Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας 5 [PTT5-75]

Περιγραφή

Το Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας 5 (Personality Traits Test – PTT5-75 / ΤΕΧΑΠ5) αποτελεί συνοπτική μορφή του Τεστ Χαρακτηριστικών Προσωπικότητας και βασίζεται στο μοντέλο των Πέντε Παραγόντων της προσωπικότητας (Big Five). Συγγραφέας του εργαλείου είναι ο Ι. Τσαούσης.

Η κλίμακα περιλαμβάνει 75 προτάσεις που αξιολογούν πέντε βασικές διαστάσεις της προσωπικότητας: Εξωστρέφεια, Νευρωτισμό, Δεκτικότητα στην Εμπειρία, Προσήνεια και Ευσυνειδησία. Επιπλέον, περιλαμβάνονται 26 ερωτήσεις για δύο κλίμακες εγκυρότητας, την κλίμακα ψεύδους και την κλίμακα κοινωνικής επιθυμητότητας. Συνολικά, το εργαλείο αποτελείται από 101 προτάσεις.

Σκοπός

Βασικός στόχος του ΤΕΧΑΠ5 είναι η παροχή μιας συνοπτικής αλλά ολοκληρωμένης αποτύπωσης των βασικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας του ατόμου.

Η αξιολόγηση των πέντε βασικών διαστάσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη ατομικών διαφορών και για τη διερεύνηση της σχέσης της προσωπικότητας με ψυχολογικές, κοινωνικές και επαγγελματικές μεταβλητές.

Βασικές Διαστάσεις

Η Εξωστρέφεια αφορά χαρακτηριστικά όπως η κοινωνικότητα, η ενεργητικότητα και η τάση για διαπροσωπική αλληλεπίδραση.

Ο Νευρωτισμός σχετίζεται με τη συναισθηματική αστάθεια και την τάση βίωσης αρνητικών συναισθηματικών καταστάσεων.

Η Δεκτικότητα στην Εμπειρία αφορά το ενδιαφέρον για νέες ιδέες, εμπειρίες και διαφορετικούς τρόπους σκέψης.

Η Προσήνεια αναφέρεται σε χαρακτηριστικά συνεργασίας, εμπιστοσύνης και θετικής διαπροσωπικής στάσης.

Η Ευσυνειδησία σχετίζεται με την οργάνωση, την υπευθυνότητα, την αυτοπειθαρχία και τη συνέπεια στην επίτευξη στόχων.

Δείγμα και Κανονιστικά Δεδομένα

Η αξιολόγηση του εργαλείου βασίστηκε σε δείγμα 488 ατόμων ηλικίας 18 έως 45 ετών. Διατίθενται κανονιστικά δεδομένα τόσο σε ποσοστιαίες τιμές όσο και σε T-τιμές, με ξεχωριστές νόρμες για τον γενικό πληθυσμό και για εργαζόμενους.

Η ύπαρξη κανονιστικών δεδομένων επιτρέπει τη συγκριτική ερμηνεία των αποτελεσμάτων και τη διαμόρφωση πιο ολοκληρωμένου προφίλ προσωπικότητας.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Κάθε μία από τις πέντε βασικές κλίμακες περιλαμβάνει 15 προτάσεις. Η συνολική βαθμολογία κάθε διάστασης προκύπτει από το άθροισμα των βαθμών των αντίστοιχων προτάσεων.

Το εργαλείο διαθέτει επίσης ηλεκτρονικό σύστημα αξιολόγησης και δυνατότητα παραγωγής ψηφιακού προφίλ προσωπικότητας.

Εγκυρότητα

Η δομή του ΤΕΧΑΠ5 έχει εξεταστεί μέσω διερευνητικής και επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, υποστηρίζοντας τη συμβατότητά του με το θεωρητικό μοντέλο των πέντε παραγόντων. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί ικανοποιητικές συσχετίσεις με άλλα τεστ προσωπικότητας που βασίζονται στο ίδιο θεωρητικό πλαίσιο και με την πλήρη μορφή του εργαλείου.

Η εννοιολογική εγκυρότητα υποστηρίζεται επίσης από σχέσεις με άλλα εργαλεία προσωπικότητας, όπως τα EPQ, 16PF και MMPI, καθώς και με μεταβλητές όπως η συναισθηματική νοημοσύνη, η ψυχολογική ευζωία, το εργασιακό άγχος, οι επαγγελματικές αποφάσεις, οι κοινωνικές δεξιότητες και η οργανωσιακή κουλτούρα.

Αξιοπιστία

Η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους διαστάσεων εμφανίζεται ικανοποιητική, με δείκτες Cronbach’s α από 0,73 έως 0,84. Συγκεκριμένα, αναφέρονται τιμές 0,81 για την Εξωστρέφεια, 0,84 για τον Νευρωτισμό, 0,74 για τη Δεκτικότητα στην Εμπειρία, 0,79 για την Προσήνεια και 0,73 για την Ευσυνειδησία.

Η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων κυμαίνεται από 0,74 έως 0,87, γεγονός που υποδηλώνει ικανοποιητική σταθερότητα των μετρήσεων στον χρόνο.

Ερευνητική και Εφαρμοσμένη Αξιοποίηση

Το ΤΕΧΑΠ5 μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν τη δομή της προσωπικότητας, την επαγγελματική συμπεριφορά, την ψυχολογική ευημερία, την εργασιακή προσαρμογή και τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε πλαίσια συμβουλευτικής και επαγγελματικού προσανατολισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η εφαρμογή και η ερμηνεία του πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαλείου.

Βιβλιογραφία

Tsaousis, I., & Kerpelis, P. (2004). The Traits Personality Questionnaire 5 (TPQue5): Psychometric properties of a shortened version of a Big Five measure. European Journal of Psychological Assessment, 20(3), 180–191.