Κλίμακα Άγχους-Κατάθλιψης του Duke [DUKE-ADS-7]

Περιγραφή

Η Duke Anxiety-Depression Scale (DUKE-ADS) αποτελεί σύντομο εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Η κλίμακα χρησιμοποιείται για τη γρήγορη αποτύπωση της ψυχολογικής κατάστασης του ατόμου και μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε κλινικά όσο και σε ερευνητικά περιβάλλοντα.

Το DUKE-ADS περιλαμβάνει ερωτήματα που εξετάζουν συναισθηματικές, γνωστικές και σωματικές εκδηλώσεις οι οποίες συνδέονται με το άγχος και την κατάθλιψη. Η ταυτόχρονη αξιολόγηση των δύο αυτών διαστάσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης συχνά συνυπάρχουν και επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του ατόμου.

Η σύντομη μορφή του εργαλείου επιτρέπει τη χρήση του σε περιβάλλοντα όπου ο διαθέσιμος χρόνος είναι περιορισμένος, όπως στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, σε μεγάλες επιδημιολογικές έρευνες και σε προγράμματα ανίχνευσης προβλημάτων ψυχικής υγείας.

Θεωρητικό υπόβαθρο

Το DUKE-ADS βασίζεται στην αντίληψη ότι το άγχος και η κατάθλιψη αποτελούν διακριτές αλλά στενά συνδεδεμένες ψυχολογικές καταστάσεις.

Το άγχος χαρακτηρίζεται από υπερβολική ανησυχία, ένταση, αυξημένη εγρήγορση, δυσκολία χαλάρωσης και διάφορες σωματικές αντιδράσεις. Η κατάθλιψη σχετίζεται με επίμονη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης, μειωμένη ενεργητικότητα, δυσκολία συγκέντρωσης και αρνητική αντίληψη του εαυτού.

Η ταυτόχρονη αξιολόγηση των δύο κατασκευασμάτων επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση της συνολικής ψυχολογικής επιβάρυνσης του ατόμου. Παράλληλα, βοηθά στον εντοπισμό περιπτώσεων στις οποίες τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης εμφανίζονται μαζί και ενδέχεται να απαιτούν πληρέστερη κλινική διερεύνηση.

Δομή και χαρακτηριστικά

Η DUKE-ADS αποτελείται από σύντομο σύνολο ερωτήσεων που αξιολογούν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Οι συμμετέχοντες απαντούν συνήθως σε κλίμακα τύπου Likert, δηλώνοντας πόσο συχνά ή σε ποιον βαθμό έχουν βιώσει κάθε σύμπτωμα. Οι απαντήσεις μπορεί να κυμαίνονται, ανάλογα με την έκδοση της κλίμακας, από το «ποτέ» έως το «πάντα» ή από τη μηδενική έως την υψηλή παρουσία του συμπτώματος.

Τα ερωτήματα εξετάζουν τη συναισθηματική δυσφορία, την ανησυχία, τη θλίψη, τη μειωμένη διάθεση, την ένταση και πιθανές σωματικές εκδηλώσεις που σχετίζονται με την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου.

Η ακριβής διατύπωση των στοιχείων, η χρονική περίοδος αναφοράς και η αριθμητική κωδικοποίηση των απαντήσεων πρέπει να ακολουθούν την επίσημη μορφή της έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της DUKE-ADS βασίζεται στην κωδικοποίηση των απαντήσεων και στον υπολογισμό μιας συνολικής βαθμολογίας ή, ανάλογα με την έκδοση, επιμέρους βαθμολογιών για το άγχος και την κατάθλιψη.

Σε πρώτο επίπεδο μπορούν να υπολογιστούν περιγραφικά στατιστικά, όπως ο μέσος όρος, η διάμεσος, η τυπική απόκλιση, το ελάχιστο και το μέγιστο της βαθμολογίας.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας μπορούν να συσχετιστούν με άλλες μεταβλητές, όπως η ποιότητα ζωής, η κοινωνική υποστήριξη, το αντιλαμβανόμενο στρες, η σωματική υγεία και η γενικότερη ψυχολογική ευημερία.

Σε διαχρονικές μελέτες, το DUKE-ADS μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της πορείας των συμπτωμάτων και την αξιολόγηση μεταβολών μετά από ψυχοθεραπευτικές, φαρμακευτικές ή άλλες παρεμβάσεις.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της DUKE-ADS περιλαμβάνει τον έλεγχο της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί μέσω του συντελεστή Cronbach’s α και συμπληρωματικά μέσω του McDonald’s ω. Οι δείκτες αυτοί επιτρέπουν την εκτίμηση του βαθμού στον οποίο τα στοιχεία της κλίμακας αξιολογούν με συνέπεια την ίδια ή συναφείς διαστάσεις ψυχολογικής δυσφορίας.

Η δομική εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω Διερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης. Με αυτόν τον τρόπο εξετάζεται αν τα στοιχεία οργανώνονται σε μία γενική διάσταση άγχους-κατάθλιψης ή σε δύο διακριτές αλλά συσχετιζόμενες διαστάσεις.

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα μπορεί να αξιολογηθεί μέσω συσχετίσεων με άλλες αναγνωρισμένες κλίμακες άγχους και κατάθλιψης. Η διακριτή εγκυρότητα εξετάζεται μέσω της σύγκρισης των βαθμολογιών με κατασκευάσματα που θεωρητικά διαφοροποιούνται από την ψυχολογική δυσφορία.

Η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων μπορεί επίσης να εξεταστεί όταν η κλίμακα χορηγείται στα ίδια άτομα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση της DUKE-ADS πραγματοποιείται με βάση τις αριθμητικές τιμές που αντιστοιχούν στις απαντήσεις των συμμετεχόντων.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν συνήθως εντονότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Ωστόσο, η ακριβής κατεύθυνση της βαθμολογίας πρέπει να επιβεβαιώνεται από το επίσημο εγχειρίδιο της έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Οι βαθμολογίες ενδέχεται να κατηγοριοποιούνται σε επίπεδα χαμηλής, μέτριας ή υψηλής ψυχολογικής επιβάρυνσης. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ασφαλές να καθοριστούν συγκεκριμένα αριθμητικά όρια χωρίς αναφορά σε επίσημα κανονιστικά δεδομένα ή σε μελέτες στάθμισης του εργαλείου.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει συσχετίσεις Pearson ή Spearman, ανάλογα με την κατανομή των δεδομένων. Για τη σύγκριση δύο ομάδων μπορούν να χρησιμοποιηθούν το Student’s t-test ή το Mann–Whitney U, ενώ για περισσότερες ομάδες μπορούν να εφαρμοστούν η ANOVA ή η δοκιμασία Kruskal–Wallis.

Σε περισσότερο σύνθετα ερευνητικά σχέδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης, αναλύσεις διαμεσολάβησης και τροποποίησης ή Δομικά Μοντέλα Εξισώσεων.

Στόχος και εφαρμογές στην έρευνα και την κλινική πράξη

Βασικός στόχος της DUKE-ADS είναι η σύντομη και συστηματική αξιολόγηση συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, ώστε να εντοπίζονται άτομα που ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω ψυχολογική ή ψυχιατρική αξιολόγηση.

Στην κλινική πράξη, η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αρχική ανίχνευση συμπτωμάτων, την παρακολούθηση της πορείας της ψυχικής κατάστασης και την αξιολόγηση της ανταπόκρισης σε θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Στην ερευνητική δραστηριότητα, μπορεί να αξιοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης του άγχους και της κατάθλιψης με δημογραφικούς, κοινωνικούς, ψυχολογικούς και ιατρικούς παράγοντες. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε επιδημιολογικές μελέτες, έρευνες ποιότητας ζωής και αξιολογήσεις προγραμμάτων ψυχικής υγείας.

Η DUKE-ADS αποτελεί εργαλείο ανίχνευσης και όχι αυτόνομο διαγνωστικό μέσο. Οι βαθμολογίες της δεν επαρκούν για τη διάγνωση αγχώδους ή καταθλιπτικής διαταραχής. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πρέπει να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με το κλινικό ιστορικό, τη συνέντευξη και άλλα έγκυρα εργαλεία αξιολόγησης.

Βιβλιογραφία

Parkerson, G. R., Broadhead, W. E., & Tse, C. K. (1990). The Duke Health Profile: A 17-item measure of health and dysfunction. Medical Care, 28(11), 1056–1072.

Parkerson, G. R., Broadhead, W. E., & Tse, C. K. (1991). Validation of the Duke Health Profile in a primary care population. Medical Care, 29(8), 806–828.

Zigmond, A. S., & Snaith, R. P. (1983). The Hospital Anxiety and Depression Scale. Acta Psychiatrica Scandinavica, 67(6), 361–370.

Spitzer, R. L., Kroenke, K., Williams, J. B. W., & Löwe, B. (2006). A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: The GAD-7. Archives of Internal Medicine, 166(10), 1092–1097.

Kroenke, K., Spitzer, R. L., & Williams, J. B. W. (2001). The PHQ-9: Validity of a brief depression severity measure. Journal of General Internal Medicine, 16(9), 606–613.