Περιγραφή

Η Teacher Self-Efficacy for Teaching [TSEFT-12] αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της αντιλαμβανόμενης αυτοαποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών σε σχέση με τη διδασκαλία.

Η αυτοαποτελεσματικότητα αναφέρεται στις πεποιθήσεις που έχει ο εκπαιδευτικός σχετικά με την ικανότητά του να οργανώνει και να εφαρμόζει αποτελεσματικά τις ενέργειες που απαιτούνται για την επίτευξη συγκεκριμένων εκπαιδευτικών στόχων.

Στο πλαίσιο της διδασκαλίας, η έννοια αυτή αφορά την εμπιστοσύνη του εκπαιδευτικού στην ικανότητά του να υποστηρίζει τη μάθηση, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μαθητών, να αντιμετωπίζει δυσκολίες και να συμβάλλει στην επίτευξη θετικών μαθησιακών αποτελεσμάτων.

Η TSEFT-12 περιλαμβάνει 12 ερωτήματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ποσοτική αποτύπωση αυτών των πεποιθήσεων σε εκπαιδευτικά και ερευνητικά πλαίσια.

Στόχος

Βασικός στόχος της TSEFT-12 είναι η αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι διαθέτουν τις απαραίτητες ικανότητες για να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της διδασκαλίας.

Η κλίμακα μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό τομέων στους οποίους οι εκπαιδευτικοί αισθάνονται μεγαλύτερη ή μικρότερη αυτοπεποίθηση ως προς τις επαγγελματικές τους δυνατότητες.

Παράλληλα, επιτρέπει τη διερεύνηση της σχέσης της διδακτικής αυτοαποτελεσματικότητας με παράγοντες όπως η επαγγελματική εμπειρία, η εκπαίδευση, η επιμόρφωση, η επαγγελματική ικανοποίηση και οι αντιλαμβανόμενες απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος.

Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για τον σχεδιασμό προγραμμάτων επαγγελματικής ανάπτυξης και υποστήριξης των εκπαιδευτικών.

Δομή της Κλίμακας

Η TSEFT-12 αποτελείται από 12 ερωτήματα, τα οποία εξετάζουν τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους κατά την άσκηση του διδακτικού τους έργου.

Οι δηλώσεις εστιάζουν στην αντιλαμβανόμενη ικανότητα του εκπαιδευτικού να επιδρά θετικά στη μαθησιακή διαδικασία και να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις που προκύπτουν κατά τη διδασκαλία.

Η βαθμολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ενός συνολικού δείκτη διδακτικής αυτοαποτελεσματικότητας, εφόσον αυτό υποστηρίζεται από την προβλεπόμενη δομή της συγκεκριμένης έκδοσης του εργαλείου.

Βαθμονόμηση

Οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν τις επιμέρους δηλώσεις μέσω διαβαθμισμένης κλίμακας τύπου Likert.

Οι απαντήσεις αποτυπώνουν τον βαθμό στον οποίο ο εκπαιδευτικός θεωρεί ότι μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε συγκεκριμένες διδακτικές απαιτήσεις.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από τον συνδυασμό των απαντήσεων σύμφωνα με τις οδηγίες βαθμολόγησης της έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Γενικά, υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερη αντιλαμβανόμενη αυτοαποτελεσματικότητα για τη διδασκαλία, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μικρότερη εμπιστοσύνη του εκπαιδευτικού στις δυνατότητές του.

Η ακριβής μορφή της κλίμακας απαντήσεων και ο τρόπος υπολογισμού της συνολικής βαθμολογίας πρέπει να ακολουθούν το πρωτότυπο ερευνητικό πρωτόκολλο και δεν είναι σκόπιμο να θεωρείται δεδομένη μια πενταβάθμια κλίμακα χωρίς έλεγχο της συγκεκριμένης έκδοσης.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η αξιοπιστία της TSEFT-12 μπορεί να εξεταστεί μέσω δεικτών εσωτερικής συνοχής, όπως ο Cronbach’s α και ο McDonald’s ω.

Η δομή της κλίμακας μπορεί να διερευνηθεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται σε νέο πληθυσμό ή μετά από μετάφραση και πολιτισμική προσαρμογή.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να αξιολογηθεί εξετάζοντας τη σχέση της διδακτικής αυτοαποτελεσματικότητας με θεωρητικά συναφείς μεταβλητές, όπως η επαγγελματική εμπειρία, η επαγγελματική ικανοποίηση, οι διδακτικές πρακτικές και η αντίληψη των εκπαιδευτικών για την ικανότητά τους να επηρεάζουν θετικά τους μαθητές.

Εφαρμογές

Η Teacher Self-Efficacy for Teaching μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες εκπαιδευτικής ψυχολογίας, εκπαίδευσης εκπαιδευτικών και επαγγελματικής ανάπτυξης.

Η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί για τη μελέτη της αυτοαποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών διαφορετικών βαθμίδων, καθώς και για τη σύγκριση ομάδων με διαφορετικά επίπεδα επαγγελματικής εμπειρίας ή επιμόρφωσης.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί πριν και μετά από εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να διερευνηθεί εάν ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης συνδέεται με μεταβολές στις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τις διδακτικές τους ικανότητες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αυτοαποτελεσματικότητας για τη διδασκαλία και της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας, δεδομένου ότι σημαντικό μέρος της σχετικής βιβλιογραφίας των Hoover-Dempsey και συνεργατών εξετάζει τον ρόλο των πεποιθήσεων των εκπαιδευτικών στην ανάπτυξη της γονικής εμπλοκής.

Στατιστική Ανάλυση

Η συνολική βαθμολογία της TSEFT-12 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ποσοτική μεταβλητή σε περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές αναλύσεις.

Αρχικά μπορούν να υπολογιστούν ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, το εύρος και η κατανομή των βαθμολογιών.

Στη συνέχεια μπορούν να εξεταστούν πιθανές διαφοροποιήσεις ανάλογα με χαρακτηριστικά όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας, η βαθμίδα εκπαίδευσης, το επίπεδο σπουδών και η συμμετοχή σε επιμορφωτικά προγράμματα.

Μέσω αναλύσεων συσχέτισης μπορεί να διερευνηθεί η σχέση της αυτοαποτελεσματικότητας με άλλες εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές μεταβλητές, ενώ με μοντέλα παλινδρόμησης μπορεί να εξεταστεί ποιοι παράγοντες προβλέπουν υψηλότερα επίπεδα διδακτικής αυτοαποτελεσματικότητας.

Σε μελέτες ψυχομετρικής επικύρωσης μπορούν επιπλέον να χρησιμοποιηθούν παραγοντικές αναλύσεις και έλεγχοι μετρικής ισοδυναμίας μεταξύ διαφορετικών ομάδων εκπαιδευτικών.

Σημαντική Διευκρίνιση

Η αυτοαποτελεσματικότητα (self-efficacy) δεν πρέπει να συγχέεται με την αυτοεκτίμηση (self-esteem).

Η αυτοεκτίμηση αφορά τη γενικότερη αξιολόγηση του ατόμου για την προσωπική του αξία, ενώ η αυτοαποτελεσματικότητα αφορά την πεποίθησή του ότι μπορεί να πραγματοποιήσει επιτυχώς συγκεκριμένες ενέργειες ή να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένες απαιτήσεις.

Στην περίπτωση της TSEFT-12, επομένως, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην πεποίθηση του εκπαιδευτικού ότι μπορεί να διδάξει αποτελεσματικά και όχι στη γενικότερη εικόνα ή αξιολόγηση που έχει για τον εαυτό του.

Βιβλιογραφία

Hoover-Dempsey, K. V., Bassler, O. C., & Brissie, J. S. (1987). Parent involvement: Contributions of teacher efficacy, school socioeconomic status, and other school characteristics. American Educational Research Journal, 24(3), 417–435.

Hoover-Dempsey, K. V., Bassler, O. C., & Brissie, J. S. (1992). Explorations in parent-school relations. The Journal of Educational Research, 85(5), 287–294.

Hoover-Dempsey, K. V., Walker, J. M. T., Jones, K. P., & Reed, R. P. (2002). Teachers Involving Parents (TIP): Results of an in-service teacher education program for enhancing parental involvement. Teaching and Teacher Education, 18(7), 843–867.

Hoover-Dempsey, K. V., & Sandler, H. M. Parent Involvement Project (PIP): Parent and Teacher Questionnaires. Peabody College, Vanderbilt University, Department of Psychology and Human Development.