Ερωτηματολόγιο τακτικής σύγκρουσης για συγκεκριμένο επεισόδιο [ESCTQ-36]

Περιγραφή Κλίμακας

Το Episode-Specific Conflict Tactics Questionnaire (ESCTQ-36) αποτελεί ένα εξειδικευμένο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των τακτικών διαχείρισης συγκρούσεων και των μορφών βίας που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου επεισοδίου σύγκρουσης μεταξύ συντρόφων ή ερωτικών συντρόφων. Σε αντίθεση με άλλα ερωτηματολόγια που εξετάζουν τη γενική ή μακροχρόνια συμπεριφορά ενός ατόμου, το ESCTQ επικεντρώνεται αποκλειστικά στην καταγραφή ενός συγκεκριμένου περιστατικού, επιτρέποντας λεπτομερέστερη ανάλυση της δυναμικής της σύγκρουσης.

Η κλίμακα αξιολογεί τη συχνότητα και τη σοβαρότητα διαφορετικών μορφών επιθετικής ή συγκρουσιακής συμπεριφοράς, όπως η ψυχολογική, η σωματική και η σεξουαλική βία, καθώς και τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι εμπλεκόμενοι κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης αλληλεπίδρασης. Με τον τρόπο αυτό παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εξέλιξης του επεισοδίου και των συμπεριφορών που το χαρακτηρίζουν.

Το ESCTQ-36 χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία, την εγκληματολογία, την κοινωνική εργασία, την οικογενειακή θεραπεία και την έρευνα για τη βία μεταξύ συντρόφων (Intimate Partner Violence – IPV), συμβάλλοντας στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν στην κλιμάκωση των συγκρούσεων και στην ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και παρέμβασης.

Στόχος

Βασικός στόχος του Episode-Specific Conflict Tactics Questionnaire (ESCTQ-36) είναι η λεπτομερής αξιολόγηση των συμπεριφορών που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου επεισοδίου σύγκρουσης μεταξύ συντρόφων, παρέχοντας αξιόπιστα δεδομένα για τη συχνότητα, την ένταση και τη σοβαρότητα των συγκρουσιακών αλληλεπιδράσεων.

Ειδικότερα, το εργαλείο χρησιμοποιείται για:

• την καταγραφή των μορφών ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας,
• την αξιολόγηση της έντασης και της σοβαρότητας των επιθετικών συμπεριφορών,
• την κατανόηση των στρατηγικών διαχείρισης συγκρούσεων που χρησιμοποιούν οι εμπλεκόμενοι,
• τον εντοπισμό παραγόντων που συμβάλλουν στην κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης,
• την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θεραπευτικών και προληπτικών παρεμβάσεων για τη βία μεταξύ συντρόφων.

Η κλίμακα αποτελεί πολύτιμο εργαλείο τόσο για ερευνητές όσο και για επαγγελματίες ψυχικής υγείας που εργάζονται στον τομέα της πρόληψης και αντιμετώπισης της ενδοσυντροφικής βίας.

Βαθμονόμηση

Το ESCTQ-36 περιλαμβάνει δύο βασικές διαστάσεις αξιολόγησης:

• Κλίμακα Συχνότητας, η οποία καταγράφει πόσο συχνά εμφανίστηκαν συγκεκριμένες μορφές ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια του εξεταζόμενου επεισοδίου.
• Κλίμακα Σοβαρότητας, η οποία αξιολογεί την ένταση και τη βαρύτητα των συμπεριφορών που εκδηλώθηκαν κατά τη σύγκρουση.

Οι επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να αναλυθούν ξεχωριστά ή να συνδυαστούν για τη δημιουργία συνολικών δεικτών συγκρουσιακής συμπεριφοράς. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται με βάση τη συχνότητα εμφάνισης και τη σοβαρότητα των περιστατικών.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη συχνότητα ή/και σοβαρότητα συγκρουσιακών και βίαιων συμπεριφορών, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη χρήση επιθετικών τακτικών και ηπιότερη μορφή σύγκρουσης.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου πραγματοποιείται συνήθως μέσω δεικτών αξιοπιστίας (όπως ο Cronbach’s α), καθώς και μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης για την τεκμηρίωση της εγκυρότητας της δομής του.

Ανάλυση

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων του Episode-Specific Conflict Tactics Questionnaire (ESCTQ-36) επιτρέπει τη διερεύνηση της δυναμικής μιας συγκεκριμένης διαπροσωπικής σύγκρουσης και των παραγόντων που σχετίζονται με την εκδήλωση επιθετικών συμπεριφορών.

Στην ερευνητική πρακτική, οι βαθμολογίες του ESCTQ-36 συσχετίζονται συχνά με μεταβλητές όπως η ποιότητα της σχέσης, η ικανοποίηση από τη σχέση, η συναισθηματική ρύθμιση, οι δεξιότητες επικοινωνίας, η διαχείριση θυμού, η ενσυναίσθηση, το ιστορικό τραυματικών εμπειριών, η ψυχική υγεία, η χρήση ουσιών και η κοινωνική υποστήριξη.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται επίσης για την αξιολόγηση θεραπευτικών προγραμμάτων αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής και ενδοσυντροφικής βίας, καθώς επιτρέπει την παρακολούθηση μεταβολών στις στρατηγικές διαχείρισης συγκρούσεων πριν και μετά από παρεμβάσεις. Παράλληλα, συμβάλλει στην ανάπτυξη εξατομικευμένων προγραμμάτων πρόληψης, στη βελτίωση της αξιολόγησης κινδύνου και στη βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν στην κλιμάκωση της βίας στις στενές διαπροσωπικές σχέσεις.

Βιβλιογραφία

Canary, D. J., Cunningham, E. M., & Cody, M. J. (1988). Goal Types, Gender, and Locus of Control in Managing Interpersonal Conflict. Communication Research, 15, 426–446.

Canary, D. J., & Cupach, W. R. (1988). Relational and Episodic Characteristics Associated with Conflict Tactics. Journal of Social and Personal Relationships, 5(3), 305–325.

Canary, D. J., & Spitzberg, B. H. (1989). A Model of the Perceived Competence of Conflict Strategies. Human Communication Research, 15(4), 630–649.

Canary, D. J., & Spitzberg, B. H. (1990). Attribution Biases and Associations Between Conflict Strategies and Competence Outcomes. Communication Monographs, 57(2), 139–151.

German, N. M. (2013). Assessment of Disharmony and Disaffection. Doctoral Dissertation, Auburn University.