Κλίμακα Ελπίδας [THS-12]

Περιγραφή

Η The Hope Scale [THS-12], γνωστή και ως Snyder Hope Scale, αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο για την αξιολόγηση της ελπίδας ως γνωστικής και κινητοποιητικής διεργασίας που συνδέεται με την επιδίωξη προσωπικών στόχων.

Στο θεωρητικό πλαίσιο του Snyder, η ελπίδα δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως θετικό συναίσθημα ή γενική αισιοδοξία. Αντίθετα, συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο το άτομο διαμορφώνει στόχους, αναγνωρίζει πιθανές διαδρομές για την επίτευξή τους και αντιλαμβάνεται την προσωπική του ικανότητα να κινητοποιηθεί προς αυτούς.

Η κλίμακα αποτελείται από 12 στοιχεία και επιτρέπει την αξιολόγηση δύο βασικών διαστάσεων της θεωρίας της ελπίδας: των Pathways και της Agency.

Διαστάσεις της Κλίμακας

Η διάσταση Pathways αφορά την αντιλαμβανόμενη ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει και να δημιουργεί διαφορετικές διαδρομές ή στρατηγικές για την επίτευξη των στόχων του. Ένα άτομο με ισχυρότερη αντίληψη pathways θεωρεί ότι μπορεί να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους δράσης όταν η αρχική πορεία προς έναν στόχο συναντά εμπόδια.

Η διάσταση Agency αφορά την κινητοποιητική συνιστώσα της ελπίδας και αποτυπώνει την πεποίθηση του ατόμου ότι διαθέτει την αποφασιστικότητα και την ικανότητα να κινηθεί προς την επίτευξη των στόχων του.

Οι δύο διαστάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά: η ύπαρξη πιθανών διαδρομών προς έναν στόχο αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν συνοδεύεται από την αντίληψη ότι το άτομο μπορεί να ενεργοποιηθεί και να ακολουθήσει αυτές τις διαδρομές.

Στόχος

Βασικός στόχος της THS-12 είναι η ποσοτική αξιολόγηση της ελπίδας με βάση τον προσανατολισμό προς την επίτευξη στόχων.

Η κλίμακα επιτρέπει τη διερεύνηση τόσο της αντιλαμβανόμενης δυνατότητας δημιουργίας στρατηγικών για την επίτευξη ενός στόχου όσο και της προσωπικής κινητοποίησης που απαιτείται για την εφαρμογή αυτών των στρατηγικών.

Η αξιολόγηση της ελπίδας μπορεί να αξιοποιηθεί για την καλύτερη κατανόηση της σχέσης της με διαφορετικές πτυχές της ανθρώπινης λειτουργίας, όπως η προσωπική ευημερία, η προσαρμογή και η επιδίωξη ακαδημαϊκών, επαγγελματικών και προσωπικών στόχων.

Βαθμολόγηση

Η THS-12 περιλαμβάνει συνολικά 12 στοιχεία. Σύμφωνα με τη δομή που παρουσιάζεται στο αρχικό υλικό, τέσσερα στοιχεία αντιστοιχούν στη διάσταση Pathways και τέσσερα στη διάσταση Agency, ενώ τα υπόλοιπα στοιχεία δεν συνεισφέρουν στις δύο βασικές υποκλίμακες.

Οι βαθμολογίες των σχετικών στοιχείων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό των επιμέρους βαθμολογιών των δύο διαστάσεων και μιας συνολικής βαθμολογίας ελπίδας.

Υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν σε υψηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενης ελπίδας.

Η ακριβής διαδικασία βαθμολόγησης και η μορφή της κλίμακας απόκρισης πρέπει να ακολουθούν την πρωτότυπη ή την επίσημα προσαρμοσμένη έκδοση που χρησιμοποιείται στην εκάστοτε έρευνα.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία της THS-12 μπορεί αρχικά να περιλαμβάνει τον υπολογισμό περιγραφικών στατιστικών μέτρων, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση και το εύρος των βαθμολογιών.

Η εσωτερική συνέπεια της συνολικής κλίμακας και των επιμέρους διαστάσεων μπορεί να αξιολογηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α.

Οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να συσχετιστούν με άλλες ψυχολογικές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές ή δημογραφικές μεταβλητές. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατάλληλοι συντελεστές συσχέτισης, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και την κατανομή των δεδομένων.

Για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ανεξάρτητων ομάδων μπορούν να εφαρμοστούν οι αντίστοιχες παραμετρικές ή μη παραμετρικές δοκιμασίες, ενώ σε πιο σύνθετους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της Hope Scale περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών της.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέταση της εσωτερικής συνέπειας των διαστάσεων Agency και Pathways, καθώς και της συνολικής βαθμολογίας.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να διερευνηθεί μέσω των σχέσεων της κλίμακας με θεωρητικά συναφείς μεταβλητές. Παράλληλα, η παραγοντική δομή μπορεί να εξεταστεί με κατάλληλες τεχνικές παραγοντικής ανάλυσης, ιδιαίτερα όταν η κλίμακα χρησιμοποιείται σε διαφορετικό πληθυσμό ή πολιτισμικό περιβάλλον.

Σε περίπτωση χρήσης ελληνικής ή άλλης μεταφρασμένης έκδοσης είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη τα δεδομένα ψυχομετρικής τεκμηρίωσης της συγκεκριμένης προσαρμογής.

Εφαρμογές

Η THS-12 μπορεί να αξιοποιηθεί σε ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων, όπως η ψυχολογία, η εκπαίδευση και οι κοινωνικές επιστήμες.

Στην εκπαιδευτική έρευνα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης της ελπίδας με τη στοχοθεσία και την ακαδημαϊκή προσαρμογή. Στην ψυχολογική έρευνα μπορεί να εξεταστεί σε συνδυασμό με μεταβλητές που αφορούν την ευημερία, την προσαρμογή και άλλες διαστάσεις της θετικής ψυχολογικής λειτουργίας.

Η διάκριση μεταξύ Agency και Pathways προσφέρει τη δυνατότητα περισσότερο αναλυτικής διερεύνησης της ελπίδας, καθώς επιτρέπει να εξεταστεί χωριστά τόσο η κινητοποίηση προς τους στόχους όσο και η αντιλαμβανόμενη ικανότητα ανάπτυξης εναλλακτικών τρόπων για την επίτευξή τους.

Βιβλιογραφία

Ritschel, L. (2005). Lessons in teaching hope: An interview with C. R. Snyder. Teaching of Psychology, 32, 74–78.

Snyder, C. R. (1994). The Psychology of Hope. New York: Free Press.

Snyder, C. R., et al. (1991). The will and the ways: Development and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 570–585.