Κλίμακα Γενικής Σημαντικότητας

Περιγραφή

Η Κλίμακα Γενικής Σημαντικότητας (General Mattering Scale – GMS) αποτελεί ένα έγκυρο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο ένα άτομο αισθάνεται ότι είναι σημαντικό, πολύτιμο και αναγνωρισμένο από τους ανθρώπους του κοινωνικού του περιβάλλοντος. Η έννοια της «σημαντικότητας» (mattering) αναφέρεται στην υποκειμενική αντίληψη ότι η παρουσία, οι ανάγκες και οι πράξεις του ατόμου έχουν αξία για τους άλλους και ότι το ίδιο αποτελεί ουσιαστικό μέλος των διαπροσωπικών και κοινωνικών του σχέσεων.

Η GMS χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογική έρευνα, καθώς το αίσθημα σημαντικότητας θεωρείται βασικός προστατευτικός παράγοντας για την ψυχική υγεία, την κοινωνική προσαρμογή και την προσωπική ευημερία. Η κλίμακα εφαρμόζεται τόσο σε ερευνητικά όσο και σε κλινικά περιβάλλοντα, επιτρέποντας την αξιολόγηση της κοινωνικής ένταξης, της αυτοαντίληψης και της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων.

Σκοπός

Βασικός σκοπός της GMS είναι η μέτρηση του βαθμού στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι είναι σημαντικά για την οικογένεια, τους φίλους, τους συναδέλφους και το ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον. Παράλληλα, διερευνά πώς η αντίληψη αυτή συνδέεται με ψυχολογικούς παράγοντες όπως η αυτοεκτίμηση, η ψυχική ανθεκτικότητα, η κοινωνική υποστήριξη, η μοναξιά, η κατάθλιψη, το άγχος και η συνολική ποιότητα ζωής.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται επίσης για την αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης και της ψυχοκοινωνικής ευημερίας.

Ανάλυση και Ερμηνεία Δεδομένων

Η GMS αποτελείται από 10 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές διαστάσεις της αντιλαμβανόμενης σημαντικότητας. Οι ερωτήσεις εξετάζουν κατά πόσο το άτομο πιστεύει ότι οι άλλοι ενδιαφέρονται για εκείνο, εκτιμούν την παρουσία του, αναγνωρίζουν τη συνεισφορά του και θεωρούν ότι έχει ουσιαστικό ρόλο στις σχέσεις και στις κοινωνικές του αλληλεπιδράσεις.

Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των σχέσεων της σημαντικότητας με μεταβλητές όπως:

• η αυτοεκτίμηση,
• η ψυχική ευεξία,
• η κατάθλιψη και το άγχος,
• η κοινωνική απομόνωση,
• η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη,
• η ικανοποίηση από τη ζωή,
• η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Η GMS χρησιμοποιείται συχνά σε έρευνες θετικής ψυχολογίας, συμβουλευτικής ψυχολογίας, κλινικής ψυχολογίας, κοινωνικής ψυχολογίας και ψυχικής υγείας.

Βαθμολόγηση

Η κλίμακα βαθμολογείται συνήθως με πενταβάθμια ή επταβάθμια κλίμακα Likert, ανάλογα με την έκδοση που χρησιμοποιείται, όπου οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε πρόταση.

Οι επιμέρους απαντήσεις αθροίζονται για την εξαγωγή της συνολικής βαθμολογίας. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερο αίσθημα προσωπικής σημαντικότητας και μεγαλύτερη αντίληψη ότι το άτομο έχει αξία και ουσιαστική παρουσία για τους ανθρώπους του κοινωνικού του περιβάλλοντος. Αντίθετα, χαμηλότερες βαθμολογίες ενδέχεται να αντανακλούν αισθήματα κοινωνικής απομόνωσης, μειωμένης αποδοχής ή χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Βιβλιογραφία

Rosenberg, M., & McCullough, B. C. (1981). Mattering: Inferred significance and mental health among adolescents. Research in Community & Mental Health, 2, 163–182.

Elliott, G. C., Kao, S., & Grant, A. M. (2004). Mattering: Empirical validation of a social-psychological concept. Self and Identity, 3(4), 339–354.

Flett, G. L. (2018). The Psychology of Mattering: Understanding the Human Need to Be Significant. Academic Press.

Flett, G. L., & Nepon, T. (2020). Mattering as a vital support for mental health in times of stress and adversity. Journal of Psychoeducational Assessment.