Ερωτηματολόγιο Κεφαλαλγίας KIEL (KIEL Headache Questionnaire – KIEL-HQ-26)

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Κεφαλαλγίας KIEL (KIEL Headache Questionnaire – KIEL-HQ-26) αποτελεί ένα εξειδικευμένο εργαλείο αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για τη διαφορική ταξινόμηση των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια της International Headache Society (IHS). Αναπτύχθηκε από τον Hartmut Göbel το 1994 και χρησιμοποιείται ως δομημένο εργαλείο αναδρομικής αξιολόγησης των χαρακτηριστικών της κεφαλαλγίας, με σκοπό τη διάκριση μεταξύ ημικρανίας, κεφαλαλγίας τύπου τάσης και μικτής μορφής κεφαλαλγίας.

Το ερωτηματολόγιο συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τη συχνότητα, τη διάρκεια, την ένταση, τα συνοδά συμπτώματα, τους εκλυτικούς παράγοντες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επεισοδίων κεφαλαλγίας. Με τον τρόπο αυτό παρέχει μια συστηματική καταγραφή των κλινικών χαρακτηριστικών του πονοκεφάλου και διευκολύνει την προκαταρκτική κατηγοριοποίησή του όταν δεν είναι άμεσα διαθέσιμη εξειδικευμένη νευρολογική αξιολόγηση.

Το KIEL-HQ-26 χρησιμοποιείται στην κλινική νευρολογία, στην κεφαλαλγολογία, στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, στην ψυχολογία της υγείας, στην επιδημιολογική έρευνα και σε μελέτες που εξετάζουν την επίπτωση, τα χαρακτηριστικά και την ποιότητα ζωής ατόμων με πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο τόσο για την αρχική αξιολόγηση όσο και για τη συστηματική καταγραφή των συμπτωμάτων πριν από την εξειδικευμένη κλινική διάγνωση.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω του KIEL-HQ-26 αναλύονται με περιγραφικές και συγκριτικές στατιστικές μεθόδους, επιτρέποντας την ταξινόμηση των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά κριτήρια της International Headache Society (IHS).

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 26 ερωτήματα, κατανεμημένα σε δύο θεματικές ενότητες:

• 13 ερωτήματα που αξιολογούν χαρακτηριστικά συμβατά με ημικρανία.
• 13 ερωτήματα που αξιολογούν χαρακτηριστικά συμβατά με κεφαλαλγία τύπου τάσης.

Οι απαντήσεις είναι κυρίως διχοτομικές (Ναι/Όχι) και χρησιμοποιούνται για την αντιστοίχιση του εξεταζόμενου στα διαγνωστικά κριτήρια κάθε μορφής κεφαλαλγίας.

Στην εφαρμοσμένη έρευνα, τα αποτελέσματα μπορούν να αναλυθούν με:

• Περιγραφική στατιστική, για τον υπολογισμό συχνοτήτων, ποσοστών και κατανομών των συμπτωμάτων.
• Συγκριτικές αναλύσεις, όπως Chi-square, t-test, ANOVA, Mann–Whitney U και Kruskal–Wallis, για τη σύγκριση ομάδων ασθενών.
• Συσχετιστικές αναλύσεις, μέσω συντελεστών Pearson και Spearman, για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των χαρακτηριστικών της κεφαλαλγίας και άλλων κλινικών μεταβλητών.
• Πολυπαραγοντικές αναλύσεις, όπως λογιστική παλινδρόμηση, γραμμική παλινδρόμηση και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), όταν το εργαλείο χρησιμοποιείται στο πλαίσιο ερευνητικών πρωτοκόλλων.

Παρότι το εργαλείο δεν έχει σχεδιαστεί ως κλασική ψυχομετρική κλίμακα, μπορούν να διερευνηθούν δείκτες συμφωνίας και διαγνωστικής ακρίβειας σε σύγκριση με την κλινική διάγνωση ειδικού νευρολόγου.

Σκοπός

Βασικός σκοπός του KIEL Headache Questionnaire (KIEL-HQ-26) είναι η συστηματική συλλογή πληροφοριών σχετικά με τα χαρακτηριστικά των πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, ώστε να διευκολύνεται η προκαταρκτική ταξινόμησή τους σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια της International Headache Society (IHS).

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ως υποστηρικτικό μέσο όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη εξειδικευμένη ιατρική διάγνωση και συμβάλλει:

• στην αναγνώριση πιθανής ημικρανίας,
• στην αναγνώριση κεφαλαλγίας τύπου τάσης,
• στη διάκριση μικτών μορφών κεφαλαλγίας,
• στη συστηματική καταγραφή των συμπτωμάτων,
• στην υποστήριξη της κλινικής αξιολόγησης και της επιστημονικής έρευνας.

Επιπλέον, χρησιμοποιείται σε επιδημιολογικές μελέτες, σε ερευνητικά πρωτόκολλα και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών παρεμβάσεων για τις πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες.

Βαθμολογία

Το KIEL-HQ-26 αποτελείται από 26 ερωτήματα, εκ των οποίων:

• 13 αντιστοιχούν στα χαρακτηριστικά της ημικρανίας.
• 13 αντιστοιχούν στα χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας τύπου τάσης.

Με βάση τον συνδυασμό των απαντήσεων, οι εξεταζόμενοι ταξινομούνται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

• Κεφαλαλγία τύπου τάσης (Tension-Type Headache).
• Ημικρανία (Migraine).
• Μικτή κεφαλαλγία (Mixed Headache).

Το εργαλείο δεν παράγει συνολικό αριθμητικό σκορ, αλλά χρησιμοποιεί αλγόριθμο βασισμένο στα διαγνωστικά χαρακτηριστικά των δύο μορφών κεφαλαλγίας για την τελική κατηγοριοποίηση.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, τα αποτελέσματα παρουσιάζουν υψηλό βαθμό συμφωνίας με την κλινική διάγνωση ειδικευμένου ιατρού, αν και η διαδικασία περαιτέρω τεκμηρίωσης της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου συνεχίζεται.

Βιβλιογραφία

• Göbel, H. (1994). Paper-Pencil Tests for Retrospective and Prospective Evaluation of Primary Headaches on the Basis of the IHS Criteria. Headache, 34(10), 564–568.
• Melchart, D., Hager, S., Hager, U., Liao, J., Weidenhammer, W., & Linde, K. (2004). Treatment of Patients with Chronic Headaches in a Hospital for Traditional Chinese Medicine in Germany: A Randomised, Waiting List Controlled Trial. Complementary Therapies in Medicine, 12(2–3), 71–78.
• Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS). (2018). The International Classification of Headache Disorders (ICHD-3). Cephalalgia, 38(1), 1–211.
• Olesen, J., Steiner, T. J., et al. (2004). The International Classification of Headache Disorders, 2nd Edition (ICHD-II). Cephalalgia, 24(Suppl. 1), 9–160.