Κλίμακα Εκφοβισμού Illinois

Περιγραφή

Η Κλίμακα Εκφοβισμού Illinois (Illinois Bully Scale – IBS-18) αποτελεί ένα έγκυρο και αξιόπιστο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της συχνότητας και της έντασης των συμπεριφορών σχολικού εκφοβισμού (bullying) και της θυματοποίησης σε παιδιά και εφήβους. Αναπτύχθηκε από τη Dorothy L. Espelage και τους συνεργάτες της, με στόχο την καταγραφή τόσο της εμπλοκής ενός ατόμου ως θύτη όσο και ως θύματος, καθώς και της συμμετοχής του σε σωματικές συγκρούσεις.

Η IBS-18 αποτελείται από 18 ερωτήματα και αξιολογεί τρεις βασικές διαστάσεις: Εκφοβισμός (Bullying), Θυματοποίηση (Victimization) και Σωματικές Συγκρούσεις (Fighting). Η κλίμακα καταγράφει ένα ευρύ φάσμα επιθετικών συμπεριφορών, όπως η σωματική βία, η λεκτική επιθετικότητα, ο εκφοβισμός μέσω απειλών, η κοινωνική απομόνωση και οι συγκρούσεις μεταξύ συνομηλίκων. Μέσω της ταυτόχρονης αξιολόγησης της θυματοποίησης και της εκφοβιστικής συμπεριφοράς, παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εμπλοκής των μαθητών σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην εκπαιδευτική ψυχολογία, τη σχολική ψυχολογία, την αναπτυξιακή ψυχολογία, τη δημόσια υγεία και την έρευνα για την πρόληψη της σχολικής βίας, συμβάλλοντας στην κατανόηση των ψυχολογικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών συνεπειών του εκφοβισμού.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της IBS-18 βασίζεται στις απαντήσεις των συμμετεχόντων στα 18 ερωτήματα, τα οποία βαθμολογούνται συνήθως μέσω κλίμακας συχνότητας τύπου Likert, σύμφωνα με τις οδηγίες χορήγησης του εργαλείου.

Η κλίμακα αξιολογεί τρεις βασικές υποκλίμακες:

• Εκφοβισμός (Bullying): αξιολογεί τη συχνότητα με την οποία το άτομο ασκεί εκφοβιστική συμπεριφορά προς άλλους.
• Θυματοποίηση (Victimization): εξετάζει τη συχνότητα με την οποία το άτομο γίνεται στόχος εκφοβισμού.
• Σωματικές Συγκρούσεις (Fighting): αξιολογεί τη συμμετοχή σε σωματικές συμπλοκές και επιθετικές αντιπαραθέσεις.

Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης του σχολικού εκφοβισμού με μεταβλητές όπως το άγχος, η κατάθλιψη, η αυτοεκτίμηση, η συναισθηματική ρύθμιση, η επιθετικότητα, το σχολικό κλίμα, η σχολική επίδοση, οι σχέσεις με τους συνομηλίκους, η ψυχική ευημερία και η ποιότητα ζωής. Επιπλέον, η κλίμακα χρησιμοποιείται για τη σύγκριση της συχνότητας του εκφοβισμού μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, σχολείων, εκπαιδευτικών βαθμίδων και πολιτισμικών πλαισίων, καθώς και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της κλίμακας περιλαμβάνει συνήθως τον έλεγχο της εσωτερικής συνοχής μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, την αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) και τη διερεύνηση της δομικής εγκυρότητας μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης. Παράλληλα, εξετάζεται η συγκλίνουσα και η διακριτή εγκυρότητα μέσω σύγκρισης με άλλα εργαλεία αξιολόγησης της επιθετικότητας, της θυματοποίησης, της σχολικής προσαρμογής και της ψυχοκοινωνικής λειτουργικότητας.

Σκοπός

Βασικός σκοπός της Κλίμακας Εκφοβισμού Illinois (IBS-18) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση της εμπλοκής των μαθητών σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού. Ειδικότερα, η κλίμακα αποσκοπεί:

• στην αξιολόγηση της συχνότητας εκδήλωσης εκφοβιστικών συμπεριφορών,
• στην εκτίμηση των εμπειριών θυματοποίησης,
• στην αξιολόγηση της συμμετοχής σε σωματικές συγκρούσεις,
• στην υποστήριξη ερευνών σχετικά με τα αίτια και τις συνέπειες του σχολικού εκφοβισμού,
• στη διευκόλυνση του σχεδιασμού, της εφαρμογής και της αξιολόγησης προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης του εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον.

Βαθμολόγηση

Η IBS-18 αποτελείται από 18 ερωτήματα, τα οποία βαθμολογούνται σύμφωνα με τις οδηγίες χορήγησης του εργαλείου, συνήθως μέσω κλίμακας συχνότητας τύπου Likert.

Υπολογίζονται τόσο η συνολική βαθμολογία όσο και οι επιμέρους βαθμολογίες των τριών υποκλιμάκων (Εκφοβισμός, Θυματοποίηση και Σωματικές Συγκρούσεις). Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη εμπλοκή σε συμπεριφορές σχολικού εκφοβισμού, είτε ως θύτης είτε ως θύμα, καθώς και μεγαλύτερη συμμετοχή σε σωματικές επιθετικές συμπεριφορές. Αντίθετα, χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μικρότερη συχνότητα συμμετοχής σε περιστατικά εκφοβισμού και συγκρούσεων μεταξύ συνομηλίκων.

Για ερευνητικές εφαρμογές, συνιστάται η αξιολόγηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του εργαλείου μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων και της διερεύνησης της παραγοντικής του δομής.

Εφαρμογές

Η Κλίμακα Εκφοβισμού Illinois χρησιμοποιείται ευρέως στη σχολική ψυχολογία, την εκπαιδευτική ψυχολογία, την αναπτυξιακή ψυχολογία, τη δημόσια υγεία και την έρευνα για την πρόληψη της βίας. Εφαρμόζεται σε μελέτες που διερευνούν τον σχολικό εκφοβισμό, τη θυματοποίηση, την επιθετικότητα, τη σχολική βία, την ψυχική υγεία, τη σχολική επίδοση, τις σχέσεις με τους συνομηλίκους, τη σχολική προσαρμογή και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη.

Στην εκπαιδευτική πράξη, η IBS-18 αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς, σχολικούς ψυχολόγους, συμβούλους και ερευνητές, καθώς συμβάλλει στον εντοπισμό μαθητών που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού, στην παρακολούθηση της έκτασης του φαινομένου στο σχολείο, στην αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης και στην ανάπτυξη τεκμηριωμένων παρεμβάσεων που προάγουν ένα ασφαλές, υποστηρικτικό και συμπεριληπτικό σχολικό περιβάλλον.

Βιβλιογραφία

• Espelage, D. L., & Holt, M. K. (2001). Bullying and Victimization During Early Adolescence: Peer Influences and Psychosocial Correlates. Journal of Emotional Abuse, 2(2–3), 123–142.
• Espelage, D. L., & Swearer, S. M. (2003). Research on School Bullying and Victimization: What Have We Learned and Where Do We Go from Here? School Psychology Review, 32(3), 365–383.
• Espelage, D. L., & Hong, J. S. (2017). Bullying in Middle School: Current Status and Future Directions. Journal of School Health, 87(8), 601–607.