Περιγραφή

Η Nonphysical Aggression Scale (NAS-16) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της μη σωματικής επιθετικότητας σε διαφορετικά κοινωνικά και οργανωσιακά περιβάλλοντα. Η κλίμακα αποτελείται από 16 ερωτήματα και εξετάζει μορφές έμμεσης ή ψυχολογικής επιθετικότητας, όπως η λεκτική επιθετικότητα, η κοινωνική απομόνωση, η διάδοση φημών, η υπονόμευση διαπροσωπικών σχέσεων και άλλες συμπεριφορές που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχοκοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων.

Σε αντίθεση με τα εργαλεία που επικεντρώνονται στη σωματική βία, το NAS-16 αξιολογεί μορφές επιθετικότητας που εκδηλώνονται έμμεσα και μπορούν να εμφανιστούν στο σχολείο, στον χώρο εργασίας, στην οικογένεια, στις φιλικές σχέσεις ή στα ψηφιακά περιβάλλοντα επικοινωνίας. Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία, την εκπαιδευτική έρευνα, την κοινωνική ψυχολογία, την οργανωσιακή συμπεριφορά και τη δημόσια υγεία.

Ανάλυση Δεδομένων

Οι απαντήσεις του NAS-16 καταγράφονται συνήθως σε κλίμακα Likert, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τη συχνότητα ή την ένταση με την οποία εκδηλώνουν ή βιώνουν τις συμπεριφορές που περιγράφονται. Οι υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν αυξημένα επίπεδα μη σωματικής επιθετικότητας.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει:

  • υπολογισμό συνολικής βαθμολογίας μη σωματικής επιθετικότητας,
  • υπολογισμό επιμέρους βαθμολογιών, όταν προβλέπονται υποκλίμακες,
  • περιγραφικά στατιστικά (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών),
  • αξιολόγηση της εσωτερικής συνοχής με τον δείκτη Cronbach’s α,
  • διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA),
  • ανάλυση συσχετίσεων (Pearson ή Spearman) με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, το άγχος, η ενσυναίσθηση, οι κοινωνικές δεξιότητες και η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων,
  • συγκρίσεις μεταξύ ομάδων με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες,
  • γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση για τον εντοπισμό παραγόντων που σχετίζονται με τη μη σωματική επιθετικότητα,
  • μοντέλα δομικών εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ προσωπικότητας, κοινωνικών εμπειριών και επιθετικής συμπεριφοράς.

Η ανάλυση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε IBM SPSS Statistics, R, Jamovi, JASP, Stata, καθώς και σε λογισμικά δομικών εξισώσεων όπως AMOS, Mplus και LISREL.

Χρήση των Αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα του NAS-16 παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη συχνότητα και την ένταση των μορφών μη σωματικής επιθετικότητας, συμβάλλοντας στην κατανόηση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και των παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχοκοινωνική λειτουργία.

Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

  • αξιολόγηση της λεκτικής και σχέσεων-προσανατολισμένης επιθετικότητας,
  • διερεύνηση περιστατικών σχολικού ή εργασιακού εκφοβισμού,
  • αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης της βίας και του εκφοβισμού,
  • μελέτη της σχέσης μεταξύ επιθετικότητας και ψυχικής υγείας,
  • ερευνητικά πρωτόκολλα στην εκπαιδευτική, αναπτυξιακή και κοινωνική ψυχολογία,
  • αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων και της διαχείρισης συγκρούσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος της Nonphysical Aggression Scale (NAS-16) είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση των μορφών μη σωματικής επιθετικότητας και η κατανόηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην εκδήλωσή τους. Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση προτύπων συμπεριφοράς που επηρεάζουν αρνητικά τις διαπροσωπικές σχέσεις και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων πρόληψης και διαχείρισης συγκρούσεων.

Ειδικότερα, το εργαλείο επιδιώκει:

  • να αξιολογήσει το επίπεδο μη σωματικής επιθετικότητας,
  • να διερευνήσει τη σχέση της με την αυτοεκτίμηση, το άγχος και τις διαπροσωπικές σχέσεις,
  • να εντοπίσει ομάδες υψηλού κινδύνου για εκδήλωση έμμεσης επιθετικότητας,
  • να υποστηρίξει την ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης,
  • να συμβάλει στην κατανόηση της κοινωνικής και συναισθηματικής λειτουργικότητας των ατόμων.

Βαθμονόμηση και Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Η βαθμονόμηση του NAS-16 πραγματοποιείται με χρήση κλίμακας Likert, όπου οι συμμετέχοντες αξιολογούν τη συχνότητα ή τη σοβαρότητα των συμπεριφορών που περιγράφονται. Οι συνολικές βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών και για την παρακολούθηση μεταβολών με την πάροδο του χρόνου.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση περιλαμβάνει:

  • εσωτερική συνοχή (Cronbach’s α),
  • αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
  • διορθωμένες συσχετίσεις στοιχείου–συνολικής βαθμολογίας,
  • εγκυρότητα περιεχομένου,
  • δομική εγκυρότητα μέσω παραγοντικής ανάλυσης,
  • συγκλίνουσα εγκυρότητα με κλίμακες επιθετικότητας, εκφοβισμού και κοινωνικής συμπεριφοράς,
  • διακριτή εγκυρότητα έναντι άλλων ψυχολογικών κατασκευών.

Κατά την πολιτισμική προσαρμογή της κλίμακας εφαρμόζονται διαδικασίες μετάφρασης–οπισθομετάφρασης (forward–backward translation), πιλοτικής εφαρμογής και επανελέγχου των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών, ώστε να εξασφαλίζεται η εγκυρότητα και η αξιοπιστία της σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Εφαρμογές στην Έρευνα και στην Κλινική Πράξη

Το NAS-16 χρησιμοποιείται σε έρευνες που εξετάζουν την επιθετική συμπεριφορά, τον σχολικό και εργασιακό εκφοβισμό, τις διαπροσωπικές συγκρούσεις και την ψυχοκοινωνική προσαρμογή. Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς και ερευνητές, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης της ψυχολογικής βίας και στην ενίσχυση υγιών μορφών επικοινωνίας.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  • Björkqvist, K., Lagerspetz, K. M. J., & Kaukiainen, A. (1992). Do Girls Manipulate and Boys Fight? Developmental Trends in Regard to Direct and Indirect Aggression. Aggressive Behavior, 18(2), 117–127.
  • Crick, N. R., & Grotpeter, J. K. (1995). Relational Aggression, Gender, and Social-Psychological Adjustment. Child Development, 66(3), 710–722.
  • Archer, J., & Coyne, S. M. (2005). An Integrated Review of Indirect, Relational, and Social Aggression. Personality and Social Psychology Review, 9(3), 212–230.
  • Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The Aggression Questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 63(3), 452–459.
  • Underwood, M. K. (2003). Social Aggression among Girls. Guilford Press.