Ερωτηματολόγιο Γενικής Αλληλεπίδρασης [GIQ-44]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Γενικής Αλληλεπίδρασης (General Interaction Questionnaire – GIQ), το οποίο αναπτύχθηκε από την Ε. Χάιντς, αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της ποιότητας της συζυγικής σχέσης και των προτύπων αλληλεπίδρασης μεταξύ των συντρόφων. Σκοπός του είναι να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι σύζυγοι αντιλαμβάνονται τόσο τη δική τους συμπεριφορά όσο και τη συμπεριφορά του συντρόφου τους σε βασικούς τομείς της καθημερινής συμβίωσης.

Το ερωτηματολόγιο εξετάζει κρίσιμες διαστάσεις της συζυγικής λειτουργικότητας, όπως η τρυφερότητα, η σεξουαλική αλληλεπίδραση, η επίλυση συγκρούσεων, η εκδήλωση ενδιαφέροντος και φροντίδας, η κοινωνική ζωή, η διαδικασία λήψης αποφάσεων, ο βαθμός ανεξαρτησίας των συντρόφων, η ποιότητα της επικοινωνίας, η έκφραση των συναισθημάτων και η συνολική ικανοποίηση από τον γάμο. Μέσα από την αξιολόγηση αυτών των παραγόντων παρέχεται μια ολοκληρωμένη εικόνα της δυναμικής της σχέσης και των πιθανών δυσκολιών που αντιμετωπίζει το ζευγάρι.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται τόσο στην κλινική ψυχολογία και τη συμβουλευτική ζεύγους όσο και στην επιστημονική έρευνα που αφορά τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη συζυγική προσαρμογή και την οικογενειακή λειτουργικότητα.

Ανάλυση

Η ανάλυση του Ερωτηματολογίου Γενικής Αλληλεπίδρασης βασίζεται στην αξιολόγηση των επιμέρους διαστάσεων της συζυγικής αλληλεπίδρασης και στη σύγκριση των αντιλήψεων των δύο συντρόφων. Οι απαντήσεις επιτρέπουν τον εντοπισμό ισχυρών και αδύναμων σημείων της σχέσης, καθώς και περιοχών στις οποίες απαιτείται περαιτέρω υποστήριξη ή θεραπευτική παρέμβαση.

Οι ψυχομετρικές ιδιότητες του εργαλείου αξιολογούνται μέσω δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο Cronbach‘s alpha για την εσωτερική συνοχή των επιμέρους διαστάσεων, καθώς και μέσω αναλύσεων εγκυρότητας κατασκευής. Η αρχική στάθμιση του εργαλείου έδειξε ικανοποιητική εννοιολογική εγκυρότητα, καθώς οι βαθμολογίες του συσχετίστηκαν με άλλες μεταβλητές που αφορούν τη συζυγική προσαρμογή και την ποιότητα της σχέσης. Στις ερευνητικές εφαρμογές χρησιμοποιούνται συχνά περιγραφικές στατιστικές, συσχετίσεις, αναλύσεις διακύμανσης και μοντέλα παλινδρόμησης για τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη συζυγική λειτουργικότητα.

Στόχος

Κύριος στόχος του Ερωτηματολογίου Γενικής Αλληλεπίδρασης είναι η συστηματική αξιολόγηση της ποιότητας της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των συζύγων. Ειδικότερα, το εργαλείο αποσκοπεί:

• στην αξιολόγηση της ποιότητας των καθημερινών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των συντρόφων,
• στη διερεύνηση της συχνότητας εμφάνισης θετικών και αρνητικών συμπεριφορών μέσα στη σχέση,
• στην εκτίμηση της ικανοποίησης από τον γάμο και της συνολικής ποιότητας της συζυγικής σχέσης,
• στον εντοπισμό δυσλειτουργικών μοτίβων επικοινωνίας και επίλυσης συγκρούσεων,
• στην υποστήριξη της κλινικής αξιολόγησης, της συμβουλευτικής ζεύγους και της επιστημονικής έρευνας σχετικά με τη συζυγική προσαρμογή και την οικογενειακή λειτουργικότητα.

Βαθμολόγηση

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 56 ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου. Οι περισσότερες κλειστές ερωτήσεις βαθμολογούνται σε κλίμακα Likert πέντε βαθμίδων, ενώ ορισμένες ενότητες περιλαμβάνουν ομάδες ερωτήσεων που αξιολογούν τη συχνότητα εμφάνισης συγκεκριμένων συμπεριφορών και αντιδράσεων στους επιμέρους τομείς της συζυγικής αλληλεπίδρασης.

Οι απαντήσεις οργανώνονται στις επιμέρους διαστάσεις του εργαλείου και υπολογίζονται επιμέρους καθώς και συνολικές βαθμολογίες. Υψηλότερες βαθμολογίες στις θετικές διαστάσεις (όπως η τρυφερότητα, η επικοινωνία και η έκφραση συναισθημάτων) υποδηλώνουν καλύτερη ποιότητα σχέσης και υψηλότερη συζυγική ικανοποίηση, ενώ υψηλότερες βαθμολογίες σε αρνητικές διαστάσεις, όπως οι συγκρούσεις ή οι δυσκολίες επικοινωνίας, υποδηλώνουν αυξημένη πιθανότητα συζυγικών δυσλειτουργιών και ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης.

Βιβλιογραφία

Χάιντς, Ε. (1995). Μια νέα θεραπευτική πρόταση για την επικοινωνία των συζύγων με προβλήματα γάμου. Διδακτορική διατριβή, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Spanier, G. B. (1976). Measuring dyadic adjustment: New scales for assessing the quality of marriage and similar dyads. Journal of Marriage and the Family, 38(1), 15–28.

Epstein, N. B., Baldwin, L. M., & Bishop, D. S. (1983). The McMaster Family Assessment Device. Journal of Marital and Family Therapy, 9(2), 171–180.

Gottman, J. M., & Silver, N. (1999). The Seven Principles for Making Marriage Work. Crown Publishers.

Olson, D. H., & Gorall, D. M. (2006). FACES IV and the Circumplex Model. In D. H. Olson & P. McCubbin (Eds.), Family Assessment: Resiliency, Coping and Adaptation.