Ερωτηματολόγιο Εμπειριών στις Στενές Σχέσεις

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Experiences in Close Relationships – Revised (ECR-R) αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της ενήλικης προσκόλλησης (adult attachment). Βασίζεται στη Θεωρία της Προσκόλλησης (Attachment Theory) και χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία, την ψυχιατρική, τη συμβουλευτική και τη θεραπεία ζεύγους για τη διερεύνηση των συναισθηματικών δεσμών που αναπτύσσονται στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις.

Το ερωτηματολόγιο αξιολογεί δύο βασικές διαστάσεις της προσκόλλησης:

• Άγχος Προσκόλλησης (Attachment Anxiety): εκφράζει τον φόβο εγκατάλειψης, την ανάγκη για συνεχή αποδοχή και επιβεβαίωση από τον σύντροφο, καθώς και την ανησυχία σχετικά με την ποιότητα της σχέσης.
• Αποφυγή Προσκόλλησης (Attachment Avoidance): αναφέρεται στη δυσκολία δημιουργίας συναισθηματικής εγγύτητας, στην προτίμηση για αυτονομία και στην αποφυγή εξάρτησης από τους άλλους.

Το εργαλείο περιλαμβάνει 36 δηλώσεις αυτοαναφοράς, μέσω των οποίων αξιολογείται ο βαθμός στον οποίο οι συμμετέχοντες βιώνουν χαρακτηριστικά άγχους ή αποφυγής στις στενές σχέσεις τους. Η κλίμακα χρησιμοποιείται τόσο σε ερευνητικά πρωτόκολλα όσο και σε κλινικά πλαίσια, συμβάλλοντας στην κατανόηση της ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων και της επίδρασής τους στην ψυχική υγεία.

Στόχος

Στόχος του ECR-R είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση των βασικών διαστάσεων της ενήλικης προσκόλλησης και η διερεύνηση της σχέσης τους με τη συναισθηματική λειτουργία, την ποιότητα των στενών σχέσεων και την ψυχολογική προσαρμογή.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται για:

• τη μελέτη της ποιότητας των ερωτικών και οικογενειακών σχέσεων,
• τη διερεύνηση της σχέσης της προσκόλλησης με την ψυχική υγεία,
• την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων,
• την έρευνα σε γενικούς και κλινικούς πληθυσμούς ενηλίκων.

Ανάλυση Δεδομένων

Τα δεδομένα του ECR-R μπορούν να αναλυθούν με σύγχρονες ψυχομετρικές και στατιστικές τεχνικές.

Ενδεικτικά εφαρμόζονται:

• Περιγραφική στατιστική.
• Έλεγχος αξιοπιστίας με Cronbach’s Alpha, McDonald’s Omega και Composite Reliability.
• Διερευνητική και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (EFA & CFA).
• Συσχετίσεις Pearson ή Spearman με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, η κατάθλιψη, το άγχος, η συναισθηματική νοημοσύνη και η ικανοποίηση από τις σχέσεις.
• Συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικοί έλεγχοι).
• Πολλαπλή παλινδρόμηση και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (SEM) για τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν την προσκόλληση.

Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω του ερωτηματολογίου χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ερευνητικούς, ακαδημαϊκούς και κλινικούς σκοπούς. Η συλλογή πραγματοποιείται ανώνυμα και εμπιστευτικά, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), ενώ τα αποτελέσματα παρουσιάζονται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή.

Βαθμολόγηση

Οι συμμετέχοντες απαντούν σε κάθε δήλωση χρησιμοποιώντας επταβάθμια κλίμακα Likert, όπου:

1 = Διαφωνώ απόλυτα

2 = Διαφωνώ

3 = Διαφωνώ ελαφρώς

4 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ

5 = Συμφωνώ ελαφρώς

6 = Συμφωνώ

7 = Συμφωνώ απόλυτα

Οι βαθμολογίες υπολογίζονται ξεχωριστά για τις διαστάσεις του Άγχους Προσκόλλησης και της Αποφυγής Προσκόλλησης, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν εντονότερα χαρακτηριστικά της αντίστοιχης διάστασης.

Βιβλιογραφία

• Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment Theory and Close Relationships (pp. 46–76). Guilford Press.
• Fraley, R. C., & Shaver, P. R. (2000). Adult romantic attachment: Theoretical developments, emerging controversies, and unanswered questions. Review of General Psychology, 4(2), 132–154.
• Fraley, R. C., Waller, N. G., & Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350–365.
• Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. Guilford Press.
• Shaver, P. R., & Mikulincer, M. (2002). Attachment-related psychodynamics. Attachment & Human Development, 4(2), 133–161.