Ταξινόμηση Πυρηνικών Δεξιοτήτων Ομάδας [NTST-5]

Περιγραφή

Η Ταξινόμηση Πυρηνικών Δεξιοτήτων Ομάδας (Nuclear Team Skills Taxonomy – NTST-5) αποτελεί ένα εξειδικευμένο πλαίσιο για την αναγνώριση και αξιολόγηση των μη τεχνικών δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία ομάδων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Το πλαίσιο αναπτύχθηκε από τους O’Connor, O’Dea, Flin και Belton (2008), με στόχο να προσδιοριστούν οι συμπεριφορές και οι δεξιότητες ομαδικής συνεργασίας που συμβάλλουν στην ασφάλεια και στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του προσωπικού πυρηνικών σταθμών.

Η ανάπτυξη της ταξινόμησης βασίστηκε σε παρατηρήσεις σε χώρους εργασίας και προσομοιωτές, σε συνεντεύξεις σχετικά με τους επαγγελματικούς ρόλους και στην Critical Incident Technique (CIT). Στη μελέτη συμμετείχαν 38 εργαζόμενοι από τρεις βρετανικούς πυρηνικούς σταθμούς και εντοπίστηκαν 314 αναφορές σχετικές με δεξιότητες ομαδικής εργασίας. Από την ανάλυσή τους προέκυψαν πέντε βασικές κατηγορίες και 16 επιμέρους στοιχεία.

Βασικές Διαστάσεις

Η ταξινόμηση οργανώνει τις δεξιότητες ομαδικής εργασίας σε πέντε βασικούς τομείς:

Κοινή Επίγνωση της Κατάστασης (Shared Situation Awareness): αφορά την απόκτηση, ανταλλαγή και διατήρηση μιας κοινής και ακριβούς εικόνας της λειτουργικής κατάστασης μεταξύ των μελών της ομάδας.

Ομαδοκεντρική Λήψη Αποφάσεων (Team-Focused Decision Making): περιλαμβάνει την αξιοποίηση των διαθέσιμων πληροφοριών και της γνώσης των μελών της ομάδας κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Επικοινωνία (Communication): αναφέρεται στη σαφή, έγκαιρη και ακριβή μετάδοση πληροφοριών, καθώς και στην επιβεβαίωση ότι τα μηνύματα έχουν γίνει σωστά κατανοητά.

Συντονισμός (Coordination): αφορά την αποτελεσματική οργάνωση και κατανομή των δραστηριοτήτων, των καθηκόντων και των διαθέσιμων πόρων μεταξύ των μελών της ομάδας.

Ομαδική Συνεργασία και Επιρροή (Teamworking/Influence): περιλαμβάνει συμπεριφορές που υποστηρίζουν τη συνεργασία, τη διαχείριση των διαπροσωπικών αλληλεπιδράσεων και την κατάλληλη άσκηση επιρροής μέσα στην ομάδα.

Στόχος

Βασικός στόχος της NTST-5 είναι η συστηματική αναγνώριση των μη τεχνικών δεξιοτήτων που συμβάλλουν στην ασφαλή και αποτελεσματική ομαδική απόδοση σε ένα περιβάλλον υψηλού κινδύνου.

Το πλαίσιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό εκπαιδευτικών αναγκών, την ανάπτυξη προγραμμάτων εκπαίδευσης ομάδων, την υποστήριξη της αξιολόγησης της απόδοσης και τη δομημένη ανατροφοδότηση μετά από ασκήσεις ή προσομοιώσεις.

Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση περιστατικών και στην αναγνώριση οργανωτικών ή ανθρώπινων παραγόντων που επηρεάζουν την ασφάλεια.

Αξιολόγηση

Η NTST-5 είναι κυρίως ταξινομικό και συμπεριφορικό πλαίσιο και όχι συμβατική ψυχομετρική κλίμακα αυτοαναφοράς με συγκεκριμένο συνολικό σκορ.

Οι κατηγορίες της μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη συστημάτων συμπεριφορικών δεικτών, μέσω των οποίων εκπαιδευτές ή αξιολογητές παρατηρούν συγκεκριμένες συμπεριφορές κατά τη διάρκεια πραγματικών εργασιών ή προσομοιωμένων σεναρίων.

Η αξιολόγηση μπορεί να επικεντρώνεται στην ποιότητα της επικοινωνίας, στην ανταλλαγή πληροφοριών, στη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, στον συντονισμό των ενεργειών και στην αποτελεσματικότητα της συνεργασίας. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στοχευμένη ανατροφοδότηση και για τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Εφαρμογές

Η NTST-5 είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε πυρηνικούς σταθμούς και άλλους οργανισμούς υψηλής αξιοπιστίας, όπου οι ανθρώπινοι και ομαδικοί παράγοντες έχουν άμεση σχέση με την επιχειρησιακή ασφάλεια.

Το πλαίσιο μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαίδευση σε προσομοιωτές, στην αξιολόγηση ομάδων ελέγχου και λειτουργίας, στη διερεύνηση συμβάντων και στη δημιουργία προγραμμάτων ανάπτυξης μη τεχνικών δεξιοτήτων.

Η μεθοδολογία ανάπτυξης της ταξινόμησης παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον για άλλους τομείς υψηλού κινδύνου, όπως η αεροπορία, η υγειονομική περίθαλψη, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και η βιομηχανία υψηλής επικινδυνότητας.

Συμπέρασμα

Η NTST-5 παρέχει ένα συστηματικό πλαίσιο για την κατανόηση των ομαδικών δεξιοτήτων που υποστηρίζουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα στις πυρηνικές επιχειρήσεις. Η ιδιαίτερη αξία της βρίσκεται στη μετατόπιση της έμφασης από τις αποκλειστικά τεχνικές γνώσεις στις κρίσιμες μη τεχνικές δεξιότητες, όπως η επίγνωση της κατάστασης, η λήψη αποφάσεων, η επικοινωνία, ο συντονισμός και η συνεργασία.

Βιβλιογραφία

O’Connor, P., O’Dea, A., Flin, R., & Belton, S. (2008). Identifying the team skills required by nuclear power plant operations personnel. International Journal of Industrial Ergonomics, 38(11–12), 1028–1037. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2008.01.014

Flin, R., O’Connor, P., & Crichton, M. (2008). Safety at the Sharp End: A Guide to Non-Technical Skills. Ashgate.

Salas, E., Sims, D. E., & Burke, C. S. (2005). Is there a “Big Five” in teamwork? Small Group Research, 36(5), 555–599.