξει την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης και παρέμβασης.
Βασικές Διαστάσεις
Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, το SHAQ αξιολογεί τρεις βασικές περιοχές:
Αντίληψη της Σεξουαλικής Παρενόχλησης: αφορά τις αντιλήψεις των συμμετεχόντων σχετικά με το ποιες συμπεριφορές θεωρούνται σεξουαλική παρενόχληση και τον βαθμό σοβαρότητας που τους αποδίδεται.
Στάσεις και Κοινωνικές Πεποιθήσεις: εξετάζει τις κοινωνικές και πολιτισμικές πεποιθήσεις που μπορεί να επηρεάζουν την αποδοχή, την ερμηνεία ή την αξιολόγηση περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης.
Αντίδραση και Αντίσταση: αφορά τις πιθανές αντιδράσεις όταν το άτομο γίνεται μάρτυρας ή αποδέκτης σεξουαλικής παρενόχλησης.
Βαθμολόγηση
Σύμφωνα με το διαθέσιμο αρχείο, το SHAQ χρησιμοποιεί πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, στην οποία οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας τους με δηλώσεις σχετικές με τη σεξουαλική παρενόχληση:
1 = Διαφωνώ απόλυτα
έως
5 = Συμφωνώ απόλυτα.
Η συνολική βαθμολογία μπορεί να υπολογίζεται μέσω του αθροίσματος ή του μέσου όρου των απαντήσεων. Το αρχείο αναφέρει ότι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερη ευαισθησία και αντίληψη απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση.
Η ακριβής ερμηνεία των βαθμολογιών θα πρέπει να βασίζεται στην επίσημη έκδοση του εργαλείου, ιδιαίτερα εάν περιλαμβάνονται αντίστροφα βαθμολογούμενα ερωτήματα ή επιμέρους υποκλίμακες.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων του SHAQ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη των στάσεων, αντιλήψεων και παραγόντων που επηρεάζουν την αξιολόγηση της σεξουαλικής παρενόχλησης.
Ανάλογα με τον ερευνητικό σχεδιασμό μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
Περιγραφικά Στατιστικά: για την αποτύπωση του γενικού επιπέδου στάσεων και αντιλήψεων.
Συγκριτικές Αναλύσεις: για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ δημογραφικών, κοινωνικών ή επαγγελματικών ομάδων.
Συσχετιστικές Αναλύσεις: για τη μελέτη της σχέσης των στάσεων με άλλες ψυχολογικές ή κοινωνικές μεταβλητές.
Παραγοντική Ανάλυση: για τη διερεύνηση της δομής των επιμέρους διαστάσεων, εφόσον αυτό υποστηρίζεται από την έκδοση του εργαλείου που χρησιμοποιείται.
Ψυχομετρική Αξιολόγηση
Η επιστημονική αξιολόγηση του SHAQ μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της:
Εσωτερικής Συνέπειας: αξιολόγηση της συνοχής των ερωτημάτων μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας.
Επαναληπτικής Αξιοπιστίας: διερεύνηση της σταθερότητας των βαθμολογιών στον χρόνο.
Εγκυρότητας Κατασκευής: εξέταση του κατά πόσο το εργαλείο αποτυπώνει τις θεωρητικά αναμενόμενες στάσεις απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση.
Συγκλίνουσας και Διακριτικής Εγκυρότητας: σύγκριση των αποτελεσμάτων με άλλα συναφή ή διαφορετικά ψυχομετρικά εργαλεία.
Το διαθέσιμο αρχείο δεν αναφέρει συγκεκριμένους αριθμητικούς δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας.
Εφαρμογές
Το SHAQ μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες κοινωνικής και οργανωσιακής ψυχολογίας, εργασιακού περιβάλλοντος, ισότητας φύλων, πρόληψης παρενόχλησης και εκπαίδευσης προσωπικού.
Τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό στάσεων ή στερεοτύπων που απαιτούν περαιτέρω ενημέρωση και στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων πρόληψης της σεξουαλικής παρενόχλησης.
Η κλίμακα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί πριν και μετά από εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, εφόσον αυτό υποστηρίζεται από το ερευνητικό πρωτόκολλο, ώστε να εξετάζονται πιθανές αλλαγές στις στάσεις.
Βιβλιογραφία
Fitzgerald, L. F., Gelfand, M. J., & Drasgow, F. (1995). Measuring sexual harassment: Theoretical and psychometric advances. Basic and Applied Social Psychology, 17(4), 425–445.
Gutek, B. A. (1985). Sex and the Workplace: Impact of Sexual Behavior and Harassment on Women, Men, and Organizations. Jossey-Bass.
Ilies, R., Hauserman, N., Schwochau, S., & Stibal, J. (2003). Reported incidence rates of work-related sexual harassment in the United States: Using meta-analysis to explain reported rate disparities. Personnel Psychology, 56(3), 607–631.
Pryor, J. B. (1995). The Workplace Harassment Test: A new instrument for measuring harassment behaviors. Journal of Applied Psychology, 80(4), 538–549.