Περιγραφή

Η Attitudes Toward Guns and Violence Scale (ATGAVS-23) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στάσεων, των αντιλήψεων και των πεποιθήσεων των ατόμων σχετικά με τα όπλα και τη χρήση της βίας. Η κλίμακα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται τη νομιμότητα, την αποδοχή, την αναγκαιότητα ή την απόρριψη της χρήσης όπλων και βίαιων συμπεριφορών σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια.

Η στάση απέναντι στα όπλα και τη βία αποτελεί έναν σύνθετο ψυχοκοινωνικό παράγοντα που επηρεάζεται από προσωπικές εμπειρίες, πολιτισμικές αξίες, κοινωνικές νόρμες, δημογραφικά χαρακτηριστικά και το κοινωνικό περιβάλλον. Η κατανόηση αυτών των στάσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη μελέτη της επιθετικότητας, της παραβατικότητας, της πρόληψης της βίας και της ανάπτυξης πολιτικών δημόσιας ασφάλειας.

Η ATGAVS-23 χρησιμοποιείται σε έρευνες ψυχολογίας, εγκληματολογίας, κοινωνιολογίας, δημόσιας υγείας και πολιτικών επιστημών, καθώς και στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών και προληπτικών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη μείωση της βίας.

Στόχος της κλίμακας

Βασικός στόχος της ATGAVS-23 είναι η ποσοτική αξιολόγηση των στάσεων απέναντι στα όπλα και τη βία, καθώς και η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με την αποδοχή ή την απόρριψη της βίαιης συμπεριφοράς.

Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση γνωστικών και κοινωνικών προτύπων που ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένη ανοχή στη χρήση βίας, διευκολύνοντας τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων, πολιτικών πρόληψης και παρεμβάσεων για την προαγωγή της κοινωνικής ασφάλειας.

Επιπλέον, χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση αλλαγών στις στάσεις μετά από εκπαιδευτικές δράσεις, προγράμματα πρόληψης της βίας ή κοινωνικές εκστρατείες ενημέρωσης.

Δομή και βαθμολόγηση

Η ATGAVS-23 αποτελείται από 23 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές πτυχές των στάσεων απέναντι στα όπλα και τη βία, όπως η αποδοχή της οπλοκατοχής, η αντίληψη για τη χρήση βίας ως μέσου επίλυσης συγκρούσεων, η αίσθηση ασφάλειας που συνδέεται με τα όπλα και οι κοινωνικές αντιλήψεις σχετικά με τη βίαιη συμπεριφορά.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert, εκφράζοντας τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με κάθε δήλωση, από «Συμφωνώ απόλυτα» έως «Διαφωνώ απόλυτα».

Οι επιμέρους απαντήσεις συνδυάζονται για την εξαγωγή συνολικής βαθμολογίας, ενώ ανάλογα με τη δομή της έκδοσης της κλίμακας μπορούν να υπολογιστούν και επιμέρους δείκτες που αποτυπώνουν διαφορετικές διαστάσεις των στάσεων απέναντι στη βία.

Υψηλότερες βαθμολογίες συνήθως αντανακλούν μεγαλύτερη αποδοχή της χρήσης όπλων ή της βίας, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν περισσότερο απορριπτικές στάσεις και μεγαλύτερη προτίμηση σε μη βίαιες μορφές επίλυσης συγκρούσεων.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η αξιολόγηση της ATGAVS-23 βασίζεται στη διερεύνηση των βασικών ψυχομετρικών ιδιοτήτων της, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.

Κατά τη διαδικασία στάθμισης εξετάζονται συνήθως:

• η εσωτερική συνοχή μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
• η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
• η δομική εγκυρότητα μέσω Εξερευνητικής (EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (CFA),
• η συγκλίνουσα εγκυρότητα μέσω σύγκρισης με κλίμακες επιθετικότητας, παραβατικότητας και στάσεων απέναντι στη βία,
• η διακριτή εγκυρότητα μεταξύ ομάδων με διαφορετικά επίπεδα έκθεσης σε βίαια περιστατικά ή διαφορετικές κοινωνικές εμπειρίες.

Η τεκμηρίωση αυτών των χαρακτηριστικών επιτρέπει την ασφαλή εφαρμογή της κλίμακας τόσο σε ερευνητικά όσο και σε εκπαιδευτικά ή κοινωνικά πλαίσια.

Εφαρμογές στην έρευνα

Η ATGAVS-23 χρησιμοποιείται σε μελέτες που αφορούν:

• την κοινωνική ψυχολογία,
• την εγκληματολογία,
• τη δημόσια υγεία,
• την πρόληψη της βίας,
• την επιθετικότητα,
• την παραβατικότητα ανηλίκων και ενηλίκων,
• τις πολιτικές δημόσιας ασφάλειας,
• την αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης της βίας.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας μπορούν να αξιοποιηθούν σε περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις, αναλύσεις συσχέτισης, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), μοντέλα διαμεσολάβησης (mediation), τροποποίησης (moderation), πολυεπίπεδη ανάλυση και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), επιτρέποντας τη διερεύνηση των κοινωνικών και ψυχολογικών παραγόντων που σχετίζονται με τη στάση απέναντι στη βία.

Πλεονεκτήματα της κλίμακας

Η ATGAVS-23 αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εργαλείο αξιολόγησης στάσεων απέναντι στα όπλα και τη βία, καλύπτοντας πολλαπλές γνωστικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η χρήση της συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν την αποδοχή ή την απόρριψη της βίας, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη επιστημονικά τεκμηριωμένων πολιτικών πρόληψης.

Η δυνατότητα εφαρμογής της σε διαφορετικές ηλικιακές, κοινωνικές και πολιτισμικές ομάδες την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για διαπολιτισμικές έρευνες, επιδημιολογικές μελέτες και αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση της βίαιης συμπεριφοράς.

Περιορισμοί

Οι στάσεις απέναντι στα όπλα και τη βία επηρεάζονται σημαντικά από το πολιτισμικό, νομικό και κοινωνικό πλαίσιο κάθε χώρας. Επομένως, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες κοινωνικές συνθήκες, τη νομοθεσία περί οπλοκατοχής και τις πολιτισμικές αντιλήψεις του πληθυσμού που μελετάται.

Βιβλιογραφία

Hemenway, D., & Miller, M. (2000). Firearm Availability and Homicide Rates Across 26 High-Income Countries. Journal of Trauma, 49(6), 985–988.

Shapiro, J. R., & Dorman, C. (2002). Development and Validation of the Attitudes Toward Guns and Violence Questionnaire in a Juvenile Population. Psychological Assessment, 14(4), 505–510.

Slovak, K., & Singer, M. I. (2001). Gun Violence Exposure and Trauma Among Rural Youth. Violence and Victims, 16(4), 389–400.

Webster, D. W., & Wintemute, G. J. (2015). Effects of Policies Designed to Keep Firearms from High-Risk Individuals. Annual Review of Public Health, 36, 21–37.

World Health Organization. (2022). World Report on Violence and Health. World Health Organization.