Ερωτηματολόγιο Στίγματος [STIG-9]

Περιγραφή

Το Stigma-9 Questionnaire (STIG-9) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση του αντιλαμβανόμενου στίγματος που σχετίζεται με προβλήματα ψυχικής υγείας. Αποτελείται από 9 ερωτήσεις, οι οποίες εξετάζουν τον βαθμό στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι στιγματίζονται ή θεωρούν ότι η κοινωνία τα αντιμετωπίζει αρνητικά εξαιτίας ζητημάτων που αφορούν την ψυχική τους υγεία.

Το εργαλείο καλύπτει διαφορετικές εκφάνσεις του στίγματος, όπως την προσωπική αίσθηση στίγματος, την αντίληψη του τρόπου με τον οποίο το άτομο θεωρεί ότι το βλέπουν οι άλλοι και το αναμενόμενο στίγμα, δηλαδή την προσδοκία διακρίσεων ή αρνητικής αντιμετώπισης.

Στόχος

Κύριος στόχος του STIG-9 είναι η μέτρηση του επιπέδου αντιλαμβανόμενου στίγματος που βιώνουν τα άτομα λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των επιπτώσεων του στίγματος στην ψυχολογική ευημερία, καθώς και της σχέσης του με τη συμπεριφορά αναζήτησης θεραπείας ή κοινωνικής υποστήριξης.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη μείωση των αρνητικών συνεπειών του στίγματος και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.

Διαστάσεις

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το STIG-9 εξετάζει ενδεικτικά τρεις βασικές διαστάσεις:

Προσωπική αίσθηση στίγματος, που αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται και βιώνει τον εαυτό του σε σχέση με την ψυχική του κατάσταση.

Κοινωνική αντίληψη, που αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο πιστεύει ότι γίνεται αντιληπτό από τους άλλους.

Αναμενόμενο στίγμα, που αφορά την προσδοκία διακρίσεων, απόρριψης ή αρνητικής μεταχείρισης λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα του STIG-9 μπορούν να αναλυθούν ώστε να προσδιοριστεί ο βαθμός στον οποίο τα άτομα βιώνουν ή αντιλαμβάνονται το στίγμα. Το αρχικό υλικό αναφέρει τη χρήση ανάλυσης αξιοπιστίας με υπολογισμό του Cronbach’s alpha, παραγοντικής ανάλυσης για τη διερεύνηση των υποκείμενων διαστάσεων και συσχετίσεων με άλλες ψυχολογικές μεταβλητές.

Ιδιαίτερα, οι βαθμολογίες μπορούν να εξεταστούν σε σχέση με μεταβλητές όπως η κατάθλιψη, το άγχος και η κοινωνική απομόνωση. Τα δεδομένα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε κλινικές μελέτες για τη διερεύνηση των επιπτώσεων του στίγματος και για τον σχεδιασμό προγραμμάτων μείωσής του.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση και Βαθμονόμηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του STIG-9 περιλαμβάνει, σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, την εξέταση της εσωτερικής συνέπειας, της παραγοντικής δομής και της γενικευσιμότητας του εργαλείου.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να αξιολογηθεί μέσω του Cronbach’s alpha, ενώ η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξέταση της προτεινόμενης δομής του εργαλείου. Επιπλέον, η διασταυρούμενη επικύρωση σε διαφορετικούς πληθυσμούς μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση της εγκυρότητας και της δυνατότητας γενίκευσης των αποτελεσμάτων.

Εφαρμογές

Το STIG-9 μπορεί να αξιοποιηθεί στην κλινική ψυχολογία, την ψυχιατρική, την κοινωνική ψυχολογία, τη δημόσια υγεία και την έρευνα υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ στίγματος και ψυχολογικής ευημερίας, κοινωνικής απομόνωσης ή αναζήτησης θεραπείας. Επιπλέον, μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση προγραμμάτων και παρεμβάσεων κατά του στίγματος, με στόχο τη βελτίωση της κοινωνικής αποδοχής, της πρόσβασης σε υπηρεσίες και της ποιότητας ζωής των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας.

Βιβλιογραφία

Corrigan, P. W., & Watson, A. C. (2002). Understanding the impact of stigma on people with mental illness. World Psychiatry, 1(1), 16–20.

Link, B. G., & Phelan, J. C. (2001). Conceptualizing stigma. Annual Review of Sociology, 27, 363–385.

Thornicroft, G., Brohan, E., Rose, D., Sartorius, N., & Leese, M. (2009). Global pattern of experienced and anticipated discrimination against people with schizophrenia: A cross-sectional survey. The Lancet, 373(9661), 408–415.