Διαστάσεις Διαπροσωπικών Σχέσεων Μεταξύ Συνομηλίκων

Περιγραφή

Το Dimensions of Interpersonal Relationships Among Peers (DIRAP-20) είναι ένα ψυχομετρικό ερωτηματολόγιο που αξιολογεί την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων μεταξύ συνομηλίκων στο σχολικό περιβάλλον. Το εργαλείο αναπτύχθηκε από τους Rigby και Slee (1993) και εστιάζει σε τρεις βασικές διαστάσεις: την επιθετική συμπεριφορά (bullying), τη θυματοποίηση και την κοινωνικά υποστηρικτική συμπεριφορά (pro-social behaviour). Αποτελείται από 20 προτάσεις, από τις οποίες ορισμένες λειτουργούν ως ερωτήματα πλήρωσης (filler items), ενώ οι υπόλοιπες συνθέτουν τις τρεις υποκλίμακες του εργαλείου. Χρησιμοποιείται ευρέως στην εκπαιδευτική ψυχολογία και στην έρευνα για την ψυχοκοινωνική προσαρμογή παιδιών και εφήβων.

Ανάλυση

Η ανάλυση του DIRAP-20 βασίζεται στον υπολογισμό ξεχωριστών βαθμολογιών για καθεμία από τις τρεις υποκλίμακες. Οι συμμετέχοντες απαντούν σε τετραβάθμια κλίμακα Likert (1 = Ποτέ έως 4 = Πολύ συχνά), ενώ το άθροισμα των απαντήσεων παρέχει έναν συνολικό δείκτη για κάθε διάσταση. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν συχνότερη εκδήλωση της αντίστοιχης συμπεριφοράς. Στην ερευνητική πρακτική εφαρμόζονται περιγραφική στατιστική, αναλύσεις αξιοπιστίας, συγκρίσεις μεταξύ ομάδων και αναλύσεις συσχέτισης, με στόχο τη διερεύνηση της σχέσης του σχολικού εκφοβισμού, της θυματοποίησης και της κοινωνικής υποστήριξης με την ψυχοκοινωνική προσαρμογή των μαθητών.

Στόχος

Στόχος του DIRAP-20 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση της συχνότητας και της φύσης των διαπροσωπικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ συνομηλίκων στο σχολικό περιβάλλον. Το εργαλείο συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού και θυματοποίησης, καθώς και στην αποτίμηση θετικών κοινωνικών συμπεριφορών. Παράλληλα, υποστηρίζει τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση παρεμβάσεων πρόληψης του bullying και προαγωγής ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού σχολικού κλίματος.

Βαθμονόμηση

Η βαθμονόμηση του DIRAP-20 πραγματοποιείται μέσω του αθροίσματος των απαντήσεων που αντιστοιχούν σε κάθε υποκλίμακα, χρησιμοποιώντας τετραβάθμια κλίμακα Likert. Για ερευνητικούς σκοπούς μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η σύντομη έκδοση των 12 ερωτήσεων, όπως περιγράφεται στην αρχική δημοσίευση. Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου περιλαμβάνει ελέγχους αξιοπιστίας και εγκυρότητας, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα και η επιστημονική τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων.

Βιβλιογραφία

Rigby, K., & Slee, P. T. (1993). Dimensions of Interpersonal Relating Among Australian School Children and Their Implications for Psychological Well-Being. Journal of Social Psychology, 133(1), 33–42.