Ερωτηματολόγιο Σεξουαλικού Ιστορικού και Προσαρμογής [SHAQ-30]
Περιγραφή
Το Sexual History and Adjustment Questionnaire (SHAAQ) είναι ένα εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του σεξουαλικού ιστορικού, των σεξουαλικών εμπειριών, των συμπεριφορών και της προσαρμογής του ατόμου στη σεξουαλική του ζωή. Στόχος του είναι να παρέχει μια συνολική εικόνα της σεξουαλικής λειτουργικότητας και της υποκειμενικής εμπειρίας του ατόμου σε σχέση με τη σεξουαλικότητα.
Η αξιολόγηση μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παλαιότερες και τρέχουσες σεξουαλικές εμπειρίες συνδέονται με τη σεξουαλική ικανοποίηση, την ψυχολογική κατάσταση και τη γενικότερη σεξουαλική ευημερία.
Στόχος
Κύριος στόχος του SHAAQ είναι η αξιολόγηση του σεξουαλικού ιστορικού και του βαθμού προσαρμογής του ατόμου στη σεξουαλική του ζωή. Παράλληλα, επιδιώκει να συμβάλει στην κατανόηση παραγόντων που σχετίζονται με τη σεξουαλική ευημερία και να υποστηρίξει την ανάπτυξη κατάλληλων θεραπευτικών ή συμβουλευτικών στρατηγικών.
Βασικές Περιοχές Αξιολόγησης
Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, το SHAAQ εξετάζει τέσσερις κύριες περιοχές:
Σεξουαλικό Ιστορικό: καταγραφή προηγούμενων σεξουαλικών εμπειριών και σχέσεων του ατόμου.
Σεξουαλική Προσαρμογή: διερεύνηση της ικανότητας προσαρμογής και του βαθμού ικανοποίησης από τη σεξουαλική ζωή.
Συναισθηματική και Ψυχολογική Υγεία: αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο το σεξουαλικό ιστορικό και η παρούσα σεξουαλική κατάσταση σχετίζονται με την ψυχική και συναισθηματική ευημερία.
Σεξουαλική Ικανοποίηση: εκτίμηση της συνολικής ικανοποίησης από τη σεξουαλική ζωή και των αντιλήψεων για τις σεξουαλικές σχέσεις.
Βαθμολόγηση
Σύμφωνα με το διαθέσιμο αρχείο, το SHAAQ χρησιμοποιεί συνήθως πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, στην οποία οι συμμετέχοντες αξιολογούν δηλώσεις σχετικά με το σεξουαλικό ιστορικό, την προσαρμογή και την ικανοποίηση.
Οι απαντήσεις κυμαίνονται από:
1 = Πολύ χαμηλή / Σπάνια
έως
5 = Πολύ υψηλή / Συχνή.
Η συνολική βαθμολογία μπορεί να προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων. Το διαθέσιμο υλικό αναφέρει ότι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν καλύτερη προσαρμογή και μεγαλύτερη σεξουαλική ικανοποίηση.
Το αρχείο δεν διευκρινίζει τον συνολικό αριθμό ερωτήσεων, την ύπαρξη αντίστροφης βαθμολόγησης ή συγκεκριμένων cut-off τιμών. Επομένως, η τελική βαθμολόγηση θα πρέπει να ακολουθεί τις επίσημες οδηγίες της έκδοσης που χρησιμοποιείται.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Η ανάλυση των δεδομένων του SHAAQ εστιάζει στη σύνδεση μεταξύ σεξουαλικού ιστορικού, προσαρμογής, ικανοποίησης και ψυχολογικής ή συναισθηματικής ευημερίας.
Ανάλογα με τον ερευνητικό σχεδιασμό μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
Περιγραφικά Στατιστικά: για την αποτύπωση της κατανομής των βαθμολογιών και των βασικών χαρακτηριστικών του δείγματος.
Συσχετιστικές Αναλύσεις: για τη διερεύνηση σχέσεων μεταξύ σεξουαλικής προσαρμογής, ικανοποίησης και ψυχολογικών μεταβλητών.
Συγκριτικές Αναλύσεις: για την εξέταση διαφορών μεταξύ κοινωνικών, δημογραφικών ή κλινικών ομάδων.
Παλινδρόμηση ή Πολυμεταβλητές Τεχνικές: για τη διερεύνηση παραγόντων που σχετίζονται με τη σεξουαλική προσαρμογή ή ικανοποίηση.
Ψυχομετρική Αξιολόγηση
Η επιστημονική αξιολόγηση του SHAAQ μπορεί να περιλαμβάνει:
Εσωτερική Συνέπεια: έλεγχο της συνοχής των ερωτημάτων και των πιθανών υποκλιμάκων.
Επαναληπτική Αξιοπιστία: αξιολόγηση της σταθερότητας των βαθμολογιών στον χρόνο.
Εγκυρότητα Κατασκευής: εξέταση του κατά πόσο η δομή του εργαλείου αντανακλά τις θεωρητικές διαστάσεις της σεξουαλικής προσαρμογής.
Συγκλίνουσα και Διακριτική Εγκυρότητα: διερεύνηση των σχέσεων του SHAAQ με άλλα εργαλεία σεξουαλικής λειτουργικότητας, ικανοποίησης ή ψυχολογικής ευημερίας.
Το διαθέσιμο αρχείο δεν παρέχει συγκεκριμένους αριθμητικούς δείκτες αξιοπιστίας ή εγκυρότητας.
Εφαρμογές
Το SHAAQ μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες σεξουαλικής υγείας, ψυχοσεξουαλικής λειτουργίας, κλινικής ψυχολογίας και συμβουλευτικής.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν τη σεξουαλική προσαρμογή και ικανοποίηση, καθώς και για την υποστήριξη της αξιολόγησης πριν και μετά από συμβουλευτικές ή θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, τα αποτελέσματα μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ανάπτυξη στρατηγικών παρέμβασης και θεραπείας που στοχεύουν στη βελτίωση της σεξουαλικής υγείας και ευημερίας.
Βιβλιογραφία
Leiblum, S. R., & Rosen, R. C. (1988). Principles and Practice of Sex Therapy: Update for the 1990s. Guilford Press.
Kaplan, H. S. (1979). Disorders of Sexual Desire and Other New Concepts and Techniques in Sex Therapy. Brunner/Mazel.
Rosen, R. C., & Leiblum, S. R. (1995). The role of psychosexual therapy in the management of sexual dysfunction. Journal of Sex & Marital Therapy, 21(1), 67–75.
Bancroft, J. (2009). Sexual Behavior and Its Disorders. Cambridge University Press.