Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Εργασιακού Άγχους (ASSET)

Περιγραφή

Το ASSET (A Shortened Stress Evaluation Tool) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο ψυχομετρικό εργαλείο για την αξιολόγηση του εργασιακού άγχους και των παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος που επηρεάζουν την ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων. Αναπτύχθηκε με σκοπό να παρέχει μια πολυδιάστατη προσέγγιση στη μέτρηση του επαγγελματικού στρες, αξιολογώντας τόσο τις εργασιακές απαιτήσεις όσο και τις επιπτώσεις τους στην ευημερία και την απόδοση του προσωπικού.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην οργανωσιακή ψυχολογία, στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, στην επαγγελματική υγεία και στην επιστημονική έρευνα. Επιτρέπει τον εντοπισμό των σημαντικότερων πηγών εργασιακής πίεσης και συμβάλλει στον σχεδιασμό παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος, της παραγωγικότητας και της ποιότητας ζωής των εργαζομένων.

Σκοπός του ερωτηματολογίου

Το ASSET έχει σχεδιαστεί για να αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται τις συνθήκες εργασίας τους και τον βαθμό στον οποίο αυτές λειτουργούν ως πηγές επαγγελματικού άγχους. Παράλληλα, εξετάζει τις πιθανές επιπτώσεις του εργασιακού στρες στη σωματική υγεία, στην ψυχική ευεξία, στην επαγγελματική ικανοποίηση και στη συνολική λειτουργικότητα του ατόμου.

Η κλίμακα επιτρέπει την αναγνώριση παραγόντων όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, η έλλειψη ελέγχου, οι δυσμενείς φυσικές συνθήκες, η εργασιακή ανασφάλεια, η περιορισμένη κοινωνική υποστήριξη, οι δυσκολίες στις σχέσεις με τους προϊσταμένους, οι οργανωσιακές αλλαγές και η ασάφεια των επαγγελματικών ρόλων. Η αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων βοηθά τους οργανισμούς να εντοπίζουν τομείς που απαιτούν βελτίωση και να αναπτύσσουν αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης του επαγγελματικού στρες.

Δομή και βαθμολόγηση

Η έκδοση του ASSET που παρουσιάζεται περιλαμβάνει τις υποκλίμακες «Αντιλήψεις για την Εργασία σας» και «Η Υγεία σας». Οι συμμετέχοντες απαντούν σε σειρά προτάσεων χρησιμοποιώντας εξαβάθμια κλίμακα Likert, η οποία αποτυπώνει τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας με κάθε δήλωση.

Οι ερωτήσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα εργασιακών χαρακτηριστικών, όπως οι ώρες εργασίας, η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η επαγγελματική ασφάλεια, οι συνθήκες εργασίας, η κοινωνική υποστήριξη, οι απαιτήσεις της θέσης, η τεχνολογική επιβάρυνση, η οργανωσιακή αλλαγή, η απομόνωση στον χώρο εργασίας και η σαφήνεια των επαγγελματικών ρόλων. Οι επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να αναλυθούν ανεξάρτητα ή να συνδυαστούν για τη δημιουργία συνολικών δεικτών εργασιακού στρες.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Το ASSET έχει αξιολογηθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία και παρουσιάζει ιδιαίτερα ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες. Οι περισσότερες υποκλίμακες εμφανίζουν υψηλή εσωτερική συνέπεια (Cronbach’s α), ενώ η παραγοντική του δομή έχει επιβεβαιωθεί σε διαφορετικούς επαγγελματικούς πληθυσμούς.

Επιπλέον, το εργαλείο παρουσιάζει ισχυρή εγκυρότητα κατασκευής, καθώς οι βαθμολογίες του συσχετίζονται με δείκτες επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), εργασιακής ικανοποίησης, ψυχικής υγείας, απουσιών από την εργασία, οργανωσιακής δέσμευσης και επαγγελματικής απόδοσης.

Εφαρμογές στην έρευνα και στην επαγγελματική πρακτική

Το ASSET χρησιμοποιείται σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, νοσοκομεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα, βιομηχανίες και επιχειρήσεις για την αξιολόγηση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στον χώρο εργασίας. Παράλληλα, αποτελεί σημαντικό εργαλείο σε ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν το εργασιακό άγχος, την επαγγελματική εξουθένωση, την οργανωσιακή κουλτούρα, την ηγεσία και την ποιότητα εργασιακής ζωής.

Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό προγραμμάτων προαγωγής της ψυχικής υγείας, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, στην ανάπτυξη πολιτικών ευεξίας των εργαζομένων και στη μείωση των αρνητικών συνεπειών του χρόνιου εργασιακού στρες τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τους οργανισμούς.

Βιβλιογραφία

Cartwright, S., & Cooper, C. L. (2002). ASSET: An Organisational Stress Screening Tool – The Management Guide. RCL Ltd.

Johnson, S., & Cooper, C. L. (2003). The construct validity of the ASSET stress measure. Stress and Health, 19(4), 181–185.

Cooper, C. L., Dewe, P. J., & O’Driscoll, M. P. (2001). Organizational Stress: A Review and Critique of Theory, Research, and Applications. Sage Publications.