Περιγραφή

Το Approaches and Study Skills Inventory for Students – Short Version (ASSIST-16) αποτελεί ένα σύντομο ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τις προσεγγίσεις μάθησης των φοιτητών και των εκπαιδευομένων. Πρόκειται για τη συνοπτική έκδοση του ευρέως χρησιμοποιούμενου Approaches and Study Skills Inventory for Students (ASSIST), η οποία ενσωματώνεται στο Experiences of Teaching and Learning Questionnaire (ETLQ) και έχει σχεδιαστεί για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι εκπαιδευόμενοι προσεγγίζουν τη μάθηση και οργανώνουν τη μελέτη τους.

Η θεωρητική βάση του ASSIST προέρχεται από την εκπαιδευτική ψυχολογία και ειδικότερα από τη θεωρία των προσεγγίσεων μάθησης (Approaches to Learning), σύμφωνα με την οποία οι φοιτητές υιοθετούν διαφορετικές στρατηγικές ανάλογα με τα κίνητρα, τους μαθησιακούς στόχους και το εκπαιδευτικό περιβάλλον. Το εργαλείο χρησιμοποιείται διεθνώς στην ανώτατη εκπαίδευση για την αξιολόγηση της ποιότητας της μάθησης και τη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών.

Στόχος του ερωτηματολογίου

Κύριος στόχος του ASSIST-16 είναι η αξιολόγηση των στρατηγικών μάθησης που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευόμενοι και η αναγνώριση του κυρίαρχου μαθησιακού τους προσανατολισμού.

Το εργαλείο επιτρέπει τη διερεύνηση του κατά πόσο οι φοιτητές υιοθετούν μια βαθιά προσέγγιση μάθησης (Deep Approach), μια επιφανειακή προσέγγιση (Surface Approach) ή μια στρατηγική προσέγγιση (Strategic Approach), συμβάλλοντας στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν την ακαδημαϊκή επίδοση, τα μαθησιακά κίνητρα και την ποιότητα της μάθησης.

Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων, την αναβάθμιση προγραμμάτων σπουδών και τη βελτίωση της φοιτητοκεντρικής διδασκαλίας.

Δομή και βαθμολόγηση

Η σύντομη έκδοση ASSIST-16 αποτελείται από 16 ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν βασικές διαστάσεις των προσεγγίσεων μάθησης.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert, δηλώνοντας τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε πρόταση. Οι απαντήσεις ομαδοποιούνται σε επιμέρους υποκλίμακες που αντιστοιχούν στις διαφορετικές προσεγγίσεις μάθησης, ενώ μπορούν να υπολογιστούν τόσο επιμέρους όσο και συνολικές βαθμολογίες.

Υψηλότερες βαθμολογίες σε κάθε υποκλίμακα υποδηλώνουν μεγαλύτερη υιοθέτηση της αντίστοιχης μαθησιακής προσέγγισης.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Το ASSIST-16 βασίζεται σε ένα από τα πλέον τεκμηριωμένα θεωρητικά μοντέλα της εκπαιδευτικής ψυχολογίας και έχει χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο αριθμό διεθνών ερευνών.

Κατά την ψυχομετρική αξιολόγηση εξετάζονται συνήθως:

• η εσωτερική συνοχή μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
• η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
• η εγκυρότητα κατασκευής μέσω Εξερευνητικής (EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (CFA),
• η συγκλίνουσα εγκυρότητα με άλλες κλίμακες μαθησιακών στρατηγικών και ακαδημαϊκών κινήτρων,
• η διακριτή εγκυρότητα μεταξύ διαφορετικών τύπων μαθησιακών προσεγγίσεων.

Οι διαθέσιμες αναφορές δείχνουν ότι οι ψυχομετρικές ιδιότητες της σύντομης έκδοσης κρίνονται ικανοποιητικές, ενώ έχει αναφερθεί επιτυχής εφαρμογή και σε ελληνικό φοιτητικό δείγμα.

Εφαρμογές στην έρευνα

Το ASSIST-16 χρησιμοποιείται ευρέως σε έρευνες που αφορούν:

• την εκπαιδευτική ψυχολογία,
• τη διδακτική της ανώτατης εκπαίδευσης,
• τα μαθησιακά κίνητρα,
• τις στρατηγικές μελέτης,
• την ακαδημαϊκή επίδοση,
• την αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων,
• την εξ αποστάσεως εκπαίδευση,
• την ανάπτυξη φοιτητοκεντρικών διδακτικών προσεγγίσεων.

Οι βαθμολογίες του εργαλείου μπορούν να αναλυθούν με περιγραφικές στατιστικές, αναλύσεις συσχέτισης, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), παραγοντική ανάλυση, μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM) και πολυεπίπεδα μοντέλα, διερευνώντας τη σχέση των προσεγγίσεων μάθησης με την ακαδημαϊκή επίδοση, την αυτορρύθμιση της μάθησης και την εκπαιδευτική εμπειρία.

Πλεονεκτήματα του ερωτηματολογίου

Το ASSIST-16 προσφέρει μια σύντομη αλλά ολοκληρωμένη αξιολόγηση των μαθησιακών προσεγγίσεων, μειώνοντας τον χρόνο συμπλήρωσης χωρίς να χάνει τη θεωρητική του πληρότητα. Είναι κατάλληλο για μεγάλες επιδημιολογικές και εκπαιδευτικές έρευνες, ενώ διευκολύνει τη σύγκριση διαφορετικών ομάδων φοιτητών, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και διδακτικών μεθόδων.

Η εφαρμογή του μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό μαθησιακών δυσκολιών, στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών και στην ενίσχυση της ενεργητικής μάθησης.

Περιορισμοί

Το εργαλείο βασίζεται σε αυτοαναφερόμενες απαντήσεις και συνεπώς επηρεάζεται από την προσωπική αντίληψη των συμμετεχόντων και την κοινωνικά επιθυμητή απόκριση. Επιπλέον, οι μαθησιακές προσεγγίσεις μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με το γνωστικό αντικείμενο, το εκπαιδευτικό πλαίσιο και τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την επαναξιολόγηση των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών πριν από τη χρήση του εργαλείου σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Βιβλιογραφία

Entwistle, N. J., McCune, V., & Hounsell, J. (2002). Approaches to Studying and Perceptions of University Teaching–Learning Environments: Concepts, Measures and Preliminary Findings.

Entwistle, N. J., Tait, H., & McCune, V. (2000). Patterns of Response to an Approaches to Studying Inventory Across Contrasting Groups and Contexts.

Karagiannopoulou, E., Milienos, F., & Athanasopoulos, V. (2014). Ελληνική αξιολόγηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της σύντομης έκδοσης του ASSIST.

Parpala, A. (2013). Approaches to Learning Questionnaire (ETLQ) – Personal Communication.