Περιγραφή

Η Tennessee Self-Concept Scale: Children’s Version [TSCS-CV] αποτελεί προσαρμοσμένη μορφή της ευρύτερης οικογένειας εργαλείων Tennessee Self-Concept Scale και έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της αυτοαντίληψης παιδιών και νεότερων ηλικιακών ομάδων.

Η αυτοαντίληψη αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο το παιδί αντιλαμβάνεται και περιγράφει τον εαυτό του σε διαφορετικούς τομείς της ζωής του. Περιλαμβάνει όχι μόνο τη γενική εικόνα για τον εαυτό, αλλά και ειδικότερες αντιλήψεις που αφορούν τις προσωπικές ικανότητες, τις κοινωνικές σχέσεις, τη συμπεριφορά και τη θέση του παιδιού στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον.

Η παιδική έκδοση προσαρμόζει τη γλώσσα και τη μορφή των ερωτημάτων ώστε να είναι περισσότερο κατανοητές και αναπτυξιακά κατάλληλες για νεότερους συμμετέχοντες.

Στόχος

Βασικός στόχος της TSCS-CV είναι η συστηματική αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους.

Μέσω του εργαλείου μπορεί να διερευνηθεί η γενική αυτοαντίληψη αλλά και η εικόνα του παιδιού για επιμέρους διαστάσεις της προσωπικής και κοινωνικής του λειτουργίας.

Η κλίμακα μπορεί να βοηθήσει ερευνητές, ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς να εντοπίσουν τομείς στους οποίους το παιδί εμφανίζει περισσότερο θετική ή περισσότερο αρνητική αυτοαντίληψη και να εξετάσουν τη σχέση αυτών των αντιλήψεων με τη σχολική προσαρμογή, τις κοινωνικές σχέσεις και την ψυχολογική ευημερία.

Δομή της Κλίμακας

Η TSCS-CV περιλαμβάνει δηλώσεις αυτοαναφοράς οι οποίες έχουν διατυπωθεί με τρόπο κατάλληλο για παιδιά.

Το περιεχόμενο της κλίμακας μπορεί να καλύπτει διαφορετικές πτυχές της αυτοαντίληψης, όπως την προσωπική εικόνα, την αντίληψη κοινωνικής αποδοχής, τη συμπεριφορά και την αίσθηση ικανότητας.

Η ακριβής δομή και ο αριθμός των επιμέρους διαστάσεων πρέπει να ακολουθούν την έκδοση και το εγχειρίδιο που χρησιμοποιούνται, καθώς η Tennessee Self-Concept Scale έχει παρουσιαστεί σε διαφορετικές μορφές και αναθεωρήσεις.

Βαθμονόμηση

Οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν κατά πόσο συγκεκριμένες δηλώσεις περιγράφουν τον εαυτό τους, χρησιμοποιώντας διαβαθμισμένες κατηγορίες απάντησης.

Η ακριβής μορφή της κλίμακας απαντήσεων εξαρτάται από την έκδοση και δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη μια συγκεκριμένη τριβάθμια, τετραβάθμια ή πενταβάθμια κλίμακα χωρίς αναφορά στο αντίστοιχο εγχειρίδιο.

Οι βαθμολογίες μπορούν να υπολογιστούν σε επίπεδο συνολικής αυτοαντίληψης και, όπου προβλέπεται, σε επιμέρους διαστάσεις.

Γενικά, υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν σε περισσότερο θετική αυτοαντίληψη, εφόσον έχει εφαρμοστεί η προβλεπόμενη κωδικοποίηση και έχουν ληφθεί υπόψη τυχόν αντίστροφα διατυπωμένα ερωτήματα.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η αξιοπιστία της TSCS-CV μπορεί να εξεταστεί μέσω δεικτών εσωτερικής συνοχής, όπως ο Cronbach’s α και ο McDonald’s ω.

Η δομή της αυτοαντίληψης μπορεί να διερευνηθεί μέσω παραγοντικής ανάλυσης, ιδιαίτερα όταν το εργαλείο εφαρμόζεται σε διαφορετικό πολιτισμικό ή γλωσσικό περιβάλλον.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να εξεταστεί μέσω της σχέσης των βαθμολογιών με συναφείς μεταβλητές, όπως η αυτοεκτίμηση, η κοινωνική προσαρμογή, η σχολική επίδοση και η ψυχολογική ευημερία.

Σε περίπτωση μετάφρασης ή πολιτισμικής προσαρμογής, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται εκ νέου έλεγχος της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας στο συγκεκριμένο παιδικό πληθυσμό.

Εφαρμογές

Η TSCS-CV μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εκπαιδευτική, αναπτυξιακή και συμβουλευτική ψυχολογία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή της σε έρευνες που εξετάζουν τη σχέση της αυτοαντίληψης με τη σχολική προσαρμογή, την ακαδημαϊκή επίδοση, τις σχέσεις με συνομηλίκους, τη συμμετοχή σε σχολικές δραστηριότητες και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί πριν και μετά από παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της θετικής αυτοεικόνας και της κοινωνικής ή σχολικής προσαρμογής των παιδιών.

Στατιστική Ανάλυση

Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες της TSCS-CV μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές αναλύσεις.

Μπορούν να υπολογιστούν ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση και το εύρος των βαθμολογιών, ενώ είναι δυνατό να εξεταστούν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τη σχολική τάξη ή άλλους δημογραφικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες.

Οι βαθμολογίες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε αναλύσεις συσχέτισης και παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της αυτοαντίληψης με την αυτοεκτίμηση, τη σχολική επίδοση, την κοινωνική αποδοχή και άλλες ψυχοκοινωνικές μεταβλητές.

Σημαντική Διευκρίνιση

Η αυτοαντίληψη (self-concept) δεν ταυτίζεται πλήρως με την αυτοεκτίμηση (self-esteem).

Η αυτοαντίληψη αφορά το σύνολο των πεποιθήσεων και των αντιλήψεων που έχει το παιδί για τον εαυτό του σε διαφορετικούς τομείς, ενώ η αυτοεκτίμηση αφορά περισσότερο τη γενική αξιολόγηση της προσωπικής του αξίας.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική για την ορθή ερμηνεία των αποτελεσμάτων της TSCS-CV.

Βιβλιογραφία

Fitts, W. H. (1988). Tennessee Self-Concept Scale: Children’s Version. Psychological Publications.

Fitts, W. H., & Warren, W. L. (1996). Tennessee Self-Concept Scale: TSCS:2 Manual. Western Psychological Services.

Harter, S. (1985). Manual for the Self-Perception Profile for Children. University of Denver.

Marsh, H. W., & Shavelson, R. J. (1985). Self-concept: Its multifaceted, hierarchical structure. Educational Psychologist, 20(3), 107–123.