Ερωτηματολόγιο Παρενόχλησης Μαθητών στον Κυβερνοχώρο [CHSS-6]

 

Περιγραφή Κλίμακας

Το Cyber-Harassment Student Survey (CHSS-6) είναι ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της εμπειρίας των μαθητών σχετικά με τον διαδικτυακό εκφοβισμό (cyber-harassment ή cyberbullying). Η κλίμακα καταγράφει την έκθεση των μαθητών σε επιθετικές ή παρενοχλητικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται μέσω ψηφιακών τεχνολογιών, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, οι διαδικτυακές πλατφόρμες παιχνιδιών και οι λοιπές ηλεκτρονικές υπηρεσίες επικοινωνίας.

Το CHSS-6 αξιολογεί τη συχνότητα των περιστατικών, τις μορφές του διαδικτυακού εκφοβισμού, καθώς και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στην ψυχολογική ευημερία, τη σχολική προσαρμογή και τις κοινωνικές σχέσεις των μαθητών. Η σύντομη δομή του επιτρέπει την εύκολη ενσωμάτωσή του σε σχολικές, εκπαιδευτικές και επιδημιολογικές έρευνες μεγάλης κλίμακας, παρέχοντας πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση του φαινομένου και τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος του CHSS-6 είναι η έγκυρη και αξιόπιστη αποτύπωση της έκτασης του διαδικτυακού εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον και η αξιολόγηση των συνεπειών του στους μαθητές. Η κλίμακα συμβάλλει στον εντοπισμό μαθητών που έχουν εκτεθεί σε περιστατικά διαδικτυακής παρενόχλησης και στην αναγνώριση παραγόντων που σχετίζονται με την εμφάνιση ή τη διατήρηση του φαινομένου.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται σε μελέτες που εξετάζουν την ψυχική υγεία, το σχολικό κλίμα, την κοινωνική προσαρμογή, την αυτοεκτίμηση, την ποιότητα ζωής και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου. Παράλληλα, υποστηρίζει την αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης και την ανάπτυξη πολιτικών που ενισχύουν την προστασία των μαθητών από τον διαδικτυακό εκφοβισμό.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το CHSS-6 έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις βασικές αρχές της σύγχρονης ψυχομετρίας, ώστε να παρέχει αξιόπιστες και έγκυρες μετρήσεις των εμπειριών διαδικτυακού εκφοβισμού. Η αξιοπιστία του εργαλείου μπορεί να εκτιμηθεί μέσω δεικτών όπως ο Cronbach’s α, ο McDonald’s ω και η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability), ενώ η εγκυρότητα κατασκευής διερευνάται με παραγοντικές αναλύσεις και συγκρίσεις με συναφείς κλίμακες ψυχικής υγείας, σχολικής προσαρμογής και διαδικτυακής συμπεριφοράς.

Η εφαρμογή του εργαλείου σε διαφορετικούς μαθητικούς πληθυσμούς επιτρέπει τη διερεύνηση της διαπολιτισμικής εγκυρότητας και της ισοδυναμίας μέτρησης, διευκολύνοντας τις συγκρίσεις μεταξύ φύλου, ηλικιακών ομάδων και εκπαιδευτικών βαθμίδων.

Βαθμονόμηση

Το CHSS-6 αποτελείται από 6 ερωτήματα, τα οποία αξιολογούν βασικές διαστάσεις της εμπειρίας του διαδικτυακού εκφοβισμού. Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα τύπου Likert, σύμφωνα με τις οδηγίες της εκάστοτε έκδοσης του εργαλείου.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη έκθεση σε περιστατικά διαδικτυακής παρενόχλησης ή εντονότερες αρνητικές εμπειρίες που σχετίζονται με το cyber-harassment.

Ανάλυση Δεδομένων

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων του CHSS-6 περιλαμβάνει αρχικά τον υπολογισμό περιγραφικών στατιστικών δεικτών, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, η ασυμμετρία και η κύρτωση για κάθε ερώτημα και για τη συνολική βαθμολογία της κλίμακας.

Η αξιοπιστία του εργαλείου αξιολογείται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων. Η δομική εγκυρότητα μπορεί να εξεταστεί με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA), ενώ η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα αξιολογούνται μέσω συσχετίσεων με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, το άγχος, η κατάθλιψη, η σχολική προσαρμογή, η κοινωνική υποστήριξη και η προβληματική χρήση του διαδικτύου.

Επιπλέον, η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικοί έλεγχοι), γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, καθώς και σε Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), επιτρέποντας τη διερεύνηση των παραγόντων που προβλέπουν ή επηρεάζουν την εμφάνιση του διαδικτυακού εκφοβισμού. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης, την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών προστασίας των μαθητών.

Βιβλιογραφία

Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., & Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the digital age: A critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological Bulletin, 140(4), 1073–1137.

Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2015). Bullying Beyond the Schoolyard: Preventing and Responding to Cyberbullying (2nd ed.). Sage Publications.

Tokunaga, R. S. (2010). Following you home from school: A critical review and synthesis of research on cyberbullying victimization. Computers in Human Behavior, 26(3), 277–287.

Olweus, D. (2012). Cyberbullying: An overrated phenomenon? European Journal of Developmental Psychology, 9(5), 520–538.

Smith, P. K., del Barrio, C., & Tokunaga, R. S. (2013). Definitions of bullying and cyberbullying: How useful are the terms? Στο S. Bauman, D. Cross & J. Walker (Eds.), Principles of Cyberbullying Research: Definitions, Measures, and Methodology. Routledge.