Δείκτης Αναπηρίας Αυχένα (Neck Disability Index – NDI-10)

Περιγραφή

Ο Δείκτης Αναπηρίας Αυχένα (Neck Disability Index – NDI-10) αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα και επιστημονικά τεκμηριωμένα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς για την αξιολόγηση της λειτουργικής αναπηρίας που σχετίζεται με τον αυχενικό πόνο και τις παθήσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Αναπτύχθηκε από τους Vernon και Mior (1991) και θεωρείται το διεθνές πρότυπο αξιολόγησης της λειτουργικής επίπτωσης των αυχενικών παθήσεων τόσο στην κλινική πράξη όσο και στην ερευνητική δραστηριότητα.

Το NDI-10 αποτελείται από 10 ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές πτυχές της καθημερινής λειτουργικότητας που επηρεάζονται από τον αυχενικό πόνο. Οι τομείς που εξετάζονται περιλαμβάνουν την ένταση του πόνου, την προσωπική φροντίδα, την άρση αντικειμένων, την ανάγνωση, τους πονοκεφάλους, τη συγκέντρωση, την εργασία, την οδήγηση, τον ύπνο και τις δραστηριότητες αναψυχής.

Το εργαλείο αποτυπώνει τον βαθμό στον οποίο η δυσλειτουργία της αυχενικής μοίρας περιορίζει την καθημερινή ζωή, την επαγγελματική δραστηριότητα, την κοινωνική συμμετοχή και τη συνολική ποιότητα ζωής του ατόμου. Χρησιμοποιείται ευρέως στην ορθοπαιδική, τη φυσική ιατρική και αποκατάσταση, τη φυσικοθεραπεία, τη νευρολογία, τη χειροπρακτική, τις μονάδες αντιμετώπισης χρόνιου πόνου και την κλινική έρευνα.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του Neck Disability Index (NDI-10) βασίζεται στον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας λειτουργικής αναπηρίας που προκαλείται από τον αυχενικό πόνο.

Κάθε ερώτηση βαθμολογείται σε κλίμακα Likert έξι βαθμίδων (0–5), όπου οι υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν σε μεγαλύτερο βαθμό λειτουργικού περιορισμού. Το άθροισμα των επιμέρους βαθμολογιών κυμαίνεται από 0 έως 50, ενώ μπορεί να μετατραπεί και σε ποσοστό (%) για ευκολότερη κλινική ερμηνεία.

Οι βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για:

την εκτίμηση της λειτουργικής αναπηρίας,
την παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς,
την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών παρεμβάσεων,
τη σύγκριση διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων,
την αξιολόγηση της αποκατάστασης μετά από χειρουργική ή συντηρητική θεραπεία,
την τεκμηρίωση της κλινικής βελτίωσης και
τη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων.

Σε ερευνητικό επίπεδο, οι βαθμολογίες του NDI-10 μπορούν να συσχετιστούν με:

την ένταση του πόνου,
το εύρος κίνησης της αυχενικής μοίρας,
τη μυϊκή δύναμη,
τη συχνότητα πονοκεφάλων,
τη φυσική λειτουργικότητα,
την ποιότητα ζωής,
την ψυχολογική δυσφορία,
το άγχος,
την κατάθλιψη,
τις πεποιθήσεις αποφυγής λόγω φόβου (fear-avoidance beliefs),
την εργασιακή απόδοση,
την επιστροφή στην εργασία,
την ηλικία,
το φύλο,
τη διάρκεια των συμπτωμάτων,
την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και
την ικανοποίηση των ασθενών.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου πραγματοποιείται συνήθως μέσω του ελέγχου της εσωτερικής συνοχής με τον συντελεστή Cronbach’s α, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability), της ευαισθησίας στην κλινική μεταβολή (responsiveness) και της διερεύνησης της δομικής εγκυρότητας μέσω Εξερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA). Επιπλέον, μπορούν να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης, ανεξάρτητα t-tests, ANOVA, πολλαπλή γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, καμπύλες ROC και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM).

Σκοπός

Βασικός σκοπός του Δείκτη Αναπηρίας Αυχένα (NDI-10) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση της λειτουργικής αναπηρίας που προκαλείται από παθήσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και του αυχενικού πόνου.

Το εργαλείο βοηθά τους ιατρούς, τους φυσικοθεραπευτές, τους επαγγελματίες αποκατάστασης και τους ερευνητές να εκτιμήσουν τον βαθμό περιορισμού των καθημερινών δραστηριοτήτων, να παρακολουθήσουν την πορεία της αποκατάστασης και να αξιολογήσουν αντικειμενικά την αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, αποτελεί σημαντικό εργαλείο έκβασης (outcome measure) σε κλινικές μελέτες, ερευνητικά πρωτόκολλα και προγράμματα αποκατάστασης ασθενών με αυχενικές παθήσεις.

Βαθμολόγηση

Ο Δείκτης Αναπηρίας Αυχένα (NDI-10) αποτελείται από 10 ερωτήσεις, καθεμία από τις οποίες βαθμολογείται σε κλίμακα έξι βαθμίδων (0–5), όπου οι υψηλότερες βαθμολογίες αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο βαθμό λειτουργικής αναπηρίας.

Το συνολικό σκορ προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους βαθμολογιών και κυμαίνεται από 0 έως 50, ενώ μπορεί να εκφραστεί και ως ποσοστό επί τοις εκατό.

Η ερμηνεία της συνολικής βαθμολογίας πραγματοποιείται συνήθως ως εξής:

0–4 βαθμοί (0–8%): Καμία αναπηρία
5–14 βαθμοί (10–28%): Ήπια αναπηρία
15–24 βαθμοί (30–48%): Μέτρια αναπηρία
25–34 βαθμοί (50–68%): Σοβαρή αναπηρία
35–50 βαθμοί (70–100%): Πλήρης ή πολύ σοβαρή αναπηρία

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερο λειτουργικό περιορισμό και σημαντικότερη επίδραση του αυχενικού πόνου στην καθημερινότητα του ασθενούς. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες βαθμολόγησης των δημιουργών του εργαλείου.

Βιβλιογραφία

Vernon, H., & Mior, S. (1991). The Neck Disability Index: A Study of Reliability and Validity. Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics, 14(7), 409–415.

Vernon, H. (2008). The Neck Disability Index: State-of-the-Art, 1991–2008. Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics, 31(7), 491–502.

MacDermid, J. C., Walton, D. M., Avery, S., et al. (2009). Measurement Properties of the Neck Disability Index: A Systematic Review. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 39(5), 400–417.

Feise, R. J., & Menke, J. M. (2001). Functional Rating Index: A New Valid and Reliable Instrument to Measure the Magnitude of Clinical Change in Spine Conditions. Spine, 26(1), 78–87.

Young, I. A., Cleland, J. A., Michener, L. A., & Brown, C. (2010). Reliability, Construct Validity, and Responsiveness of the Neck Disability Index, Patient-Specific Functional Scale, and Numeric Pain Rating Scale in Patients with Cervical Radiculopathy. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation, 89(10), 831–839.