Κλίμακα Ενσυναίσθησης Ιατρών του Jefferson [JSPE-20]

Περιγραφή

Η Jefferson Scale of Physician Empathy (JSPE-20), ή Κλίμακα Ενσυναίσθησης Ιατρών του Jefferson, αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της ενσυναίσθησης στο πλαίσιο της φροντίδας υγείας και ιδιαίτερα της σχέσης μεταξύ ιατρού και ασθενούς.

Η ενσυναίσθηση αφορά την ικανότητα του ιατρού να κατανοεί τις εμπειρίες, τα συναισθήματα, τις ανησυχίες και τις ανάγκες του ασθενούς και να ενσωματώνει αυτή την κατανόηση στην επικοινωνία και την παροχή φροντίδας. Αποτελεί σημαντική διάσταση μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης στην ιατρική πρακτική και συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής και ουσιαστικής θεραπευτικής σχέσης.

Η JSPE εξετάζει πτυχές όπως η κατανόηση των συναισθημάτων των ασθενών, η αναγνώριση της σημασίας της συναισθηματικής επικοινωνίας στη θεραπευτική διαδικασία και η δυνατότητα του επαγγελματία υγείας να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες του ασθενούς πέρα από τη στενή κλινική διάγνωση.

Έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές εκδόσεις της Jefferson Scale of Empathy για διαφορετικούς πληθυσμούς, μεταξύ των οποίων ιατροί, φοιτητές ιατρικής και άλλοι επαγγελματίες υγείας.

Στόχος

Βασικός στόχος της JSPE είναι η συστηματική μέτρηση της ενσυναίσθησης των ιατρών και άλλων επαγγελματιών υγείας στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασής τους με τους ασθενείς.

Η εφαρμογή της επιτρέπει τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η ενσυναίσθηση σχετίζεται με την ποιότητα της σχέσης ιατρού–ασθενούς και με άλλες πτυχές της παρεχόμενης φροντίδας.

Παράλληλα, η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μελέτη της ανάπτυξης ή πιθανών μεταβολών της ενσυναίσθησης κατά τη διάρκεια της ιατρικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής πορείας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα της JSPE βασίζονται σε αυτοαναφερόμενες απαντήσεις των συμμετεχόντων και μπορούν να αναλυθούν με διαφορετικές στατιστικές τεχνικές ανάλογα με τον σχεδιασμό της μελέτης.

Σκοράρισμα: Τα ερωτήματα αξιολογούνται μέσω κλίμακας τύπου Likert. Στο αρχικό αρχείο αναφέρεται ότι χρησιμοποιείται συνήθως επταβάθμια κλίμακα, από 1 έως 7.

Περιγραφική Στατιστική: Ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, η διάμεσος και το εύρος τιμών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την περιγραφή του επιπέδου ενσυναίσθησης στο εξεταζόμενο δείγμα.

Ανάλυση Αξιοπιστίας: Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας μπορεί να αξιολογηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s alpha.

Παραγοντική Ανάλυση: Η διερευνητική ή επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση και αξιολόγηση της υποκείμενης δομής της κλίμακας.

Ανάλυση Συσχετίσεων: Οι βαθμολογίες ενσυναίσθησης μπορούν να εξεταστούν σε σχέση με μεταβλητές όπως η ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας, η ικανοποίηση των ασθενών και η εργασιακή ικανοποίηση των ιατρών.

Συγκριτική Ανάλυση: Μπορούν να εξεταστούν πιθανές διαφορές στα επίπεδα ενσυναίσθησης μεταξύ διαφορετικών ομάδων συμμετεχόντων.

Ανάλυση Διακύμανσης και Παλινδρόμηση: Τεχνικές όπως η ANOVA και η ανάλυση παλινδρόμησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ομάδων και της σχέσης συγκεκριμένων μεταβλητών με την ενσυναίσθηση.

Βαθμονόμηση

Σύμφωνα με το αρχικό αρχείο, οι δηλώσεις της JSPE αξιολογούνται σε κλίμακα τύπου Likert, συνήθως από 1 έως 7.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει σύμφωνα με το σύστημα βαθμολόγησης της συγκεκριμένης έκδοσης της κλίμακας. Κατά τον υπολογισμό της βαθμολογίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η κατεύθυνση των επιμέρους ερωτημάτων και να εφαρμόζεται αντίστροφη βαθμολόγηση όπου προβλέπεται από το αντίστοιχο πρωτόκολλο.

Σε γενικό επίπεδο, υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν σε υψηλότερα επίπεδα ενσυναίσθησης.

Η ερμηνεία πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της έκδοσης που χρησιμοποιείται και δεν είναι σκόπιμο να δημιουργούνται αυθαίρετες κατηγορίες «χαμηλής», «μέτριας» ή «υψηλής» ενσυναίσθησης χωρίς κατάλληλα τεκμηριωμένα όρια αναφοράς.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της JSPE μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές διαδικασίες για την εξέταση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητάς της.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να αξιολογηθεί μέσω του Cronbach’s alpha, ενώ η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξέταση της δομής της κλίμακας.

Η διασταυρούμενη επικύρωση (cross-validation) μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για να εξεταστεί κατά πόσο η δομή και η λειτουργία της κλίμακας διατηρούνται σε διαφορετικούς πληθυσμούς, όπως φοιτητές ιατρικής και έμπειροι ιατροί.

Όταν η JSPE χρησιμοποιείται σε διαφορετικό γλωσσικό ή πολιτισμικό περιβάλλον, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται κατάλληλη πολιτισμική προσαρμογή και να επανεξετάζονται οι ψυχομετρικές ιδιότητες της μεταφρασμένης έκδοσης.

Εφαρμογές

Η JSPE μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά ερευνητικά, εκπαιδευτικά και επαγγελματικά πλαίσια στον χώρο της υγείας.

Ενδεικτικές εφαρμογές περιλαμβάνουν:

• την αξιολόγηση της ενσυναίσθησης των ιατρών,
• τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων ή επαγγελματικών ομάδων,
• τη μελέτη της εξέλιξης της ενσυναίσθησης κατά τη διάρκεια της ιατρικής εκπαίδευσης,
• την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της επικοινωνίας και της ανθρωποκεντρικής φροντίδας,
• τη διερεύνηση της σχέσης της ενσυναίσθησης με την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας, την ικανοποίηση των ασθενών και άλλες σχετικές μεταβλητές.

Η εφαρμογή της μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της σημασίας της ενσυναίσθησης στην κλινική επικοινωνία και στη σχέση μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενούς.

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Υψηλότερη συνολική βαθμολογία στη JSPE αντιστοιχεί γενικά σε υψηλότερο επίπεδο ενσυναίσθησης στο πλαίσιο της φροντίδας των ασθενών.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, για τη διερεύνηση συσχετίσεων με άλλες μεταβλητές και για την παρακολούθηση μεταβολών στο πλαίσιο εκπαιδευτικών ή ερευνητικών προγραμμάτων.

Η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη το επαγγελματικό και πολιτισμικό πλαίσιο, τα χαρακτηριστικά του δείγματος και την έκδοση της κλίμακας που χρησιμοποιείται.

Η JSPE αποτελεί εργαλείο ψυχομετρικής αξιολόγησης και έρευνας και οι βαθμολογίες της δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μεμονωμένα για την πραγματοποίηση κλινικών ή επαγγελματικών κρίσεων για έναν ιατρό.

Βιβλιογραφία

Hojat, M., Gonnella, J. S., Nasca, T. J., Mangione, S., Vergare, M., & Magee, M. (2002). Physician empathy: Definition, components, measurement, and relationship to gender and specialty. American Journal of Psychiatry, 159(9), 1563–1569.

Hojat, M. (2007). Empathy in patient care: Antecedents, development, measurement, and outcomes. Springer.

Hojat, M., Mangione, S., Nasca, T. J., Cohen, M. J., Gonnella, J. S., & Erdmann, J. B. (2001). The Jefferson Scale of Physician Empathy: Development and preliminary psychometric data. Educational and Psychological Measurement, 61(2), 349–365.