Ερωτηματολόγιο Οδήγησης για Ασθενείς με Άνοια [DDA-10]

Σκοπός Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Οδήγησης για Ασθενείς με Άνοια (DDA-10) έχει ως κύριο σκοπό την αξιολόγηση της ικανότητας ασφαλούς οδήγησης σε άτομα με άνοια. Μέσω της εκτίμησης γνωστικών λειτουργιών, όπως η μνήμη, η αντίληψη και η ικανότητα λήψης αποφάσεων, καθώς και των δεξιοτήτων οδήγησης, το εργαλείο αυτό βοηθά στον προσδιορισμό του κατά πόσον ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί με ασφάλεια ή αν απαιτείται περιορισμός. Απευθύνεται σε κλινικούς ψυχολόγους, νευρολόγους και επαγγελματίες υγειονομικής περίθαλψης που εργάζονται με ασθενείς άνοιας. Βασίζεται σε έρευνες των O’Neill & Shiel (2005), Manoochehri & Shuaib (2007) και Ott et al. (2008).

Ανάλυση Ερωτηματολογίου

Το ερωτηματολόγιο κατασκευάστηκε από την Ε. Τσάνταλη (Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) και τον Μ. Τσολάκη (Γ’ Νευρολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης). Αποτελείται από 10 ερωτήσεις που καλύπτουν πέντε κύριους τομείς: την προσοχή, την αντίληψη του χώρου, τη μνήμη, την ικανότητα λήψης αποφάσεων και την αναγνώριση κινδύνου. Κάθε υποκλίμακα περιλαμβάνει 2 ερωτήσεις, με στόχο την ολοκληρωμένη αξιολόγηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται για την ασφαλή οδήγηση.

Βαθμολόγηση Ερωτήσεων

Κάθε ερώτηση βαθμολογείται σε μια κλίμακα από 1 (καθόλου ικανός) έως 5 (πάρα πολύ ικανός). Ο συνολικός βαθμός προκύπτει από το άθροισμα των βαθμών όλων των ερωτήσεων, με δυνατό εύρος από 10 έως 50. Βασιζόμενοι στον συνολικό βαθμό, οι ασθενείς ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: 10-25 (χαμηλή ικανότητα οδήγησης, απαιτείται περιορισμός), 26-40 (μέτρια ικανότητα, συνιστάται παρακολούθηση) και 41-50 (υψηλή ικανότητα, οδήγηση ασφαλής υπό συνθήκες).

Στατιστική Ανάλυση

Η συνολική βαθμολογία του ερωτηματολογίου κυμαίνεται από 10 έως 50, με υψηλότερους βαθμούς να υποδηλώνουν καλύτερη ικανότητα οδήγησης. Οι υποκλίμακες παρέχουν λεπτομερή πληροφορίες για συγκεκριμένους τομείς, όπως η αντίληψη του χώρου ή η αναγνώριση κινδύνου, επιτρέποντας μια διεξοδική αξιολόγηση. Για παράδειγμα, μια χαμηλή βαθμολογία στην υποκλίμακα της μνήμης μπορεί να υποδηλώνει δυσκολίες στην ανάκληση οδηγικών οδηγιών ή πληροφοριών.

Εγκυρότητα Ερωτηματολογίου

Η εγκυρότητα του ερωτηματολογίου επιβεβαιώνεται μέσω της σύγκρισης των αποτελεσμάτων του με άλλες γνωστές κλίμακες αξιολόγησης γνωστικών και κινητικών ικανοτήτων, καθώς και μέσω αντικειμενικών παρατηρήσεων κατά την οδήγηση. Έρευνες έχουν δείξει ότι το εργαλείο είναι ικανό να διακρίνει με ακρίβεια τους ασθενείς που μπορούν να οδηγούν με ασφάλεια από εκείνους που αντιμετωπίζουν κινδύνους.

Αξιοπιστία Ερωτηματολογίου

Η αξιοπιστία του ερωτηματολογίου μετράται μέσω της εσωτερικής συνέπειας και της σταθερότητας των αποτελεσμάτων κατά την επαναλαμβανόμενη εφαρμογή. Μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι οι απαντήσεις των ασθενών παραμένουν συνεπείς με την πάροδο του χρόνου, γεγονός που καθιστά το εργαλείο αξιόπιστο για κλινική χρήση.

Βιβλιογραφία

Ελληνική Βιβλιογραφία:

Τσάνταλη, Ε., & Τσολάκης, Μ. (2023). Αξιολόγηση της οδηγικής ικανότητας σε ασθενείς με άνοια. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις ΑΠΘ.

Ξένη Βιβλιογραφία:

Manoochehri, M., & Shuaib, A. (2007). Assessing Driving in Dementia Patients: A Comprehensive Review. Clinical Neurology and Neurosurgery.

O’Neill, D., & Shiel, A. (2005). Driving and Dementia: A Practical Guide for Clinicians. The British Journal of Psychiatry.

Ott, B. R., et al. (2008). The Relationship between Dementia and Driving Safety: A Review of the Literature. Journal of the American Geriatrics Society.

Λέξεις κλειδιά

Άνοια, οδηγική ικανότητα, γνωστική αξιολόγηση, ασφάλεια, ερωτηματολόγιο, κλίμακα, ψυχομετρικά τεστ.