Προσδιορισμός Τρόπου Λήψης Απόφασης [IDMS-30]
Περιγραφή
Το Ερωτηματολόγιο Προσδιορισμού Τρόπου Λήψης Απόφασης (IDMS-30) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που αποσκοπεί στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα προσεγγίζουν και λαμβάνουν σημαντικές αποφάσεις στη ζωή τους. Η βασική παραδοχή του εργαλείου είναι ότι δεν υπάρχει ένας αποκλειστικά σωστός ή λανθασμένος τρόπος λήψης αποφάσεων, καθώς κάθε άτομο μπορεί να εμφανίζει διαφορετικές στρατηγικές και προτιμήσεις.
Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 30 δηλώσεις, στις οποίες οι συμμετέχοντες καλούνται να απαντήσουν εάν συμφωνούν ή όχι, αποτυπώνοντας χαρακτηριστικά του προσωπικού τους τρόπου λήψης αποφάσεων.
Στόχος
Βασικός στόχος του IDMS-30 είναι ο προσδιορισμός της κυρίαρχης τάσης λήψης αποφάσεων του ατόμου. Το εργαλείο διακρίνει τρεις βασικούς τύπους:
Ορθολογικός Τύπος: χαρακτηρίζεται από συστηματική επεξεργασία πληροφοριών, αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών και λογική ανάλυση πριν από τη λήψη της απόφασης.
Διαισθητικός Τύπος: βασίζεται περισσότερο στο ένστικτο, στις άμεσες εντυπώσεις και στη συναισθηματική εκτίμηση μιας κατάστασης.
Εξαρτημένος Τύπος: χαρακτηρίζεται από αυξημένη αναζήτηση υποστήριξης, συμβουλών ή επιβεβαίωσης από άλλα άτομα πριν από τη λήψη μιας απόφασης.
Η αναγνώριση του κυρίαρχου τύπου μπορεί να συμβάλει στην αυτογνωσία και στην καλύτερη κατανόηση των προσωπικών στρατηγικών λήψης αποφάσεων.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Οι απαντήσεις οργανώνονται στις τρεις κατηγορίες λήψης αποφάσεων και επιτρέπουν τη σύγκριση της σχετικής έντασης κάθε τύπου.
Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ερευνητικά και συμβουλευτικά πλαίσια για τη διερεύνηση προτύπων λήψης αποφάσεων και της σχέσης τους με χαρακτηριστικά προσωπικότητας, επαγγελματικές επιλογές, διαχείριση προβλημάτων και καθημερινή προσαρμογή.
Βαθμονόμηση
Κάθε απάντηση «ΝΑΙ» βαθμολογείται με 1 μονάδα. Οι 30 προτάσεις κατανέμονται σε τρεις ομάδες:
Ορθολογικός Τύπος: 1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28.
Διαισθητικός Τύπος: 2, 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29.
Εξαρτημένος Τύπος: 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30.
Το άθροισμα των θετικών απαντήσεων σε κάθε κατηγορία δημιουργεί την αντίστοιχη επιμέρους βαθμολογία. Η κατηγορία με την υψηλότερη βαθμολογία εκφράζει την ισχυρότερη τάση του ατόμου ως προς τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Ερευνητική Χρησιμότητα
Το IDMS-30 μπορεί να αξιοποιηθεί σε μελέτες ψυχολογίας, συμβουλευτικής, εκπαίδευσης και επαγγελματικού προσανατολισμού. Μπορεί επίσης να συμβάλει στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ τρόπου λήψης αποφάσεων και παραγόντων όπως η αυτοπεποίθηση, η αβεβαιότητα, η προσωπικότητα και η εξάρτηση από κοινωνική υποστήριξη.
Τα αποτελέσματα είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται ως ένδειξη προτιμώμενου στυλ λήψης αποφάσεων και όχι ως απόλυτη ή διαγνωστική κατηγοριοποίηση του ατόμου.
Βιβλιογραφία
Janis, I. L., & Mann, L. (1977). Decision making: A psychological analysis of conflict, choice, and commitment. Free Press.
Payne, J. W., Bettman, J. R., & Johnson, E. J. (1993). The adaptive decision maker. Cambridge University Press.
Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818–831.