Ερωτηματολόγιο Εμπειριών με Συνομηλίκους [PEQ-31]
Σύντομη Περιγραφή
Το Ερωτηματολόγιο Εμπειριών με Συνομηλίκους (Peer Experiences Questionnaire – PEQ-31) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση εμπειριών επιθετικότητας και θυματοποίησης μεταξύ συνομηλίκων σε παιδιά και εφήβους. Αποτελείται από 31 δηλώσεις και εξετάζει τρεις βασικές μορφές συμπεριφοράς: τη σωματική, λεκτική και σχεσιακή επιθετικότητα. Οι συμπεριφορές αυτές αξιολογούνται τόσο από την οπτική του ατόμου που εκδηλώνει επιθετικότητα όσο και από την οπτική του ατόμου που υφίσταται θυματοποίηση. Το ερωτηματολόγιο αποσκοπεί στον εντοπισμό προτύπων εκφοβισμού και στην καλύτερη κατανόηση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και των σχέσεων με συνομηλίκους κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.
Σκοπός
Βασικός σκοπός του PEQ-31 είναι η αξιολόγηση της συχνότητας με την οποία τα παιδιά και οι έφηβοι βιώνουν ή εκδηλώνουν επιθετικές συμπεριφορές και συμπεριφορές εκφοβισμού. Το εργαλείο μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό τόσο των θυμάτων όσο και των δραστών, υποστηρίζοντας τον σχεδιασμό περισσότερο στοχευμένων παρεμβάσεων σε εκπαιδευτικά και ερευνητικά πλαίσια. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση σχετικά με την επιθετικότητα μεταξύ συνομηλίκων και στην προαγωγή ενός ασφαλέστερου και περισσότερο υποστηρικτικού σχολικού περιβάλλοντος.
Βαθμονόμηση
Οι συμμετέχοντες απαντούν στις 31 δηλώσεις χρησιμοποιώντας πενταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, από 0 = Ποτέ έως 4 = Πάντα. Τα επιμέρους στοιχεία αξιολογούν σωματικές, λεκτικές και σχεσιακές μορφές επιθετικότητας και θυματοποίησης. Οι βαθμολογίες των αντίστοιχων υποκλιμάκων μπορούν να υπολογιστούν μέσω του αθροίσματος ή του μέσου όρου των σχετικών απαντήσεων, παρέχοντας ξεχωριστούς δείκτες για τις διαφορετικές διαστάσεις του ερωτηματολογίου.
Εγκυρότητα
Το PEQ-31 έχει εξεταστεί εμπειρικά ως εργαλείο μέτρησης της επιθετικότητας και της θυματοποίησης μεταξύ συνομηλίκων. Σύμφωνα με το αρχικό υλικό, η δομή του υποστηρίζεται από παραγοντικές αναλύσεις, ενώ οι υποκλίμακές του παρουσιάζουν εννοιολογική διακριτότητα και συνοχή. Οι συσχετίσεις του με άλλους δείκτες ψυχοκοινωνικών δυσκολιών ενισχύουν περαιτέρω τη χρησιμότητά του σε ερευνητικά και παρεμβατικά πλαίσια.
Αξιοπιστία
Το ερωτηματολόγιο παρουσιάζει υψηλή εσωτερική συνέπεια, με τιμές Cronbach’s alpha μεγαλύτερες από 0,80 στις περισσότερες υποκλίμακες. Στο αρχικό κείμενο αναφέρονται επίσης θετικά ευρήματα ως προς την αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων σε σύντομα χρονικά διαστήματα, γεγονός που υποστηρίζει τη χρήση του εργαλείου σε επαναλαμβανόμενες αξιολογήσεις και στην παρακολούθηση συμπεριφορών.
Ανάλυση και Αξιοποίηση Δεδομένων
Τα δεδομένα του PEQ-31 μπορούν να αναλυθούν με βάση το άθροισμα ή τον μέσο όρο των απαντήσεων κάθε υποκλίμακας. Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει συγκρίσεις ανάλογα με χαρακτηριστικά όπως το φύλο, η ηλικία ή το εκπαιδευτικό πλαίσιο. Μπορούν επίσης να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης και παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης των βαθμολογιών του PEQ-31 με άλλες ψυχολογικές μεταβλητές, όπως το άγχος, η κατάθλιψη και η αυτοεκτίμηση. Τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε ατομικό επίπεδο για παρεμβάσεις όσο και σε ερευνητικό επίπεδο για τη μελέτη των σχέσεων με συνομηλίκους, της επιθετικότητας, της θυματοποίησης και του σχολικού εκφοβισμού.
Βιβλιογραφία
Holt, M. K., & Espelage, D. L. (2007). Peer victimization and suicide risk in children and adolescents. School Psychology Review, 36(3), 347–364.
Prinstein, M. J., Boergers, J., & Vernberg, E. M. (2001). Overt and relational aggression in adolescents: Social-psychological adjustment of aggressors and victims. Journal of Clinical Child Psychology, 30(4), 479–491.
Storch, E. A., & Masia-Warner, C. (2004). The Peer Experiences Questionnaire: Development and validation of a self-report measure of peer victimization and aggression. Journal of Youth and Adolescence, 33(6), 515–530.