Κλίμακα Προσδοκιών Αυτοαποτελεσματικότητας [SEES-17]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Η Κλίμακα Προσδοκιών Αυτοαποτελεσματικότητας (Self-Efficacy Expectations Scale – SEES-17) αναπτύχθηκε από τον Ε. Καραδήμα με σκοπό την αξιολόγηση των γενικευμένων προσδοκιών αυτοαποτελεσματικότητας που σχετίζονται με την αντιμετώπιση στρεσογόνων και απαιτητικών καταστάσεων. Η κλίμακα βασίζεται σε προηγούμενη ερευνητική εργασία του δημιουργού της και διερευνά τον βαθμό στον οποίο το άτομο θεωρεί ότι μπορεί να οργανώσει αποτελεσματικά τη συμπεριφορά του, να διαχειριστεί τον χρόνο του, να διατηρήσει την ψυχραιμία του, να αντέξει στις πιέσεις και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες δύσκολων καταστάσεων.

Το εργαλείο αποτελείται από 17 θέματα, τα οποία οργανώνονται σε τρεις επιμέρους διαστάσεις: προσδοκίες αυτοαποτελεσματικότητας ως προς τις αρνητικές συνέπειες (7 θέματα), προσδοκίες αυτοαποτελεσματικότητας για την επίλυση προβλημάτων (6 θέματα) και επίγνωση αυτοαποτελεσματικότητας (4 θέματα). Στο αρχικό υλικό αναφέρεται χορήγηση της κλίμακας σε δείγμα 201 ενηλίκων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η SEES-17 επιτρέπει τόσο την εξέταση των επιμέρους διαστάσεων όσο και τη συνολικότερη αποτίμηση των προσδοκιών αυτοαποτελεσματικότητας. Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται σε στρεσογόνες συνθήκες και να διαχειρίζονται τις γνωστικές και συναισθηματικές απαιτήσεις που τις συνοδεύουν.

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η κλίμακα παρουσιάζει ικανοποιητική έως υψηλή εσωτερική συνέπεια, με τιμές Cronbach’s α από 0,71 έως 0,90 ανάλογα με τον επιμέρους παράγοντα. Η στατιστική ανάλυση μπορεί να πραγματοποιείται τόσο ανά υποκλίμακα όσο και στη συνολική βαθμολογία, ανάλογα με τον ερευνητικό σχεδιασμό.

Στόχος

Κύριος στόχος της SEES-17 είναι η αξιολόγηση των προσδοκιών του ατόμου σχετικά με την ικανότητά του να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά στρεσογόνες καταστάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επίλυση προβλημάτων, στη διαχείριση των αρνητικών συνεπειών, στη διατήρηση της ψυχραιμίας και στην αντίληψη προσωπικής ικανότητας και ελέγχου απέναντι στις δυσκολίες.

Η κλίμακα μπορεί επομένως να αξιοποιηθεί στη μελέτη της σχέσης της αυτοαποτελεσματικότητας με την ψυχολογική προσαρμογή, την αντιμετώπιση του στρες και άλλες μεταβλητές ψυχικής ευεξίας.

Βαθμονόμηση

Κάθε θέμα βαθμολογείται μέσω τετράβαθμης κλίμακας, από 1 = Καθόλου έως 4 = Πολύ. Οι απαντήσεις μπορούν να αθροιστούν ανά επιμέρους διάσταση, παρέχοντας ξεχωριστή βαθμολογία για κάθε παράγοντα, καθώς και συνολική εκτίμηση των προσδοκιών αυτοαποτελεσματικότητας.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερες προσδοκίες ως προς την ικανότητα του ατόμου να διαχειρίζεται αποτελεσματικά απαιτητικές και στρεσογόνες καταστάσεις.

Βιβλιογραφία

Karademas, E. C. (in press). Resilience and problem-solving self-efficacy expectations, subjective well-being, and psychological symptoms. Anxiety, Stress, and Coping.

Επικοινωνία: Ε. Καραδήμας, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Πανεπιστημιούπολη Γάλλου, 74100 Ρέθυμνο.