Περιγραφή

Το Clinical Outcomes in Routine Evaluation – Outcome Measure (CORE-OM-34) αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα και επιστημονικά τεκμηριωμένα ψυχομετρικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ψυχικής υγείας και της αποτελεσματικότητας των ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων. Αναπτύχθηκε από το CORE System Group με σκοπό να παρέχει μία ολοκληρωμένη και πολυδιάστατη εκτίμηση της ψυχολογικής κατάστασης του ατόμου, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε διαγνωστικές κατηγορίες, αλλά εστιάζοντας στη συνολική λειτουργικότητα και την υποκειμενική εμπειρία του θεραπευόμενου.

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 34 ερωτήσεις αυτοαναφοράς, οι οποίες αξιολογούν τέσσερις βασικές διαστάσεις: την υποκειμενική ευεξία, τα ψυχολογικά συμπτώματα, τη γενική λειτουργικότητα στην καθημερινή ζωή και τον κίνδυνο προς τον εαυτό ή τους άλλους. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση επιτρέπει την αποτύπωση τόσο της έντασης της ψυχολογικής δυσφορίας όσο και της επίδρασής της στην κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα του ατόμου.

Το CORE-OM χρησιμοποιείται διεθνώς σε ψυχιατρικές κλινικές, υπηρεσίες ψυχικής υγείας, κέντρα συμβουλευτικής, νοσοκομεία, ιδιωτικά θεραπευτικά πλαίσια και ερευνητικά προγράμματα, αποτελώντας βασικό εργαλείο για την παρακολούθηση της θεραπευτικής πορείας και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.

Ανάλυση και Χρήση

Η ανάλυση του CORE-OM βασίζεται τόσο στη συνολική βαθμολογία όσο και στις επιμέρους βαθμολογίες των τεσσάρων διαστάσεων του εργαλείου. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να εντοπίσουν τους τομείς στους οποίους παρουσιάζονται οι σημαντικότερες δυσκολίες και να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της ψυχολογικής κατάστασης του θεραπευόμενου κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Στην καθημερινή κλινική πρακτική, το εργαλείο χρησιμοποιείται για την αρχική αξιολόγηση, την παρακολούθηση της θεραπευτικής προόδου και την τελική αποτίμηση των αποτελεσμάτων της παρέμβασης. Παράλληλα, εφαρμόζεται σε μελέτες αξιολόγησης υπηρεσιών ψυχικής υγείας, σε κλινικές δοκιμές και σε ερευνητικά πρωτόκολλα που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Το CORE-OM χρησιμοποιείται επίσης σε συνδυασμό με εργαλεία αξιολόγησης του άγχους, της κατάθλιψης, της ποιότητας ζωής, της ψυχολογικής ανθεκτικότητας και της λειτουργικής κατάστασης, συμβάλλοντας στην ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ψυχικής υγείας.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το CORE-OM διαθέτει εξαιρετικές ψυχομετρικές ιδιότητες και αποτελεί ένα από τα πιο αξιόπιστα εργαλεία αξιολόγησης της ψυχολογικής δυσφορίας διεθνώς. Η εσωτερική συνοχή του αξιολογείται μέσω του δείκτη Cronbach’s α, ο οποίος παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλές τιμές τόσο για τη συνολική κλίμακα όσο και για τις επιμέρους υποκλίμακες στις περισσότερες μελέτες επικύρωσης.

Η δομική εγκυρότητα του εργαλείου έχει επιβεβαιωθεί μέσω Διερευνητικής Ανάλυσης Παραγόντων (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Ανάλυσης Παραγόντων (Confirmatory Factor Analysis – CFA), αποδεικνύοντας ότι οι τέσσερις θεωρητικές διαστάσεις αντανακλούν με συνέπεια την υποκείμενη δομή της ψυχολογικής δυσφορίας.

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα έχει τεκμηριωθεί μέσω ισχυρών συσχετίσεων με διεθνώς αναγνωρισμένα εργαλεία αξιολόγησης της κατάθλιψης, του άγχους και της γενικής ψυχικής υγείας, ενώ η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης (test–retest reliability) επιβεβαιώνει τη σταθερότητα των αποτελεσμάτων όταν η ψυχική κατάσταση του ατόμου παραμένει αμετάβλητη. Επιπλέον, η υψηλή ευαισθησία του εργαλείου στις θεραπευτικές μεταβολές το καθιστά ιδανικό για τη μέτρηση της κλινικά σημαντικής αλλαγής κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Βαθμολόγηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert από 0 έως 4, όπου οι υψηλότερες τιμές αντιστοιχούν σε μεγαλύτερη συχνότητα ή ένταση των συμπτωμάτων και της δυσφορίας. Οι απαντήσεις χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας, καθώς και των επιμέρους βαθμολογιών για κάθε μία από τις τέσσερις διαστάσεις του εργαλείου.

Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες συγκρίνονται με πρότυπες τιμές αναφοράς, επιτρέποντας την ταξινόμηση των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας σε χαμηλά, μέτρια ή υψηλά επίπεδα. Η διαδικασία αυτή διευκολύνει την αναγνώριση ατόμων που χρειάζονται περαιτέρω κλινική διερεύνηση ή εντατικότερη θεραπευτική υποστήριξη.

Εφαρμογές

Το CORE-OM χρησιμοποιείται στην κλινική ψυχολογία, στην ψυχιατρική, στην ψυχοθεραπεία, στη συμβουλευτική, στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας και στην πανεπιστημιακή έρευνα.

Αποτελεί βασικό εργαλείο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων, την παρακολούθηση της πορείας θεραπευομένων, την αξιολόγηση υπηρεσιών ψυχικής υγείας και τη διεξαγωγή κλινικών μελετών που εξετάζουν την ψυχολογική δυσφορία, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής.

Βιβλιογραφία

Barkham, M., Mellor-Clark, J., Connell, J., & Cahill, J. (2006). A core approach to practice-based evidence: A brief history of the origins and applications of the CORE-OM and CORE System. Counselling and Psychotherapy Research, 6(1), 3–15.

Connell, J., & Barkham, M. (2007). CORE-OM mental health norms of students attending university counselling services. British Journal of Guidance & Counselling, 35(4), 515–529.

Evans, C., Connell, J., Barkham, M., Margison, F., McGrath, G., Mellor-Clark, J., & Audin, K. (2002). Towards a standardised brief outcome measure: Psychometric properties and utility of the CORE-OM. British Journal of Psychiatry, 180, 51–60.

Barkham, M., Stiles, W. B., Connell, J., & Mellor-Clark, J. (2010). Psychological treatment outcomes in routine NHS services: What do CORE outcome measures tell us? Psychotherapy Research, 20(5), 523–537.

Connell, J., Barkham, M., Stiles, W. B., Twigg, E., Singleton, N., Evans, O., & Miles, J. N. V. (2007). Distribution of CORE-OM scores in a general population, clinical cut-off, and comparison with the CIS-R. British Journal of Psychiatry, 190(1), 69–74.