Κλίμακα Άσκησης Βίας σε Συντροφικές Σχέσεις [PDRS-18]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Perpetration in Dating Relationships Scale [PDRS-18] είναι ένα εργαλείο αυτοαναφοράς που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της άσκησης βίαιων συμπεριφορών στο πλαίσιο συντροφικών σχέσεων. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της ερευνητικής προσέγγισης του Safe Dates Project και συνδέεται με το έργο των Foshee και συνεργατών για την πρόληψη της βίας στις εφηβικές συντροφικές σχέσεις.

Η κλίμακα περιλαμβάνει 18 στοιχεία (items) που περιγράφουν συγκεκριμένες πράξεις σωματικής βίας ή εξαναγκασμού απέναντι σε άτομο με το οποίο ο συμμετέχων είχε σχέση ή βγήκε ραντεβού.

Βασικό χαρακτηριστικό της PDRS-18 είναι ότι επικεντρώνεται στη συμπεριφορά του ατόμου που ασκεί τη βία (perpetration) και όχι στην εμπειρία θυματοποίησης. Παράλληλα, στις οδηγίες χορήγησης διευκρινίζεται ότι δεν πρέπει να προσμετρώνται συμπεριφορές που πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά στο πλαίσιο αυτοάμυνας.

Στόχος

Κύριος στόχος της PDRS-18 είναι η ποσοτική καταγραφή της συχνότητας άσκησης βίαιων συμπεριφορών μέσα σε συντροφικές σχέσεις.

Μέσω της κλίμακας μπορεί να διερευνηθεί εάν ένα άτομο έχει εκδηλώσει συγκεκριμένες συμπεριφορές απέναντι σε σύντροφο και πόσο συχνά αυτές έχουν εμφανιστεί.

Η PDRS-18 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μελέτη της εφηβικής βίας στις συντροφικές σχέσεις (teen dating violence) και μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση συμπεριφορικών προτύπων και παραγόντων που σχετίζονται με την εμφάνιση ή την επανάληψη της βίας.

Δομή

Η PDRS-18 αποτελείται από 18 ερωτήματα που αναφέρονται σε διαφορετικές μορφές επιθετικής ή βίαιης συμπεριφοράς απέναντι σε σύντροφο.

Τα στοιχεία καλύπτουν ένα εύρος συμπεριφορών διαφορετικής σοβαρότητας, επιτρέποντας την αποτύπωση τόσο λιγότερο σοβαρών όσο και περισσότερο σοβαρών περιστατικών σωματικής βίας.

Η κλίμακα περιλαμβάνει επίσης στοιχεία που αφορούν σεξουαλικό εξαναγκασμό. Συνεπώς, κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων απαιτείται προσεκτική χρήση της ορολογίας και αποφυγή της αντιμετώπισης της συνολικής βαθμολογίας ως γενικού δείκτη «επιθετικότητας».

Βαθμονόμηση

Κάθε στοιχείο αξιολογείται σύμφωνα με τη συχνότητα εμφάνισης της συγκεκριμένης συμπεριφοράς.

Η αρχική βαθμολόγηση πραγματοποιείται σε τετραβάθμια κλίμακα:

0 = Ποτέ

1 = 1 έως 3 φορές

2 = 4 έως 9 φορές

3 = 10 ή περισσότερες φορές

Η συνολική βαθμολογία μπορεί να προκύψει από το άθροισμα των επιμέρους βαθμολογιών. Εναλλακτικά, μπορεί να υπολογιστεί η μέση βαθμολογία των έγκυρων απαντήσεων, ανάλογα με το ερευνητικό πρωτόκολλο.

Υψηλότερη βαθμολογία αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη αναφερόμενη συχνότητα άσκησης βίαιων συμπεριφορών σε συντροφικές σχέσεις.

Αξιοπιστία και Εγκυρότητα

Η PDRS έχει χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο ερευνών για τη βία στις εφηβικές συντροφικές σχέσεις και την αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης.

Κατά την εφαρμογή της σε νέο πληθυσμό είναι σημαντικό να επανεξετάζονται οι ψυχομετρικές της ιδιότητες. Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να διερευνηθεί μέσω του Cronbach’s α ή άλλων κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας.

Παράλληλα, όταν χρησιμοποιείται μεταφρασμένη ή πολιτισμικά προσαρμοσμένη έκδοση, είναι σκόπιμο να εξετάζονται η εγκυρότητα κατασκευής και η παραγοντική δομή της κλίμακας.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της PDRS-18 μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων συμπεριφορών όσο και μέσω συνολικής βαθμολογίας.

Αρχικά μπορούν να παρουσιαστούν οι συχνότητες και τα ποσοστά των συμμετεχόντων που αναφέρουν κάθε συμπεριφορά. Η προσέγγιση αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς επιτρέπει τον προσδιορισμό της επικράτησης συγκεκριμένων μορφών βίας.

Μπορούν επίσης να υπολογιστούν περιγραφικά μέτρα για τη συνολική βαθμολογία και να εξεταστούν πιθανές διαφοροποιήσεις ανάλογα με κοινωνικοδημογραφικά ή άλλα χαρακτηριστικά.

Η σχέση της PDRS-18 με μεταβλητές όπως η ηλικία, η ποιότητα της συντροφικής σχέσης, η διαχείριση συγκρούσεων, η χρήση ουσιών, οι στάσεις απέναντι στη βία και η προηγούμενη έκθεση σε βίαιες συμπεριφορές μπορεί να εξεταστεί μέσω κατάλληλων συσχετίσεων και μοντέλων παλινδρόμησης.

Λόγω της πιθανής συγκέντρωσης μεγάλου αριθμού απαντήσεων στην τιμή μηδέν, η επιλογή της στατιστικής μεθόδου πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πραγματική κατανομή των δεδομένων και όχι να βασίζεται αυτόματα στην υπόθεση κανονικότητας.

Εφαρμογές

Η PDRS-18 χρησιμοποιείται κυρίως στην έρευνα της εφηβικής και νεανικής συντροφικής βίας, στην ψυχολογία, στη δημόσια υγεία και στην αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης.

Μπορεί να αξιοποιηθεί για την εκτίμηση της συχνότητας βίαιων συμπεριφορών σε έναν πληθυσμό, για τη διερεύνηση παραγόντων κινδύνου και προστατευτικών παραγόντων, καθώς και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών ή προληπτικών παρεμβάσεων.

Η εφαρμογή της μπορεί επίσης να συνδυαστεί με εργαλεία που εξετάζουν τη θυματοποίηση στις συντροφικές σχέσεις, προσφέροντας μια περισσότερο ολοκληρωμένη εικόνα των δυναμικών της βίας μέσα στη σχέση.

Αξία στην Έρευνα

Η PDRS-18 παρουσιάζει ιδιαίτερη ερευνητική αξία επειδή μετατρέπει συγκεκριμένες συμπεριφορές άσκησης βίας σε μετρήσιμα δεδομένα, επιτρέποντας τη στατιστική διερεύνηση της συχνότητας και των παραγόντων που σχετίζονται με αυτές.

Η κλίμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει ένα άτομο ως «βίαιο» αποκλειστικά βάσει μιας συνολικής βαθμολογίας. Αποτελεί πρωτίστως ερευνητικό εργαλείο καταγραφής συμπεριφορών και τα αποτελέσματά της πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με το κοινωνικό, αναπτυξιακό και διαπροσωπικό πλαίσιο των συμμετεχόντων.

Βιβλιογραφία

Foshee, V. A., Linder, G. F., Bauman, K. E., Langwick, S. A., Arriaga, X. B., Heath, J. L., McMahon, P. M., & Bangdiwala, S. (1996). The Safe Dates Project: Theoretical basis, evaluation design, and selected baseline findings. American Journal of Preventive Medicine, 12(5 Suppl), 39–47.

Dahlberg, L. L., Toal, S. B., Swahn, M. H., & Behrens, C. B. (2005). Measuring Violence-Related Attitudes, Behaviors, and Influences Among Youths: A Compendium of Assessment Tools. Centers for Disease Control and Prevention.