Ερωτηματολόγιο Συναισθημάτων κατά την Άσκηση [EFQ-10]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Συναισθημάτων κατά την Άσκηση (Exercise Feeling Questionnaire – EFQ-10) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των συναισθηματικών αντιδράσεων και της υποκειμενικής εμπειρίας των ατόμων κατά τη διάρκεια ή μετά τη συμμετοχή τους σε φυσική δραστηριότητα. Το εργαλείο διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η άσκηση επηρεάζει τη συναισθηματική κατάσταση, την ψυχολογική ευεξία και τη συνολική αντίληψη του ατόμου για τη φυσική του δραστηριότητα.

Η αξιολόγηση των συναισθημάτων που προκαλεί η άσκηση αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την κατανόηση της παρακίνησης, της προσκόλλησης σε προγράμματα φυσικής δραστηριότητας και της διατήρησης ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Θετικά συναισθήματα, όπως η ευχαρίστηση, η ενεργητικότητα και η ικανοποίηση, έχουν συνδεθεί με υψηλότερα επίπεδα συμμετοχής στην άσκηση, ενώ αρνητικά συναισθήματα, όπως η κόπωση, η δυσφορία ή η απογοήτευση, μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τη μελλοντική συμμετοχή.

Το EFQ-10 χρησιμοποιείται σε ερευνητικά πρωτόκολλα στους τομείς της αθλητικής ψυχολογίας, της επιστήμης της άσκησης, της προαγωγής υγείας και της αποκατάστασης, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη σχέση μεταξύ φυσικής δραστηριότητας και ψυχολογικής ευημερίας.

Ανάλυση Δεδομένων

Τα δεδομένα του EFQ-10 επιτρέπουν την ποσοτική αξιολόγηση της συναισθηματικής εμπειρίας που συνοδεύει τη φυσική άσκηση και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης.

Η στατιστική ανάλυση περιλαμβάνει συνήθως περιγραφικά στατιστικά μέτρα, ελέγχους αξιοπιστίας (Cronbach’s α), διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), καθώς και αναλύσεις συσχέτισης και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων μέσω t-test, ANOVA ή MANOVA. Επιπλέον, μπορούν να εφαρμοστούν μοντέλα παλινδρόμησης και δομικής εξίσωσης (SEM) για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των συναισθημάτων κατά την άσκηση και άλλων ψυχολογικών ή συμπεριφορικών μεταβλητών.

Το EFQ-10 χρησιμοποιείται συχνά σε συνδυασμό με δείκτες όπως:

• η εσωτερική και εξωτερική παρακίνηση,
• η αυτοαποτελεσματικότητα,
• η ποιότητα ζωής,
• η ψυχική ευεξία,
• το άγχος και η κατάθλιψη,
• η συμμόρφωση σε προγράμματα άσκησης,
• η ικανοποίηση από τη φυσική δραστηριότητα,
• η συχνότητα και η ένταση της άσκησης.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο στην αθλητική έρευνα όσο και στον σχεδιασμό εξατομικευμένων παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της εμπειρίας άσκησης και της μακροχρόνιας προσκόλλησης στη φυσική δραστηριότητα.

Στόχος

Βασικός στόχος του EFQ-10 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση των συναισθημάτων που βιώνει το άτομο κατά τη διάρκεια της φυσικής δραστηριότητας και η διερεύνηση της επίδρασής τους στη συνολική εμπειρία της άσκησης.

Ειδικότερα, το εργαλείο συμβάλλει:

• στην αξιολόγηση της συναισθηματικής ανταπόκρισης στη φυσική άσκηση,
• στην κατανόηση των παραγόντων που ενισχύουν ή μειώνουν την παρακίνηση για άσκηση,
• στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ άσκησης και ψυχολογικής ευημερίας,
• στον σχεδιασμό προγραμμάτων άσκησης προσαρμοσμένων στις ανάγκες των συμμετεχόντων,
• στην αξιολόγηση παρεμβάσεων προαγωγής υγείας και ευεξίας,
• στην υποστήριξη ερευνητικών μελετών που εξετάζουν τις ψυχολογικές επιδράσεις της φυσικής δραστηριότητας.

Βαθμολόγηση

Το EFQ-10 αποτελείται από 10 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε δήλωση χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες επιλογές:

• 1 = Διαφωνώ απόλυτα
• 2 = Διαφωνώ
• 3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
• 4 = Συμφωνώ
• 5 = Συμφωνώ απόλυτα

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων στα δέκα στοιχεία του ερωτηματολογίου. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν θετικότερη συναισθηματική εμπειρία και υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής ευεξίας κατά τη διάρκεια της άσκησης, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν λιγότερο θετική ή αρνητική συναισθηματική εμπειρία.

Βιβλιογραφία

Duda, J. L. (1989). The relationship between task and ego orientation and the perceived purpose of sport among male and female high school athletes. Journal of Sport & Exercise Psychology, 11, 148–165.

Elliot, A. J., & Church, M. A. (1997). A hierarchical model of approach and avoidance achievement motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 72, 218–232.

Hart, E. A., Leary, M. R., & Rejeski, W. J. (1989). The measurement of social physique anxiety. Journal of Sport & Exercise Psychology, 11, 94–104.

Harwood, C., Wilson, K., & Hardy, L. (2002). Achievement goals in sport: Working towards an alternative model. Journal of Sports Sciences, 21, 349–350.

Kilpatrick, M., Bartholomew, J., & Riemer, H. (2003). The measurement of goal orientations in exercise. Journal of Sport Behavior, 26, 121–136.

Markland, D., & Tobin, V. (2004). A modification to the Behavioural Regulation in Exercise Questionnaire to include an assessment of amotivation. Journal of Sport and Exercise Psychology, 26, 191–196.

Petherick, C., & Markland, D. (2008). The Development of a Goal Orientation in Exercise Measure (GOEM). Measurement in Physical Education and Exercise Science, 12, 55–71.

Σημείωση: Στο αρχείο υπάρχει μια ασυνέπεια στην ονομασία του εργαλείου. Ενώ ο τίτλος αναφέρεται στο Exercise Feeling Questionnaire (EFQ-10), στην ενότητα της βαθμολόγησης γίνεται αναφορά στο GOEM-10. Αυτό πιθανότατα αποτελεί τυπογραφικό λάθος στο αρχικό έγγραφο και καλό είναι να διορθωθεί ώστε η ονομασία να είναι συνεπής σε όλο το κείμενο.