Κλίμακα Αυτοαξιολόγησης Άγχους του Zung [SAS-20]

Περιγραφή Κλίμακας

Η Zung Self-Rating Anxiety Scale [ZUNG-SAS / SAS-20], ή Κλίμακα Αυτοαξιολόγησης Άγχους του Zung, αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που σχεδιάστηκε για την αξιολόγηση της παρουσίας και της έντασης συμπτωμάτων που σχετίζονται με το άγχος.

Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τον William W. K. Zung και παρουσιάστηκε το 1971 ως ένα δομημένο μέσο αξιολόγησης αγχωδών συμπτωμάτων. Βασίζεται στην αυτοαξιολόγηση, καθώς το ίδιο το άτομο καλείται να αναφέρει τη συχνότητα με την οποία βιώνει διαφορετικές εκδηλώσεις άγχους.

Η SAS-20 περιλαμβάνει 20 δηλώσεις που αφορούν συναισθηματικές, γνωστικές και σωματικές εκδηλώσεις του άγχους. Η δομημένη μορφή της επιτρέπει την ποσοτική αποτύπωση της συμπτωματολογίας και την αξιοποίησή της τόσο σε ερευνητικά όσο και σε κλινικά πλαίσια αξιολόγησης.

Ανάλυση

Η ανάλυση της Zung SAS βασίζεται στις απαντήσεις που δίνει ο συμμετέχων στις 20 δηλώσεις της κλίμακας. Κάθε δήλωση εξετάζει μία εκδήλωση που σχετίζεται με την εμπειρία του άγχους και ο συμμετέχων καλείται να αξιολογήσει πόσο συχνά τη βιώνει.

Το περιεχόμενο της κλίμακας καλύπτει διαφορετικές πλευρές της αγχώδους συμπτωματολογίας. Περιλαμβάνει συναισθηματικά συμπτώματα, τα οποία αφορούν την υποκειμενική εμπειρία του άγχους, γνωστικά συμπτώματα, που σχετίζονται με τις αντίστοιχες σκέψεις και ανησυχίες, καθώς και σωματικά συμπτώματα, τα οποία αντανακλούν τη φυσιολογική έκφραση της αγχώδους κατάστασης.

Η συνεξέταση αυτών των εκδηλώσεων προσφέρει μία περισσότερο ολοκληρωμένη εικόνα της έντασης των αγχωδών συμπτωμάτων που αναφέρει το άτομο.

Στόχος

Κύριος στόχος της Zung Self-Rating Anxiety Scale είναι η παροχή μιας συστηματικής μεθόδου μέτρησης των συμπτωμάτων άγχους.

Μέσω της αυτοαναφοράς επιδιώκεται να αποτυπωθεί η παρουσία και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων που βιώνει το άτομο. Η βαθμολογία μπορεί να προσφέρει στους επαγγελματίες χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την ένταση της αγχώδους συμπτωματολογίας και να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διαδικασίας αξιολόγησης.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί ερευνητικά, όταν απαιτείται μία ποσοτική μεταβλητή που να αποτυπώνει την ένταση των συμπτωμάτων άγχους σε ένα δείγμα.

Βαθμονόμηση

Η Zung SAS αποτελείται από 20 δηλώσεις. Για κάθε δήλωση, ο συμμετέχων αξιολογεί τη συχνότητα με την οποία βιώνει το αντίστοιχο σύμπτωμα χρησιμοποιώντας μία τετραβάθμια κλίμακα τύπου Likert.

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται από 1 έως 4, με το 1 να αντιστοιχεί στο «σπάνια» και το 4 στο «σχεδόν πάντα».

Με αυτόν τον τρόπο, οι απαντήσεις μετατρέπονται σε αριθμητικές τιμές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας και για τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων.

Κατά την εφαρμογή της κλίμακας είναι απαραίτητο να ακολουθούνται οι επίσημες οδηγίες βαθμολόγησης της χρησιμοποιούμενης έκδοσης, ιδιαίτερα όσον αφορά τον χειρισμό των επιμέρους στοιχείων και την τελική ερμηνεία της βαθμολογίας.

Ερμηνεία της Βαθμολογίας

Η συνολική βαθμολογία χρησιμοποιείται για την ποσοτική αποτύπωση της έντασης των αγχωδών συμπτωμάτων. Σε γενικές γραμμές, υψηλότερη βαθμολογία αντανακλά μεγαλύτερη παρουσία ή συχνότητα συμπτωμάτων άγχους.

Η ερμηνεία, ωστόσο, πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το σύστημα βαθμολόγησης και τις τιμές αναφοράς της συγκεκριμένης έκδοσης της Zung SAS που χρησιμοποιείται.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν επιχειρείται η ταξινόμηση των συμμετεχόντων σε επίπεδα σοβαρότητας. Τυχόν αριθμητικά όρια πρέπει να βασίζονται σε τεκμηριωμένα κριτήρια και όχι να δημιουργούνται αυθαίρετα από τη συνολική βαθμολογία.

Στατιστική Ανάλυση

Σε ερευνητικές εφαρμογές, η συνολική βαθμολογία της SAS-20 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ποσοτική μεταβλητή για την περιγραφή και διερεύνηση του επιπέδου αγχωδών συμπτωμάτων στο εξεταζόμενο δείγμα.

Η αρχική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά μέτρα, όπως τη μέση τιμή, την τυπική απόκλιση, τη διάμεσο και το εύρος των βαθμολογιών.

Η αξιοπιστία της χρησιμοποιούμενης έκδοσης μπορεί επίσης να διερευνηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών εσωτερικής συνέπειας.

Ανάλογα με τα ερευνητικά ερωτήματα, η βαθμολογία της SAS-20 μπορεί να εξεταστεί σε σχέση με δημογραφικές, κοινωνικές, κλινικές ή άλλες ψυχολογικές μεταβλητές. Μπορούν επίσης να διερευνηθούν διαφορές μεταξύ ανεξάρτητων ομάδων ή μεταβολές των βαθμολογιών σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, εφόσον αυτό προβλέπεται από τον ερευνητικό σχεδιασμό.

Εφαρμογές

Η Zung SAS μπορεί να αξιοποιηθεί στην ψυχολογική και ψυχιατρική αξιολόγηση, καθώς παρέχει μία τυποποιημένη διαδικασία καταγραφής της αυτοαναφερόμενης αγχώδους συμπτωματολογίας.

Σε ερευνητικό επίπεδο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της συχνότητας και της έντασης των συμπτωμάτων άγχους σε διαφορετικούς πληθυσμούς, καθώς και για τη μελέτη της σχέσης του άγχους με άλλες μεταβλητές.

Η επαναλαμβανόμενη χορήγησή της μπορεί επίσης να επιτρέψει τη διερεύνηση μεταβολών στις αυτοαναφερόμενες βαθμολογίες με την πάροδο του χρόνου, όταν αυτό εντάσσεται στον σχεδιασμό μιας μελέτης ή μιας ευρύτερης διαδικασίας αξιολόγησης.

Περιορισμοί και Ορθή Χρήση

Επειδή η Zung SAS αποτελεί κλίμακα αυτοαναφοράς, οι απαντήσεις αντανακλούν την υποκειμενική εκτίμηση του ίδιου του συμμετέχοντα για τα συμπτώματά του.

Τα αποτελέσματα μπορούν επομένως να επηρεάζονται από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται, θυμάται και αναφέρει τις εμπειρίες του.

Για τον λόγο αυτό, η βαθμολογία της κλίμακας είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζεται ως δείκτης της αυτοαναφερόμενης αγχώδους συμπτωματολογίας και να συνεκτιμάται με άλλες διαθέσιμες πληροφορίες όταν χρησιμοποιείται σε κλινικό πλαίσιο.

Η κλίμακα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μοναδικό και αυτοτελές μέσο για τη διάγνωση μιας αγχώδους διαταραχής.

Συμπεράσματα

Η Zung Self-Rating Anxiety Scale [ZUNG-SAS / SAS-20] αποτελεί ένα δομημένο εργαλείο αυτοαναφοράς για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων άγχους.

Μέσα από 20 δηλώσεις που καλύπτουν συναισθηματικές, γνωστικές και σωματικές εκδηλώσεις, επιτρέπει την ποσοτική αποτύπωση της συχνότητας με την οποία το άτομο αναφέρει ότι βιώνει διαφορετικά συμπτώματα.

Η σύντομη και τυποποιημένη δομή της διευκολύνει την αξιοποίησή της σε ερευνητικές και κλινικές εφαρμογές, υπό την προϋπόθεση ότι η βαθμολόγηση και η ερμηνεία πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις τεκμηριωμένες οδηγίες της χρησιμοποιούμενης έκδοσης και σε συνδυασμό με το ευρύτερο πλαίσιο αξιολόγησης.

Βιβλιογραφία

Zung, W. W. K. (1971). A rating instrument for anxiety disorders. Psychosomatics, 12(6), 371–379.