Η Coping Inventory for Stressful Situations (CISS-48) αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στρατηγικών αντιμετώπισης (coping strategies) που χρησιμοποιούν τα άτομα όταν βρίσκονται αντιμέτωπα με αγχωτικές, απαιτητικές ή πιεστικές καταστάσεις. Η κλίμακα αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα διαχειρίζονται το στρες και προσαρμόζονται σε δύσκολες εμπειρίες της καθημερινής ζωής.

Η CISS-48 περιλαμβάνει 48 ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν τρεις βασικές διαστάσεις αντιμετώπισης: την Αντιμετώπιση Προβλημάτων, τη Συναισθηματική Αντιμετώπιση και την Αποφυγή. Οι διαστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους τα άτομα ανταποκρίνονται σε καταστάσεις άγχους.

Η διάσταση της Αντιμετώπισης Προβλημάτων αφορά μια ενεργητική προσέγγιση, όπου το άτομο επικεντρώνεται στην ανάλυση της κατάστασης και στην αναζήτηση λύσεων. Η Συναισθηματική Αντιμετώπιση σχετίζεται με την εστίαση στα συναισθήματα και στις συναισθηματικές αντιδράσεις που προκαλεί μια στρεσογόνος κατάσταση. Η Αποφυγή περιλαμβάνει στρατηγικές απομάκρυνσης από το πρόβλημα ή προσπάθειες απόσπασης της προσοχής.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται στην ψυχολογία, στην ψυχολογία υγείας, στην κλινική αξιολόγηση, στην οργανωσιακή έρευνα και σε μελέτες που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ στρες, ψυχικής ανθεκτικότητας και ποιότητας ζωής.

Η ανάπτυξη της CISS-48 βασίζεται στις θεωρίες αντιμετώπισης του στρες, σύμφωνα με τις οποίες η αντιμετώπιση αποτελεί μια δυναμική διαδικασία μέσω της οποίας το άτομο αξιολογεί τις απαιτήσεις μιας κατάστασης και επιλέγει τρόπους διαχείρισής της.

Οι στρατηγικές αντιμετώπισης δεν αποτελούν σταθερά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, αλλά πρότυπα συμπεριφοράς και σκέψης που ενεργοποιούνται ανάλογα με τις απαιτήσεις της κάθε κατάστασης.

Η θεωρία των Lazarus και Folkman υποστηρίζει ότι η αντίδραση στο στρες επηρεάζεται όχι μόνο από το ίδιο το γεγονός, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αξιολογεί την κατάσταση και τις διαθέσιμες προσωπικές και κοινωνικές του Ressourcen.

Στο πλαίσιο αυτό, η χρήση στρατηγικών που εστιάζουν στην επίλυση προβλημάτων συχνά συνδέεται με αποτελεσματικότερη προσαρμογή, ενώ η υπερβολική χρήση συναισθηματικών ή αποφευκτικών στρατηγικών μπορεί να σχετίζεται με αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση.

Η CISS-48 επιτρέπει την κατανόηση του προσωπικού προφίλ αντιμετώπισης κάθε ατόμου και συμβάλλει στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο διαφορετικές στρατηγικές επηρεάζουν την ψυχική υγεία και την προσαρμογή.

Η ανάλυση των δεδομένων της CISS-48 πραγματοποιείται με στόχο τη δημιουργία ενός προφίλ των στρατηγικών αντιμετώπισης που χρησιμοποιεί κάθε άτομο σε καταστάσεις άγχους.

Η περιγραφική στατιστική περιλαμβάνει τον υπολογισμό μέσων όρων και τυπικών αποκλίσεων για κάθε διάσταση αντιμετώπισης, ώστε να αποτυπωθεί το συνολικό πρότυπο coping των συμμετεχόντων.

Η αξιοπιστία της κλίμακας εξετάζεται μέσω του δείκτη Cronbach’s alpha, προκειμένου να αξιολογηθεί η εσωτερική συνέπεια των επιμέρους διαστάσεων.

Οι αναλύσεις συσχέτισης χρησιμοποιούνται για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των διαφορετικών στρατηγικών αντιμετώπισης και άλλων ψυχολογικών μεταβλητών, όπως άγχος, κατάθλιψη, ψυχική ανθεκτικότητα και ποιότητα ζωής.

Η παραγοντική ανάλυση μπορεί να εφαρμοστεί για την επιβεβαίωση της δομής της κλίμακας και την αξιολόγηση κατά πόσο οι τρεις θεωρητικές διαστάσεις αντιπροσωπεύονται κατάλληλα στα δεδομένα.

Τα δεδομένα της CISS-48 μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε ερευνητικό επίπεδο όσο και σε εφαρμογές ψυχολογικής αξιολόγησης, καθώς επιτρέπουν την αναγνώριση λειτουργικών και δυσλειτουργικών προτύπων αντιμετώπισης.

Η CISS-48 χρησιμοποιείται ευρέως για την αξιολόγηση των τρόπων με τους οποίους τα άτομα αντιμετωπίζουν στρεσογόνες καταστάσεις.

Στην κλινική πράξη μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των μηχανισμών αντιμετώπισης ενός ατόμου και να υποστηρίξει τον σχεδιασμό εξατομικευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων και προγραμμάτων ψυχολογικής υποστήριξης.

Στην έρευνα χρησιμοποιείται για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ στρατηγικών αντιμετώπισης και ψυχολογικών αποτελεσμάτων, όπως η διαχείριση άγχους, η ευημερία και η ψυχική υγεία.

Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην προσωπική ανάπτυξη, καθώς βοηθά τα άτομα να αναγνωρίσουν τα προσωπικά τους πρότυπα αντιμετώπισης και να βελτιώσουν τις τεχνικές διαχείρισης του στρες.

Η CISS-48 αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση της ανθρώπινης προσαρμογής σε απαιτητικές συνθήκες και την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων στρατηγικών διαχείρισης του στρες.

Endler, N. S., & Parker, J. D. A. (1990). Coping Inventory for Stressful Situations (CISS). Toronto, Canada: Multi-Health Systems.

Endler, N. S., & Parker, J. D. A. (1994). Assessment of coping: Theoretical and methodological considerations. Coping and Adaptation: Theory, Research, and Application, 20, 195–226.

Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1988). The Role of Coping in Stress and Emotion. New York, NY: Guilford Press.

Moos, R. H., & Schaefer, J. A. (1993). Coping with Stress. In Handbook of Stress: Theoretical and Clinical Aspects (pp. 391–412). New York, NY: Free Press.